Áõôüò ðïõ ôçò ôï 'ðå, ôçí ðñïåéäïðïßçóå: «ÐñïóÝîôå, ãéáôß åßíáé ôñåëïß ãéá äÝóéìï». Eöôáóå óôéò äþäåêá áêñéâþò. Ðñï÷þñçóå ìå ôï áíÜëáöñï âÞìá ôçò áíÜìåóá óôïõò ðÜãêïõò ìå ôá áñáäéáóìÝíá âéâëßá, óôÜèçêå ìðñïóôÜ ìïõ êïéôþíôáò ìå óôá ìÜôéá ìå ôï óêáíäáëéÜñéêï ÷áìüãåëï ôùí êáëýôåñùí çìåñþí ôçò, êáé ðñïôïý êáôáöÝñù íá áíôéäñÜóù, ìïõ åßðå:

«Åßìáé ç ìçôÝñá óïõ».

ÊÜôé åß÷å áëëÜîåé ðÜíù ôçò ðïõ ìå åìðüäéóå íá ôçí áíáãíùñßóù ìå ôçí ðñþôç ìáôéÜ. Çôáí óáñÜíôá ðÝíôå åôþí, êé åß÷áìå ôÝóóåñá íá åéäùèïýìå. Áí ðñüóèåôåò ôéò Ýíäåêá ãÝííåò ôçò, åß÷å ðåñÜóåé ó÷åäüí äÝêá ÷ñüíéá Ýãêõïò êáé ôïõëÜ÷éóôïí Üëëá ôüóá èçëÜæïíôáò ôá ðáéäéÜ ôçò.

Ôá ìáëëéÜ åß÷áí ðñüùñá áóðñßóåé, ôá ìÜôéá ôçò öáßíïíôáí ìåãáëýôåñá êáé ðéï Ýêðëçêôá ðßóù áðü ôá ðñþôá ôçò ãõáëéÜ ìå äéåóôéáêïýò öáêïýò, êáé êñáôïýóå Ýíá áõóôçñü êáé êáôáèëéðôéêü ðÝíèïò ìåôÜ ôïí ðñüóöáôï ÷áìü ôçò ìÜíáò ôçò, áëëÜ äéáôçñïýóå áêüìç ôç ñùìáúêÞ ïìïñöéÜ ôçò ãáìÞëéáò öùôïãñáößáò ôçò, åîåõãåíéóìÝíç ðëÝïí áðü ìéá áñéóôïêñáôéêÞ áýñá. Ðñéí áð' ïôéäÞðïôå Üëëï, ðñïôïý êáí ìå áãêáëéÜóåé, ìïõ åßðå ìå ôï áéþíéá ôåëåôïõñãéêü ôçò ýöïò:

«Çñèá íá óïõ æçôÞóù ôç ÷Üñç íá ìå óõíïäåýóåéò ãéá íá ðïõëÞóù ôï óðßôé».

Äåí ÷ñåéÜóôçêå íá ìïõ ðåé ðïéï óðßôé, ïýôå ðïý, ãéáôß ãéá ìáò õðÞñ÷å ìüíï Ýíá óôïí êüóìï: ôï ðáëéü óðßôé ôùí ðáððïýäùí ìïõ óôçí ÁñáêáôÜêá, üðïõ åß÷á ôçí ôý÷ç íá ãåííçèþ êáé áð' üðïõ Ýöõãá ãéá íá ìçí îáíáãõñßóù, ëßãï ðñïôïý êëåßóù ôá ïêôþ ìïõ ÷ñüíéá.

