TΟ ΣΦHN-AKH στον Σημίτη αναδεικνύει το ερώτημα αν το ΠAΣΟK θα οδηγηθεί σε σύγκρουση ή αναγκαστική συμβίωση

Tεστ ενότητας εν όψει ευρωεκλογών

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΕΛΙΑ

Αναγκαστική συμβίωση (με ή χωρίς «κλεφτοπόλεμο») ή σύγκρουση; Το ερώτημα αυτό κυριαρχεί στο ΠΑΣΟΚ μετά το νέο τοπίο που ανέδειξε το Συνέδριό του. Κύριο χαρακτηριστικό αυτού του τοπίου είναι η ενισχυμένη παρουσία του συνόλου της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, γεγονός που υποχρεώνει τον επανεκλεγέντα Κώστα Σημίτη να την υπολογίζει περισσότερο στις κινήσεις του.

Ο κ. Σημίτης θεωρεί ότι στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί ώς τις ευρωεκλογές του Ιουνίου θα γίνει ένα «τεστ ενότητας» στο ΠΑΣΟΚ, από το οποίο θα κριθούν πολλά. Προφανώς, εννοεί ότι απ' αυτό το «τεστ» θα περάσει η εσωκομματική αντιπολίτευση, η οποία έχει ισχυρή παρουσία στη νέα Κεντρική Επιτροπή.

Η πλευρά του Ακη Τσοχατζόπουλου θεωρεί ότι το Συνέδριο επέβαλε τη «νέα σύνθεση» που έχει ανάγκη το ΠΑΣΟΚ και «πετάει το μπαλάκι» στον πρωθυπουργό για την υλοποίησή της.

«Kαλύτερη συνύπαρξη»

Αξιοσημείωτο, όμως, είναι ότι στελέχη και των δύο πλευρών καταλήγουν σε μια κοινή εκτίμηση. Υποστηρίζουν, δηλαδή, ότι το αποτέλεσμα του Συνεδρίου ίσως διευκολύνει την καλύτερη «συνύπαρξη και συγκατοίκηση» των δυο πλευρών, για δυο λόγους:

1. Ο κ. Σημίτης επανεξελέγη με υψηλό ποσοστό και είναι κυρίαρχος στο κόμμα, αν και θα ήθελε να έχει πιάσει το 70%, που είχαν θέσει στόχο οι συνεργάτες του. Είναι τόσο ισχυρός ώστε να μην αισθάνεται απειλούμενος. Αλλά δεν είναι παντοδύναμος, γεγονός που θα μπορούσε να τον οδηγήσει στην αγνόηση του «άλλου κομματιού» του κόμματος.

2. Ο Ακης Τσοχατζόπουλος επιβεβαιώθηκε από το Συνέδριο ως ο αδιαμφισβήτητος δεύτερος και με μεγαλύτερη του αναμενομένου δύναμη στη νέα Κ.Ε. Αυτό σημαίνει ότι ο κ. Σημίτης θα συνυπολογίζει αυτήν την πραγματικότητα στις ενέργειές του. Ο κ. Τσοχατζόπουλος και το σύνολο της μειοψηφίας δεν θα αισθάνονται αποδυναμωμένοι και περιθωριακοί μέσα σ' ένα αμιγώς «σημιτικό» κόμμα. Θα έχουν ισχυρό λόγο και οι αντιδράσεις του θα έχουν περισσότερο πολιτικό χαρακτήρα και λιγότερο χαρακτήρα «ανταρτοπολέμου».

   «Ισως το αποτέλεσμα αποδειχθεί ευεργετικό στην περαιτέρω πορεία του ΠΑΣΟΚ» έλεγαν μετριοπαθή στελέχη και των δυο πλευρών, που θα ήθελαν η ενωτική διάθεση του Συνεδρίου να αποτυπωθεί στην τρίμηνη πορεία προς τις ευρωεκλογές.

