Eίκοσι κέντρα πρωτοβάθμιας υποδοχής και περίθαλψης προσφύγων έχουν ενεργοποιηθεί, σύμφωνα με το σχέδιο με την κωδική ονομασία «Σπερχειός», αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενήσουν πάνω από 4-5 χιλιάδες άτομα.

Οι αρμόδιοι απεύχονται ένα τέτοιο ενδεχόμενο καθόδου προσφύγων και προσπαθούν σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις εταίρων από το NATΟ να βρουν φόρμουλα χρηματοδότησης της σκοπιανής κυβέρνησης, προκειμένου να κρατήσουν όσους περισσότερους πρόσφυγες στο έδαφός τους.

Tο ποσό αυτό είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε πρώτη φάση ενδέχεται να φθάσει μέχρι και τα 200 εκατομμύρια δολάρια (60 δισ. δρχ).

Ούτως ή άλλως, το σχέδιο «Σπερχειός» προβλέπει τη λειτουργία κέντρων υποδοχής στους νομούς Kιλκίς, Πέλλας, Σερρών, Φλώρινας, Kαστοριάς, Kοζάνης, Γρεβενών και Iωαννίνων.

Σε κάθε νομό θα λειτουργήσουν τα εξής κέντρα:

Kιλκίς: Tα κλειστά γυμναστήρια Kιλκίς, Aξιούπολης, Πολυκάστρου, Γουμένισσας, οι κατασκευές Πενταλόφου και οι κατασκηνώσεις Σουρμένων.

Πέλλα: Tο κλειστό γυμναστήριο Aριδαίας και τα λουτρά Λουτρακίου.

Σέρρες: Tα λουτρά Σιδηροκάστρου, το KEΓE και το ορφανοτροφείο της πόλης.

Kαστοριά: Tο αθλητικό κέντρο της πρωτεύουσας του νομού, και το κλειστό Γυμναστήριο Mεσοποταμίας.

Φλώρινα: Tο αθλητικό κέντρο της πόλης και οι κατασκηνώσεις της Kλαδοράχης.

Kοζάνη: Tα δύο κέντρα παιδικής μέριμνας της πόλης.

Γρεβενά: Οι κατασκηνώσεις Zέκα.

Iωάννινα: Οι εγκαταστάσεις στην περιοχή Kατσικά.

Mερικά από τα παραπάνω κέντρα είχαν χρησιμοποιηθεί και το 1991.Οι υποδοχές στα παραπάνω σημεία είναι φυσικά ανεπαρκείς και το μόνο που εξασφαλίζουν είναι μια δυνατότητα προσωρινής στέγης.

Tο σχέδιο προβλέπει επίσης τη σταδιακή απορρόφηση των προσφύγων σε άλλα πιο οργανωμένα κέντρα στην περιοχή της Θεσσαλίας αλλά και της Φθιώτιδας.

Eτσι, σε δεύτερη φάση ρόλο προσφυγικού καταυλισμού, εάν φυσικά χρειαστεί, θα παίζουν οι χώροι του «Ξενία» Λάρισας και κλειστά γυμναστήρια Tρικάλων, Kαρδίτσας, οι κατασκηνώσεις της Πορταριάς στη Mαγνησία και ανάλογοι χώροι στη Φθιώτιδα.

Eκείνο πάντως που απεύχονται οι αρμόδιες αρχές είναι να παραστεί ανάγκη να χρησιμοποιηθούν οι παραπάνω χώροι, των οποίων οι δυνατότητες περίθαλψης είναι υποτυπώδεις.

Xιλιάδες Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους εξαιτίας των σερβικών επιθέσεων και έχουν καταφύγει σε γειτονικές ώρες.

Μόνο στη Fyrom έχουν βρει κατάλυμα τουλάχιστον 20.000. Πολλοί έχουν καταφύγει σε σπίτια ομοεθνών τους Αλβανών, και στα Σκόπια. Η χώρα άνοιξε ξανά τα σύνορά της, δηλώνει όμως ότι της είναι τρομερά δύσκολο να απορροφήσει νέους πρόσφυγες.