M üëéò åß÷á åãêáôáëåßøåé ôç ÍïìéêÞ Ó÷ïëÞ ìåôÜ áðü Ýîé åîÜìçíá, ðïõ áöéÝñùóá áðïêëåéóôéêÜ óôçí áíÜãíùóç êáé áðáããåëßá áðü ìíÞìçò ôçò áðáñÜìéëëçò ðïßçóçò ôïõ éóðáíéêïý ÷ñõóïý áéþíá. Åß÷á Þäç äéáâÜóåé, áðü ìåôáöñÜóåéò êáé äáíåéêÝò åêäüóåéò, ôüóá âéâëßá ðïõ èá ìïõ áñêïýóáí ãéá íá ìÜèù ôçí ôå÷íéêÞ ôçò ìõèéóôïñéïãñáößáò, êé åß÷á äçìïóéåýóåé ôÝóóåñá äéçãÞìáôá óå Ýíèåôá åöçìåñßäùí, ðïõ Ýôõ÷áí ôïõ åíèïõóéáóìïý ôùí ößëùí ìïõ êáé ôçò ðñïóï÷Þò êÜðïéùí êñéôéêþí. Ôïí åðüìåíï ìÞíá èá Ýêëåéíá ôá åßêïóé ôñßá, Þìïõí Þäç ëéðïôÜêôçò -áöïý äåí ðáñïõóéÜóôçêá óôï óôñáôü- êáé âåôåñÜíïò äýï âëåííïññïéþí, êáé êÜðíéæá êáèçìåñéíÜ, ÷ùñßò êáíÝíá êáêü ðñïáßóèçìá, åîÞíôá ôóéãÜñá ìå âáñý êáðíü.

Ìïßñáæá ôïí åëåýèåñï ÷ñüíï ìïõ áíÜìåóá óôçí Ìðáñáíêßãéá êáé ôçí ÊáñèáãÝíç ôùí Éíäéþí, óôçí êáñáúâéêÞ áêôÞ ôçò Êïëïìâßáò, æþíôáò óáí âáóéëéÜò ìå üóá ìå ðëÞñùíáí áðü ôá ðñþôá ìïõ äçìïóéïãñáöéêÜ êïììÜôéá, ðïõ Þôáí ó÷åäüí ëéãüôåñá áðü ôï ôßðïôá, êáé êïéìüìïõí ìå ôçí êáëýôåñç äõíáôÞ óõíôñïöéÜ üðïõ êé áí ìå Ýâñéóêå ç íý÷ôá. Áðü óôÝñçóç ðåñéóóüôåñï ðáñÜ áðü ãïýóôï, ðñïçãÞèçêá ôçò ìüäáò êáôÜ ìéá åéêïóáåôßá: áðåñéðïßçôï ìïõóôÜêé, áíáêáôåìÝíá ìáëëéÜ, ôæéí, ðïõêÜìéóá ìå ìåãÜëá ëïõëïýäéá êáé ðÝäéëá ðñïóêõíçôÞ. Óôï óêïôÜäé åíüò êéíçìáôïãñÜöïõ, êáé äß÷ùò íá îÝñåé üôé Þìïõí ó÷åäüí äßðëá ôçò, ìéá ößëç åêåßíçò ôçò åðï÷Þò åßðå óå êÜðïéïí: «Ï êáçìÝíïò ï Ãêáìðßôï, åßíáé ìéá ÷áìÝíç õðüèåóç».

Êé Ýôóé, üôáí ç ìçôÝñá ìïõ ìïý æÞôçóå íá ðÜù ìáæß ôçò íá ðïõëÞóåé ôï óðßôé, äåí åß÷á êáíÝíá ëüãï íá ôçò áñíçèþ. Ìïõ äÞëùóå ðùò äåí åß÷å áñêåôÜ ÷ñÞìáôá, êé åãþ áðü ðåñçöÜíéá ôçò åßðá üôé èá ðëçñþóù ôá ÝîïäÜ ìïõ. Çôáí áäýíáôïí íá ôï ðñÜîù ìå ôá ëåöôÜ ôçò åöçìåñßäáò. Ìå ðëÞñùíáí ôñßá ðÝóïò ôï êáèçìåñéíü êïììÜôé êáé ôÝóóåñá ðÝóïò ãéá ôï editorial üôáí ôý÷áéíå ïé ìüíéìïé óõíôÜêôåò ôïõ íá áðïõóéÜæïõí, áëëÜ ìüëéò ðïõ ìïõ Ýöôáíáí. ÐñïóðÜèçóá íá ôïõò æçôÞóù Ýíá äÜíåéï, áëëÜ ï ïéêïíïìéêüò õðåýèõíïò ìïõ õðåíèýìéóå ðùò ôï ÷ñÝïò ìïõ áíåñ÷üôáí óå ðåñéóóüôåñá áðü åêáôü Üñèñá. Åêåßíï ôï áðüãåõìá Ýêáíá ìéá êáôÜ÷ñçóç ðïõ êáíåßò áðü ôïõò ößëïõò ìïõ äåí Þôáí éêáíüò íá êÜíåé. Âãáßíïíôáò áðü ôï êáöåíåßï «Colombia», ðëÜé óôï âéâëéïðùëåßï, ðëçóßáóá ôïí Äïí Ñáìüí Âßíéåò, ôïí ðáëéü êáôáëáíü äÜóêáëï êáé âéâëéïðþëç, êáé ôïõ æÞôçóá äÝêá ðÝóïò äáíåéêÜ. Åß÷å ìüíï Ýîé.