Δεν συμμερίζονται, όμως, όλα τα στελέχη και των δύο πλευρών αυτήν την αισιοδοξία, καθώς:

Στελέχη του εκσυγχρονιστικού μπλοκ εκτιμούν ότι ο σχεδιασμός της εσωκομματικής αντιπολίτευσης- και του κ. Τσοχατζόπουλου προσωπικά-δεν έχει αλλάξει. Περιμένουν μια ήττα του ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές, ώστε να θέσουν θέμα ηγεσίας. Και εν τω μεταξύ η στάση τους θα υπακούει ακριβώς σ' αυτόν το σχεδιασμό. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός «δεν έχει αυταπάτες» ότι τώρα θα έχει απέναντί του μια ισχυρότερη αμφισβήτηση. Θα κινηθεί, όμως, ενωτικά, ελπίζοντας ότι ο «κομματικός πατριωτισμός» θα υπερισχύσει τουλάχιστον στην προεκλογική περίοδο. Αν δεν συμβεί αυτό και το κλίμα σύγκρουσης επανέλθει στο προσκήνιο ως καθημερινό φαινόμενο, θα αναγκαστεί να προσαρμόσει την τακτική του.

Στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης θεωρούν ότι το αποτέλεσμα του Συνεδρίου δικαιώνει την τακτική τους και ότι η σύγκρουση με τη σημερινή πλειοψηφία θα είναι αναπόφευκτη σε ορατό χρονικό ορίζοντα, ύστερα από κάποια εκλογική αναμέτρηση. Αυτό -εκτιμούν- το έχει αντιληφθεί και η εκσυγχρονιστική πλευρά, γι' αυτό και η περαιτέρω συμβίωσή τους θα γίνει δυσκολότερη. Πρόκειται, πάντως, για την άποψη των περισσότερο «ακραίων» αυτού του χώρου.

Tι λένε τα στελέχη

Για το αποτέλεσμα του Συνεδρίου και τη σημασία του, καθώς και για το τι πρέπει να γίνει στη συνέχεια ενδεικτικές είναι οι δηλώσεις πολλών στελεχών του ΠΑΣΟΚ:

• Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δ. Ρέππας είπε ότι ο πρωθυπουργός είναι «απολύτως ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα». Ο κ. Σημίτης θα ήθελε το ποσοστό με το οποίο εξελέγη να είναι τουλάχιστον 70%, αλλά δεν θεωρεί σημαντικό πρόβλημα το 65,7% που πήρε. Μεγαλύτερο πρόβλημα θεωρεί τη νέα σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής, στην οποία η πλειοψηφία, αντί των προσδοκώμενων 120 ώς 140 μελών, έχει μόνο 110.

• Ο Κ. Σκανδαλίδης είπε ότι κανείς δεν βγήκε τραυματισμένος από το Συνέδριο. «Και ο Κ. Σημίτης επιβεβαιώθηκε και ο Ακης Τσοχατζόπουλος επικυρώθηκε ως ένας πόλος ουσιαστικής ενότητας και σύνθεσης», είπε.

• Ο Κ. Λαλιώτης θεωρεί ότι η αποδοχή του κ. Σημίτη είναι σαφώς μεγαλύτερη από το ποσοστό που πήρε στο Συνέδριο. «Οι σύντροφοι που δεν ψήφισαν τον κ. Σημίτη δεν σημαίνει ότι έχουν μια συνολική πολιτική άρνηση στην πολιτική του ΠΑΣΟΚ και στο πρόσωπό του» είπε.

• Ο Θ. Τσουκάτος τόνισε ότι το Συνέδριο επιβεβαίωσε την κυριαρχία του κ. Σημίτη και, ταυτόχρονα, ανέδειξε στην πρώτη θέση της Κ.Ε τον κ. Τσοχατζόπουλο ως μια «εγγύηση ενότητας».

• Ο Ευάγγ. Βενιζέλος είπε ότι «μετά την επιβεβαίωση της ενότητας πρέπει να εφαρμόσουμε στρατηγική νίκης στις ευρωεκλογές». Εξέφρασε, πάντως, την πικρία του για το γεγονός ότι δεν εξελέγησαν κάποιοι δικοί του άνθρωποι στη νέα Κ.Ε.

