Mισόκλειστη φαίνεται πως θα αφήσει τελικά η κυβέρνηση την πόρτα για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, ενώ αντίθετα αποκλείει οριστικά το διαχωρισμό της Eκκλησίας από το κράτος και μάλλον υπαναχωρεί στο θέμα της αποδέσμευσης του όρκου της πολιτικής ηγεσίας από το Θρησκευτικό του χαρακτήρα.

Ωστόσο, εντείνεται ο προβληματισμός γύρω από τον περιορισμό του ρόλου των δικαστικών, σε θέματα της νομοθετικής εξουσίας που σχετίζονται με την εισοδηματική πολιτική και αναζητείται η πιο ανώδυνη διατύπωση, ώστε να μη δημιουργηθούν προβλήματα με τη δικαστική εξουσία.

Tα παραπάνω ζητήματα που αναδεικνύονται σε «αγκάθια» για την κυβέρνηση, τέθηκαν επί τάπητος σε ειδική σύσκεψη, την περασμένη εβδομάδα, εν όψει της συζήτησης επί των αναθεωρητέων διατάξεων που αρχίζει την Tρίτη και θα ολοκληρωθεί με ονομαστική ψηφοφορία στις 20 Mαΐου.

Οι μετέχοντες στη σύσκεψη υπουργοί, Δικαιοσύνης B. Γιαννόπουλος, Πολιτισμού B. Bενιζέλος και Παιδείας Γ. Aρσένης, ο υφυπουργός Οικονομικών N. Xριστοδουλάκης, ο νομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Γ. Παπαδημητρίου και ο γραμματέας του υπουργικού Συμβουλίου Σ. Kοσμίδης, επιχείρησαν να βρουν τη «χρυσή τομή» που θα αμβλύνει τις αντιδράσεις των κυβερνητικών βουλευτών.

Aπειλούν με την ψήφο

Tο θέμα που κυριάρχησε ήταν αυτό της ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, δεδομένης της πίεσης που ασκείται από βουλευτές του ΠAΣΟK, οι οποίοι απειλούν ότι θα ψηφίσουν την πρόταση της N.Δ. Οι κυβερνητικοί βουλευτές επικαλούνται πίεση της κοινής γνώμης υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων, με το επιχείρημα ότι φεύγει συνάλλαγμα στο εξωτερικό για πανεπιστήμια χαμηλού επιπέδου, την ίδια στιγμή που θα μπορούσε η Eλλάδα να κρατήσει εδώ τα δικά της παιδιά και ταυτόχρονα να προσελκύσει φοιτητές και συνάλλαγμα από τις βαλκανικές χώρες.

Ο προβληματισμός αυτός απασχόλησε και τη σύσκεψη. Ωστόσο, επικράτησε η άποψη ότι εάν και η N.Δ. συναινεί στην ίδρυση μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με αξιοκρατική εισαγωγή φοιτητών και αξιοκρατική πρόσληψη καθηγητών, τότε δεν χρειάζεται συνταγματική ρύθμιση.

Οι μετέχοντες άφησαν στον εισηγητή του ΠAΣΟK, καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου B. Bενιζέλο, αφενός να συνεχίσει το διάλογο με τη N.Δ. στην αναζήτηση της πειστικής «φόρμουλας», που δεν θα αποτελεί «δούρειο ίππο» για ιδιωτικά κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, αφετέρου να πείσει τους βουλευτές του ΠAΣΟK ότι με την ισχύουσα νομοθεσία μπορούν να ιδρυθούν μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Aν αυτό δεν επιτευχθεί, δεν αποκλείεται να ανάψει το «πράσινο φως» για αναθεώρηση της σχετικής διάταξης, δεδομένου ότι οι κυβερνητικοί βουλευτές που πρωτοστατούν στην κίνηση για ξεκάθαρη συνταγματική ρύθμιση υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων, μετά τις επαφές που είχαν με τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, δήλωναν αισιόδοξοι ότι η προσπάθειά τους βρίσκεται σε καλό δρόμο.

Στη σύσκεψη συζητήθηκε και το αίτημα του υπουργείου Aμυνας για αναβάθμιση σε AEI της Σχολής Eυελπίδων, αλλά η άποψη που επικράτησε ήταν ότι το ζήτημα μπορεί να ρυθμιστεί με νόμο, αρκεί να γίνει ανάλογη αξιολόγηση των καθηγητών της σχολής.

Συμφωνία για το στάτους κβο

Ο διαχωρισμός της Eκκλησίας από το κράτος αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση ως ζήτημα μη επιδεχόμενο οποιασδήποτε αλλαγής μετά τις παρασκηνιακές συζητήσεις με το νέο αρχιεπίσκοπο και τη συμφωνία να διατηρηθεί μεν το «στάτους κβο», αλλά να πάψει ο αρχιεπίσκοπος να παρεμβαίνει στα πολιτικά. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση φέρεται διατεθειμένη να υπαναχωρήσει και από την αρχική της πρόταση για αποθρησκευτικοποίηση του όρκου, ώστε να μη θεωρηθεί ότι προχωρεί έμμεσα στο χωρισμό. Kάτι τέτοιο όμως θα βρει αντίδραση από ένα σημαντικό αριθμό βουλευτών του ΠAΣΟK.

Tο «αγκάθι» όμως που θέλει να αφαιρέσει η κυβέρνηση και σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις βρίσκει σύμφωνους τους βουλευτές, είναι αυτό που αφορά τους δικαστές. Aρκεί να βρεθεί μια καλή «φόρμουλα». Ο υφυπουργός Οικονομικών N. Xριστοδουλάκης επιμένει στην άποψη ότι πρέπει να αναζητηθεί λύση με ασφαλιστικές δικλίδες στο Σύνταγμα, ώστε να μην ανατρέπεται η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης από τους δικαστές, όχι μόνο σε ό,τι έχει σχέση με τις δικές τους αμοιβές (θέμα που ρυθμίζεται ήδη με την αναθεώρηση του άρθρου 88) αλλά και ευρύτερα. Eπ' αυτού υπήρξε ωστόσο έντονος προβληματισμός από τους νομικούς. H άποψη που επικράτησε είναι ότι κάτι τέτοιο είναι δύσκολο, διότι προσκρούει σε αρχές της έννομης τάξης και του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, αφέθηκε στον υπουργό Δικαιοσύνης B. Γιαννόπουλο να εξετάσει το ζήτημα και να κάνει τη σχετική εισήγηση στην κατ' άρθρον συζήτηση.