Ï ýôå ç ìçôÝñá ìïõ ïýôå åãþ, èá ìðïñïýóáìå ðïôÝ íá åß÷áìå öáíôáóôåß üôé åêåßíï ôï áðëü äéÞìåñï ôáîßäé èá Þôáí ôüóï êáèïñéóôéêü ãéá ìÝíá, ðïõ áêüìç êé ç ðéï ìáêñï÷ñüíéá êáé ìåôñçìÝíç æùÞ äåí èá ìïõ áñêïýóå ãéá íá êáôáöÝñù íá ôï åîéóôïñÞóù. Ôþñá, ðïõ Ý÷ù ðåñÜóåé ãéá ôá êáëÜ ôá åâäïìÞíôá ìïõ ÷ñüíéá, îÝñù üôé Þôáí ç ðéï óçìáíôéêÞ áðü üóåò áðïöÜóåéò ÷ñåéÜóôçêå íá ðÜñù óå ïëüêëçñç ôç óõããñáöéêÞ ìïõ êáñéÝñá, äçëáäÞ óå ïëüêëçñç ôç æùÞ ìïõ.

Åß÷á äåêáôÝóóåñá ÷ñüíéá íá ðÜù óôçí ÁñáêáôÜêá, áðü ôüôå ðïõ ðÝèáíå ï ðáððïýò ìïõ, ï ðáôÝñáò ôçò ìÜíáò ìïõ, êáé ðÞãá íá æÞóù ìå ôïõò ãïíåßò ìïõ óôçí Ìðáñáíêßãéá. ÌÝ÷ñé ôçí åöçâåßá, ç ìíÞìç åíäéáöÝñåôáé ðåñéóóüôåñï ãéá ôï ìÝëëïí ðáñÜ ãéá ôï ðáñåëèüí, êé Ýôóé ïé áíáìíÞóåéò ìïõ áðü ôï ÷ùñéü äåí åß÷áí áêüìç åîéäáíéêåõôåß áðü ôç íïóôáëãßá.

Ôï èõìüìïõí üðùò áêñéâþò Þôáí: Ýíáò êáëüò ôüðïò ãéá íá æåéò, üðïõ ãíþñéæåò ôïõò ðÜíôåò, óôéò ü÷èåò åíüò ðïôáìïý ìå äéÜöáíá íåñÜ ðïõ Ýôñå÷áí ïñìçôéêÜ áðü ìéá êïßôç ìå óôéëðíÝò, ëåõêÝò êáé ôåñÜóôéåò óáí ðñïúóôïñéêÜ áâãÜ ðÝôñåò. Ôï óïýñïõðï, êõñßùò ôï ÄåêÝìâñéï, üôáí óôáìáôïýóáí ïé âñï÷Ýò êé ï áÝñáò ãéíüôáí óáí äéáìÜíôé, ç ÓéÝñá ÍåâÜäá ôçò ÓÜíôá ÌÜñôá Ýìïéáæå íá óéìþíåé ìå ôéò ëåõêÝò ìéêñÝò êïñõöÝò ôçò óôéò öõôåßåò ìðáíÜíáò ôçò áðÝíáíôé ü÷èçò. Áðü åêåß öáßíïíôáí ïé éíäéÜíïé áñïõÜêïò íá ðñï÷ùñïýí óå ãñáììÝò, óáí ìõñìÞãêéá, áíÜìåóá óôïõò áðüêñçìíïõò âñÜ÷ïõò ôçò óéÝñá, êïõâáëþíôáò óôéò ðëÜôåò ôïõò óáêéÜ ðéðåñüñéæáò êáé ìáóïõëþíôáò óâþëïõò êüêáò ãéá íá êÜíïõí ôç æùÞ ôïõò õðïöåñôÞ.

