Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Διόδωρο πως πρόκειται για προϊόν κλοπής, είπε χθες ο κ. Βενιζέλος, γι' αυτό τον παρακάλεσε με επιστολή του «να προβεί σε κάθε αναγκαία ενέργεια υποστήριξης του Πατριαρχείου για την επιστροφή του χειρογράφου». Το Πατριαρχείο ήρθε σε επαφή με Αμερικανό δικηγόρο στη Νέα Υόρκη, τον κ. Σίμο Δήμα (γνωστό και από την υπόθεση του Θησαυρού των Αηδονιών, που επαναπατρίσθηκαν), και του ανέθεσε να το διεκδικήσει με κάθε νόμιμο τρόπο, και με ασφαλιστικά μέτρα αν χρειαστεί. Αν παρά ταύτα η υπόθεση δεν κερδηθεί, το Υπουργείο Πολιτισμού, είπε ο υπουργός, θα πάρει μέρος στη δημοπρασία. Ηδη έχει συγκεντρώσει τα χρήματα που χρειάζονται από γενναιόδωρες προσφορές ιδιωτών. Αλλά μέχρι να φθάσουμε εδώ, έχει προηγηθεί μεγάλη έρευνα τις δέκα τελευταίες μέρες από τις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού. Ελέγχθηκε η γνησιότητά του με βάση τη βιβλιογραφία και τη μικροφωτογράφηση των χειρογράφων του Πατριαρχείου που έχει το Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, ενώ βρίσκεται από χθες στη Νέα Υόρκη η καθηγήτρια Σοφία Κοτσάμπαση για να το ελέγξει από κοντά. Ζητήθηκαν γνωμοδοτήσεις από τους νομικούς συμβούλους των υπουργείων Εξωτερικών και Πολιτισμού και από τον κ. Δήμα.

Επίσης έψαξαν από πού πρέπει να έχει κλαπεί. Ο Πατριάρχης Διόδωρος διαβεβαίωσε τον υπουργό ότι ουδέποτε το Πατριαρχείο πούλησε το χειρόγραφο. «Μέχρι το 1922 βρισκόταν στο Μετόχιο του Παναγίου Τάφου στην Κωνσταντινούπολη, όπως αναφέρει ο κατάλογος της Ιεροσολυμιτικής Βιβλιοθήκης του Παπαδοπούλου Κεραμέως, αλλά και η διεθνής βιβλιογραφία». «Το Πατριαρχείο έχει επιδείξει ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των χειρογράφων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του Παπαδοπούλου Κεραμέως, τα οποία είναι αριθμημένα. Το χειρόγραφο αυτό έχει τον αριθμό 355, άρα είναι ένα επώνυμο χειρόγραφο και όχι από τα άπειρα ανώνυμα κειμήλια και τιμαλφή του Πατριαρχείου. Επίσης το 1908 δόθηκε άδεια στο Δανό καθηγητή Χάιντεμπεργκ να το μελετήσει και να το δημοσιεύσει». Περίεργο είναι, είπε ο κ. Βενιζέλος, πώς κανείς άλλος από την επιστημονική κοινότητα δεν το αναζήτησε από τότε και φυσικά δεν έχει μελετηθεί και εκδοθεί. Το 1922, με τις ταραχές και τις διώξεις των Ελλήνων στην Πόλη, το Μετόχι του Παναγίου Τάφου αποφάσισε να στείλει για προστασία στην Αθήνα μια σειρά από πολύτιμα χειρόγραφα. Ετσι, μέχρι τώρα το Πατριαρχείο νόμιζε ότι κι αυτό βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνα. Εδώ όμως ποτέ δεν παρελήφθη, όπως δήλωσε ο επίτιμο διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης καθηγητής Π. Νικολόπουλος. Παράδοξο είναι πώς η υπόθεση αυτή απασχολεί τώρα για πρώτη φορά την ελληνική πλευρά, ενώ ο κώδικας αυτός μπαίνει σε δημοπρασία για δεύτερη φορά.

Την πρώτη ήταν το 1980 στην Ελβετία, αλλά αποσύρθηκε γιατί δεν έπιασε ούτε το μίνιμουμ του τιμήματος. Χτυπήθηκε 1 εκ. δολ., όταν τώρα η τιμή εκκίνησης είναι 800.000-1.200.000 δολ. Μια εξήγηση έδωσε ο υπουργός απαντώντας σε βροχή ερωτήσεων σχετικά με το «πότε» άρχισε να δραστηριοποιείται η ελληνική πλευρά για τη διεκδίκηση του κλεμμένου χειρογράφου, όταν θυμόμαστε όλοι πολύ καλά πως ο υπουργός αρχικά ανέλαβε την πρωτοβουλία, ύστερα από έκκληση καθηγητών του Παν. Αθηνών, να αγοραστεί ο κώδικας από το ελληνικό κράτος. Αρα, τότε, προ δεκαημέρου, δεν ήξερε πως ήταν κλεμμένο. Παραδέχθηκε πως το ΥΠΠΟ δεν διαθέτει καμία υπηρεσία που να παρακολουθεί τις διεθνείς δημοπρασίες. Aρα, είναι τυχαία η πληροφόρηση του κράτους γύρω από την εκποίηση ελληνικών θησαυρών, κλεμμένων ή μη. Οι Τούρκοι όμως έχουν εντεταλμένους δικηγόρους στα μεγάλα κέντρα δημοπρασιών για να ενεργούν άμεσα.

Εμείς, περιμένουμε από τη φιλοπατρία των διπλωματικών αποστολών ή από τους απανταχού φιλέλληνες για να μυριστούμε την εκποίηση της κλεμμένης πολιτιστικής μας κληρονομιάς.