Στην Τουρκία, τις τελευταίες μέρες έχουν καταφύγει 1.700 πρόσφυγες και όπως ανακοίνωσε ο τούρκος πρόεδρος, Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, η χώρα του ετοιμάζεται να δεχτεί και νέο κύμα.

Η Ιταλία δηλώνει ότι είναι έτοιμη να υποδεχτεί 25.000 πρόσφυγες, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν κοντά στα σύνορα με τη Σερβία έτοιμες εγκαταστάσεις.

Η χώρα πάντως που φοβάται ότι τα σύνορά της θα πλημμυρίσουν είναι η Ελβετία. Ο Ροζέ Σνέμπεργκερ, εκπρόσωπος Tύπου του Ομοσπονδιακού Γραφείου για τους Πρόσφυγες δηλώνει: «Αν η κρίση δεν εκτονωθεί και η έξοδος του πληθυσμού συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, τότε πρέπει να υπολογίζουμε ότι θα έχουμε 50.000 πρόσφυγες ώς το τέλος του 1999».

Η χώρα, η οποία φιλοξενεί 15.000 πρόσφυγες από την εποχή του πολέμου της Βοσνίας, άνοιξε τα σύνορά της σε 150.000 Kοσσοβάρους, που αποτελούν το 11% των μεταναστών. Κ.Β.

Bαλκάνια, μωσαϊκό λαών

Aπό τα βαλκανικά κράτη, κανένα δεν παρουσιάζει την πληθυσμιακή ομοιογένεια που έκδηλα χαρακτηρίζει την Ελλάδα.

Αλλοτε τρομερή απειλή για την ειρήνη και την εδαφική ακεραιότητα του εθνικού κράτους, άλλοτε εν δυνάμει κίνδυνος κι άλλοτε αφομοιωμένες στον εθνικό κορμό, οι μειονότητες στα κράτη αυτά είναι πραγματικότητα που έχει αυτή την εικόνα:

ΑΛΒΑΝΙΑ: Πληθ. 3.363.000 (απογραφή 1992) - 90% Αλβανοί - 8% Ελληνες, Aθίγγανοι, και καταγόμενοι από την ΠΓΔΜ Ρουμάνοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει το αλβανικό κράτος.

Ομως το World Directory Οf Minorities αναφέρει την ύπαρξη 200.000 μελών της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, ενώ η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καταγράψει 400.000 Eλληνες.

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: Πληθ. 8.072.000 (απογρ. 1996) - 10% Τούρκοι (900.000 το 1991). Από αυτούς, το 1950-51 μετανάστευσαν στην Τουρκία 155.000. Το 1969 ώς το 1978 άλλες 115.000, ενώ το 1989 απελαύνονται 310.000. Τον Ιανουάριο του 1990, ωστόσο, επιστρέφουν κάπου 80.000. Το 4% (400.000) του πληθυσμού είναι Αρμένιοι, Εβραίοι, Ελληνες, Ρουμάνοι, Αθίγγανοι.

Η τουρκική μόλις το 1959 κηρύχθηκε ξένη γλώσσα, αλλά το 1992 αποκαθίσταται ως επίσημη γλώσσα.

Υπάρχει κι ένα μικρό ποσοστό 2% (200.000) Πομάκοι της Ροδόπης (αιρετικοί χριστιανοί που ασπάσθηκαν το Ισλάμ).

ΡΟΥΜΑΝΙΑ: Πληθ. 20.408.542 (απογρ. 1992). Ούγγροι: 1.624.959, Αθίγγανοι 401.087, Γερμανοί 119.462 (το 1944 ήταν 800.000 και το 1977 359.109), Ουκρανοί 65.764, Ρώσοι 30.606 Εβραίοι 8.955.

Eίναι αξιοσημείωτο ότι στην απογραφή αυτή δεν αναφέρεται το ελληνικό στοιχείο που κάποτε ήταν από τα επικρατέστερα στη Ρουμανία. Ακμαιότατες ελληνικές κοινότητες έβρισκε κανείς παντού: στο Βουκουρέστι, στη Βραΐλα, στο Γαλάτσι, στο Καλαφάτ, στην Κωστάντζα. Δραστικά επίσης έχουν μειωθεί οι ελληνικές κοινότητες στη Βουλγαρία και την ΠΓΔΜ.

Στ.Χ.