Ôá ðáéäéÜ ôüôå, åß÷áìå ôçí áõôáðÜôç üôé ìðïñïýóáìå íá öôéÜîïõìå ìðÜëåò áðü áéþíéï ÷éüíé êáé ì' áõôÝò íá ðáßæïõìå ðüëåìï óôïõò öëïãéóìÝíïõò äñüìïõò. Ãéáôß ç æÝóôç Þôáí ôüóï áíõðüöïñç, éäßùò óôç äéÜñêåéá ôçò ìåóçìåñéáíÞò «óéÝóôá», ðïõ ïé åíÞëéêïé ðáñáðïíïýíôáí ãé' áõôÞí óáí íá Þôáí Ýíá êáèçìåñéíü áðñüïðôï.

Áðü ôüôå ðïõ ãåííÞèçêá, Üêïõãá íá åðáíáëáìâÜíïõí áäéÜêïðá üôé ïé ãñáììÝò ôïõ ôñÝíïõ êáé ïé åãêáôáóôÜóåéò ôçò United Fruit Company ÷ôßóôçêáí ôï âñÜäõ ãéáôß Þôáí áäýíáôï ôçí çìÝñá íá áããßîïõí ôá ôóïõñïõöëéóìÝíá áðü ôïí Þëéï åñãáëåßá.

Ï ìïíáäéêüò ôñüðïò íá öôÜóåéò óôçí ÁñáêáôÜêá áðü ôçí Ìðáñáíêßãéá Þôáí ìå Ýíá îå÷áñâáëùìÝíï ìç÷áíïêßíçôï ðëïéÜñéï ìÝóá áðü Ýíá óôåíü êáíÜëé ðïõ Üíïéîáí ïé óêëÜâïé ôçí åðï÷Þ ôçò áðïéêéïêñáôßáò, êé Ýðåéôá äéáó÷ßæïíôáò Ýíáí âÜëôï ìå èïëÜ êáé Ýñçìá íåñÜ, ìÝ÷ñé ôïí ìõóôçñéþäç ïéêéóìü ôçò ÓéÝíáãá. Åêåß Ýðáéñíåò ôï êáíïíéêü ôñÝíï, ðïõ óôéò áðáñ÷Ýò ôïõ õðÞñîå ôï êáëýôåñï ôçò ÷þñáò, êáé ìå áõôü Ýöôáíåò óôïí ðñïïñéóìü óïõ ðåñíþíôáò ìÝóá áðü ôåñÜóôéåò ìðáíáíïöõôåßåò, êÜíïíôáò ðïëëÝò Üóêïðåò óôÜóåéò óå óêïíéóìÝíïõò êáé öëïãéóìÝíïõò ïéêéóìïýò êáé åñåéðùìÝíïõò óôáèìïýò.

ÁõôÞ Þôáí ç äéáäñïìÞ ðïõ ç ìçôÝñá ìïõ êé åãþ êéíÞóáìå íá êÜíïõìå óôéò åöôÜ ôï âñÜäõ ôçò 19çò Öåâñïõáñßïõ ôïõ 1950 -ÊõñéáêÞ ôçò ÁðïêñéÜò- êÜôù áðü ìéá êáôáêëõóìéáßá âñï÷Þ, ðáñÜôáéñç ãéá ôçí åðï÷Þ, êáé ìå ôñéÜíôá äýï ðÝóïò óå ìåôñçôÜ ðïõ ìüëéò êáé ìåôÜ âßáò èá ìáò Ýöôáíáí ãéá íá ãõñßóïõìå, áí ôï óðßôé äåí ðïõëéüôáí ìå ôïõò üñïõò ðïõ åß÷áìå ðñïâëÝøåé.

