Ξημερώνει. Και οι δημοσιογράφοι, που για ακόμη μια φορά έμελλε να ντυθούν το μανδύα του πολεμικού ανταποκριτή, ξεκινούν το τιτάνειο έργο της καταγραφής. Με τι λόγια να περιγράψεις την κόλαση, όταν μάλιστα τη ζεις; Πόσο κενές ακούγονται προτάσεις, όπως «τα NATΟϊκά αεροσκάφη βομβάρδισαν ανηλεώς» ή ότι «προφανώς δεν επλήγησαν μόνον στρατιωτικοί στόχοι στην πρωτεύουσα του Κοσσυφοπεδίου»;

Μια μάνα, κρατώντας σφιχτά το παιδί στην αγκαλιά της -άραγε να είναι Σέρβα ή αλβανόφωνη; - λέει κάτι ανάμεσα σε λυγμούς... «όλα καταστράφηκαν...δεν έχω ρούχα να ντύσω το παιδί μου...». Εσωσε τη ζωή της, λέει ένας συνάδελφος στο γραφείο, και μιλάει για ρούχα! Πώς μπορούμε όμως εμείς, εκ του ασφαλούς, να κρίνουμε αυτή τη γυναίκα, που νοιάζεται μόνο να είναι ασφαλές το βλαστάρι της; Ρούχα θέλει τώρα για να σκεπάσει το φόβο του, να τον κάνει να αισθανθεί τη θαλπωρή που του στερούν το ΝΑΤΟ και οι θερμοκέφαλοι πολεμοχαρείς στρατιωτικοί και πολιτικοί, από όπου κι αν προέρχονται.

«Ποτέ να μην τους συμβεί»

Η κάμερα μπαίνει σε ένα καταφύγιο. Ενα αγόρι, γύρω στα δέκα, στέλνει μήνυμα στα παιδιά όλου του κόσμου: «Aυτό ποτέ να μην τους συμβεί και να ζουν ειρηνικά». Πόση φρίκη μπορεί να χωρέσει σε μια λέξη; «Αυτό»... αυτό ποτέ να μην τους συμβεί...

«Φοβάμαι τις βόμβες» λέει ένα άλλο αγοράκι -«Νικόλα με λένε»- που έμελλε να μάθει πολύ νωρίς, όχι μόνον τον εννοιολογικό ορισμό της βόμβας, αλλά και τον όλεθρο που μπορεί να φέρει.

«Οι Αμερικανοί είναι υπερήφανοι» δήλωνε με ψευτοπροβληματισμένο ύφος, φεύγοντας για διακοπές ο Μπιλ Κλίντον, δίνοντας μεγαλύτερη σημασία στο σκύλο του παρά στους ανθρώπους που πεθαίνουν στο Κόσοβο ή ξεσπιτώνονται. Πολύ μακριά από την προεδρική εξοχική κατοικία, στο Καμπ Ντέιβιντ, οι πιλότοι του έκαναν φιλότιμα τη δουλειά τους. Βομβάρδιζαν την Πρίστινα με «εξαιρετική βία» (μεταδίδει ακόμα και το γαλλικό πρακτορείο). Οι στόχοι -για ακόμα μια φορά τονίζει το ΝΑΤΟ- ήταν στρατιωτικοί: το κτίριο των ειδικών μονάδων της Aστυνομίας και στρατόπεδα των Σέρβων στα περίχωρα της Πρίστινας. Αποτέλεσμα: «κολοσσιαίες ζημιές» στην υποδομή των Σέρβων. Αυτή είναι η μία πλευρά. Δείτε τώρα την άλλη.

Η γιουγκοσλαβική τηλεόραση μεταδίδει: Tο κτίριο στην Πρίστινα «δεν στέγαζε ειδικές μονάδες της Aστυνομίας, είναι όμως δίπλα σε αθλητικό κέντρο που φιλοξενούσε Σέρβους πρόσφυγες από την Κροατία». Ελληνες απεσταλμένοι περνάνε, πατώντας πάνω σε συντρίμμια και θραύσματα βομβών, πλάι από πολυκατοικίες μισοκαμένες. Η κάμερα εστιάζει στο πρόσωπο μιας γυναίκας, η οποία με ένα υποτυπώδες σκουπάκι προσπαθεί να καθαρίσει τις στάχτες από το ερείπιο που κάποτε ήταν το σπιτικό της.

Οι καπνοί ανεβαίνουν ακόμα στους αιθέρες. Δεν θα προλάβουν όμως να συναντήσουν τα... φιλειρηνικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ. Αυτά προτιμούν το σκοτάδι που καλύπτει τα ανομήματα. Ασχέτως εάν «της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και... θρηνεί».

Ερση Βατού