• Ο Ι. Χαραλαμπόπουλος θεωρεί ότι το Συνέδριο εξέπεμψε δυο μηνύματα. Πρώτον, την επιθυμία των συνέδρων για ενότητα και, δεύτερον, την ανάγκη να γίνουν ορισμένες αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική, κυρίως στην κοινωνική πολιτική.

• Ο Π. Οικονόμου είπε ότι σκοπός της εσωκομματικής αντιπολίτευσης «δεν είναι η ανατροπή της ηγεσίας. Η αμφισβήτηση ενός ηγέτη -εξήγησε- είναι απρόβλεπτο και συναρτάται με πολλούς παράγοντες».

• «Το αποτέλεσμα του Συνεδρίου, που ρίχνει τους τόνους της θριαμβολογίας από πλευρά των εκσυγχρονιστών, φέρνει ένα μήνυμα ωριμότητας για ενότητα» είπε ο βουλευτής Π. Παρασκευόπουλος.

• Ο συνάδελφός του Χ. Τσιόκας τόνισε ότι «το μήνυμα του Συνεδρίου είναι να στραφεί και πάλι το ΠΑΣΟΚ στην κοινωνία».

Το αποτέλεσμα των δύο ψηφοφοριών του Συνεδρίου έχει προκαλέσει αντιπαράθεση στελεχών του εκσυγχρονιστικού μπλοκ. Ορισμένοι αποδίδουν την ευθύνη στον Θ. Τσουκάτο, ο οποίος είχε τη βασική ευθύνη για την κατάρτιση των «λιστών» των υποψηφίων για την Κ.Ε. Τον επικρίνουν από τη μια για «κακές εκτιμήσεις», που τον οδήγησαν σε «υπερβολική αισοδοξία» και από την άλλη για «κακό χειρισμό» των «λιστών». Στον κ. Τσουκάτο αποδίδεται η ευθύνη τόσο για τη χαμηλή θέση όσο και για τον αποκλεισμό από την Κ.Ε. ορισμένων στενών συνεργατών του πρωθυπουργού (Πασχαλίδης, Σουμάκης, Πανταγιάς κ.ά.).

Ο κ. Τσουκάτος, πάντως, αντικρούει αυτές τις κατηγορίες. Θεωρεί ότι το ποσοστό που πήρε ο κ. Σημίτης είναι υψηλό και θα μπορούσε να ξεπεράσει το 70% αν την πρώτη μέρα του Συνεδρίου δεν είχε δημιουργηθεί η εντύπωση ότι το ποσοστό του θα μπορούσε να πλησιάσει το 80%. Φυσικά, αρνείται οποιαδήποτε συμμετοχή του σε αποκλεισμούς στελεχών, λέγοντας ότι σχεδόν όλα τα γνωστά στελέχη του μπλοκ εξελέγησαν, πλην ελάχιστων περιπτώσεων, οι οποίες ήταν απρόβλεπτες.

Οπως λένε στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, υπολόγιζαν ότι αρκετά ενδιάμεσα στελέχη της «άλλης πλευράς» θα ψήφιζαν τον πρωθυπουργό, αλλά διαψεύστηκαν. Xαρακτηριστικά αναφέρεται ότι «λευκό» έριξαν ακόμη και στελέχη της «ομάδας Αρσένη», ίσως γιατί -πλην του ίδιου- δεν περιελήφθησαν στις «λίστες» της πλειοψηφίας.

Τα ίδια στελέχη παραδέχονταν ότι ενώ η «λίστα» της αντιπολίτευσης τηρήθηκε με θρησκευτική ευλάβεια, οι «λίστες» της πλειοψηφίας ήταν πολλές, δεν ακολουθήθηκαν στο σύνολό τους, ενώ ρόλο έπαιξε και η στάση προβεβλημένων στελεχών που προσπάθησαν να παίξουν και το προσωπικό τους παιχνίδι, σε βάρος της συνολικής επιτυχίας του μπλοκ στο οποίο ανήκουν.