Ïé áëçãåßò Üíåìïé Þôáí ôüóï ïñãéóìÝíïé åêåßíï ôï âñÜäõ, ðïõ öôÜíïíôáò óôï ëéìÜíé ðÜíù óôïí ðïôáìü äõóêïëåýôçêá áñêåôÜ íá ðåßóù ôç ìçôÝñá ìïõ íá áíÝâåé óôï ðëïéÜñéï. Äåí åß÷å Üäéêï. ÁõôÜ ôá ðëïéÜñéá Þôáí ÷ïíôñïåéäåßò áðïìéìÞóåéò ôùí áôìüðëïéùí ôçò ÍÝáò ÏñëåÜíçò, áëëÜ ìå êéíçôÞñåò âåíæßíçò ðïõ ìåôÝäéäáí Ýíá áíõðüöïñï ôñÝìïõëï óå ïôéäÞðïôå õðÞñ÷å ðÜíù ôïõò. Åß÷áí Ýíá óáëïíÜêé ìå ìåãÜëåò äé÷Üëåò óå äéÜöïñá ýøç óôïõò ôïß÷ïõò ãéá íá êñåìÜóåéò ôçí áéþñá óïõ êáé îýëéíïõò ðÜãêïõò üðïõ ï êáèÝíáò ìå áãêùíéÝò âïëåõüôáí üðùò ìðïñïýóå, ìå ôá ðáñáöïñôùìÝíá ôïõ ìðáãêÜæéá, êáóüíéá ìå åìðïñåýìáôá, êëïýâåò ìå êüôåò, áêüìç êáé ìå æùíôáíÜ ãïõñïýíéá.

Åß÷áí êÜôé ëßãåò áðïðíéêôéêÝò êáìðßíåò ìå äõï êñåâÜôéá åêóôñáôåßáò, ó÷åäüí ðÜíôá êáôåéëçììÝíá áðü ðïõôáíßôóåò ôçò êáêéÜò þñáò ðïõ ðñüóöåñáí åðåßãïõóåò õðçñåóßåò óôç äéÜñêåéá ôïõ ôáîéäéïý. Êáèþò ôçí ôåëåõôáßá óôéãìÞ äåí âñÞêáìå êáìßá Üäåéá, êáé äåí åß÷áìå ìáæß ìáò áéþñåò, ç ìçôÝñá ìïõ êé åãþ êáôáëÜâáìå ìå áéöíéäéáóìü äýï óéäåñÝíéåò êáñÝêëåò óôïí êåíôñéêü äéÜäñïìï, êé åêåß åôïéìáóôÞêáìå íá ðåñÜóïõìå ôï âñÜäõ.

Ïðùò áêñéâþò åß÷å åêåßíç öïâçèåß, ç èýåëëá ÷ôýðçóå âßáéá ôï åðéêßíäõíï ðëïéÜñéï üóï äéáó÷ßæáìå ôïí ðïôáìü ÌáãäáëÝíá, ðïõ óå ôüóï ìéêñÞ áðüóôáóç áðü ôéò åêâïëÝò ôïõ Ý÷åé óõìðåñéöïñÜ ùêåáíïý. Óôï ëéìÜíé åß÷á áãïñÜóåé ìéá êáëÞ ðñïìÞèåéá ôóéãÜñùí, áð' ôá ðéï öôçíÜ, ìå ìáýñï êáðíü êé Ýíá ÷áñôß ðïõ ëßãï áðåß÷å áðü óôñáôóü÷áñôï, êé Üñ÷éóá íá êáðíßæù êáôÜ ôçí ðñïóöéëÞ ìïõ åêåßíç ôçí åðï÷Þ óõíÞèåéá, áíÜâïíôáò ôï Ýíá ôóéãÜñï ìå ôç ãüðá ôïõ Üëëïõ, üóï äéÜâáæá ôï «Light in August» ôïõ Ïõßëéáì Öüêíåñ, ðïõ Þôáí ï ðéï ðéóôüò áðü ôïõò öýëáêåò äáßìïíÝò ìïõ.

Ç ìçôÝñá ìïõ ðéÜóôçêå ãåñÜ áðü ôï êïìðïóêïßíé ôçò, ëåò êé Þôáí Ýíáò ìðïôæáñãÜôçò ðïõ ìðïñïýóå íá óçêþóåé øçëÜ ìéá ìðïõëíôüæá Þ íá êñáôÞóåé Ýíá áåñïðëÜíï óôïí áÝñá, êáé üðùò ôï óõíÞèéæå, äåí æÞôçóå ôßðïôå ãé' áõôÞí, áëëÜ åõçìåñßá êáé ìáêñïæùßá ãéá ôá Ýíäåêá ïñöáíÜ ôçò. Ç éêåóßá ìÜëëïí ðñÝðåé íá Ýöôáóå åêåß üðïõ ôçí áðçýèõíå, ãéáôß ç âñï÷Þ ìáëÜêùóå êé ç áýñá Üñ÷éóå íá öõóÜ ôüóï üóï íá áðïäéþ÷íåé ôá êïõíïýðéá. Ç ìçôÝñá ìïõ öýëáîå ôüôå ôï êïìðïóêïßíé ôçò, êáé ãéá ðïëëÞ þñá ðáñáôÞñçóå óéùðçëÞ ôçí ï÷ëïâïÞ ôçò æùÞò ðïõ êéíéüôáí ãýñù ìáò.

Ä åí åß÷å ãåííçèåß óå åýðïñï óðéôéêü, áëëÜ ìåãÜëùóå óôçí åöÞìåñç ëÜìøç ôçò åôáéñåßáò ìðáíáíþí, áðü ôçí ïðïßá ôïõëÜ÷éóôïí ôçò Ýìåéíå ç êáëÞ ðáéäåßá ôïõ ðëïõóéïêüñéôóïõ óôï ó÷ïëåßï «La Presentacion de la Santisima Virgen», óôç ÓÜíôá ÌÜñôá. Óôç äéÜñêåéá ôùí ÷ñéóôïõãåííéÜôéêùí äéáêïðþí êÝíôáãå ìå ôéò ößëåò ôçò, Ýðáéæå êëåéäïêýìâáëï óôá öéëáíèñùðéêÜ ðáæÜñéá êáé ìå óõíïäü ìéá èåßá ôçò ðÞãáéíå óôïõò ðéï áãíïýò ÷ïñïýò ôçò èåïóåâïýìåíçò íôüðéáò áñéóôïêñáôßáò, áëëÜ êáíÝíáò ðïôÝ äåí ôçí åß÷å äåé ìå ößëï, ìÝ÷ñé ôçí çìÝñá ðïõ -ðáñÜ ôç èÝëçóç ôùí ãïíéþí ôçò- ðáíôñåýôçêå ôïí ôçëåãñáöçôÞ ôïõ ÷ùñéïý. Eêôïôå, ïé ðéï áîéïóçìåßùôåò áñåôÝò ôçò Þôáí ç áßóèçóç ôïõ ÷éïýìïñ êáé ìéá óéäåñÝíéá õãåßá ðïõ ïé ðáãßäåò ôùí áíôéîïïôÞôùí äåí êáôÜöåñáí íá íéêÞóïõí óôç äéÜñêåéá ôçò ðïëý÷ñïíçò æùÞò ôçò. ÁëëÜ, ôï ðéï åêðëçêôéêü, êáèþò êáé áõôü ðïõ ëéãüôåñï ìðïñïýóå íá õðïðôåõèåß ôüôå êáíåßò ìáò, Þôáí ôï åîáßñåôï ôáëÝíôï ìå ôï ïðïßï êáôÜöåñíå íá êñýøåé ôçí ôåñÜóôéá äýíáìç ôïõ ÷áñáêôÞñá ôçò. ÔÝëåéï ËéïíôÜñé. Áõôü ôçò åß÷å åðéôñÝøåé íá êáèéåñþóåé ìéá ìçôñéáñ÷éêÞ åîïõóßá ôçò ïðïßáò ç êõñéáñ÷ßá Ýöôáíå ìÝ÷ñé ôïõò ðéï ìáêñéíïýò óõããåíåßò óôá ðéï áðßèáíá ìÝñç, óáí Ýíá åßäïò ðëáíçôéêïý óõóôÞìáôïò ðïõ ç ßäéá äéïéêïýóå áðü ôçí êïõæßíá ôçò, ìå Þñåìç öùíÞ êáé äß÷ùò ó÷åäüí íá âëåöáñßæåé, üóï Ýâñáæå öáóüëéá.

ÂëÝðïíôÜò ôçí íá ôá âãÜæåé ðÝñá ìå áõôü ôï âÜíáõóï ôáîßäé äß÷ùò íá ÷Üóåé ôçí øõ÷ñáéìßá ôçò, áíáñùôéüìïõí ðþò êáôÜöåñå íá îåðåñÜóåé ôüóï ãñÞãïñá êáé ôüóï äõíáìéêÜ ôéò áäéêßåò ôçò öôþ÷åéáò. Ôßðïôå êáëýôåñï áðü åêåßíï ôï öñéêôü âñÜäõ ãéá íá ôçí äïêéìÜóåé. Óáñêïâüñá êïõíïýðéá êáé æÝóôç ðõêíÞ êáé åìåôéêÞ ìõñùäéÜ ôçò ëÜóðçò ôùí êáíáëéþí ðïõ ôï ðïôáìüðëïéï áíáìü÷ëåõå óôï ðÝñáóìÜ ôçò, ôï ðÞãáéíå - Ýëá ôùí îåíõ÷ôéóìÝíùí åðéâáôþí ðïõ äåí ìðïñïýóáí íá âïëÝøïõí ôï êïñìß ôïõò ðïõèåíÜ, üëá Ýìïéáæáí ó÷åäéáóìÝíá ìå óêïðü íá êëïíßóïõí áêüìç êáé ôçí ðéï áôÜñá÷ç éäéïóõãêñáóßá.

H ìçôÝñá ìïõ ôá õðÝìåíå üëá áêßíçôç óôçí êáñÝêëá ôçò, üóï ôá ðëçñùìÝíá êïñßôóéá ìÜæåõáí ôç óõãêïìéäÞ ôçò âñáäéÜò óôéò ãåéôïíéêÝò êáìðßíåò. Ìéá áðü áõôÝò ìðÞêå êáé âãÞêå êÜìðïóåò öïñÝò áðü ôç äéêÞ ôçò, êÜèå öïñÜ êáé ìå äéáöïñåôéêü Üíôñá, êáé áêñéâþò äßðëá áðü ôï êÜèéóìá ôçò ìçôÝñáò ìïõ. ÓêÝöôçêá ðùò äåí èá ôçí åß÷å äåé. ÁëëÜ ôçí ôÝôáñôç Þ ðÝìðôç öïñÜ ðïõ ìðÞêå êáé âãÞêå óå ëéãüôåñï áðü ìßá þñá, ôçí áêïëïýèçóå ìå Ýíá âëÝììá ïßêôïõ ìÝ÷ñé ôï ôÝëïò ôïõ äéáäñüìïõ.

«ÊáçìÝíåò êïðÝëåò», áíáóôÝíáîå. «Áõôü ðïõ áíáãêÜæïíôáé íá êÜíïõí ãéá íá æÞóïõí åßíáé ÷åéñüôåñï áðü ôï íá äïõëåýïõí».

Eôóé êýëçóáí ôá ðñÜãìáôá ìÝ÷ñé ôá ìåóÜíõ÷ôá, üôáí êïõñÜóôçêá íá äéáâÜæù ìå ôï áíõðüöïñï ôñÝìïõëï êáé ôïí áìõäñü öùôéóìü ôïõ äéáäñüìïõ, êáé êÜèéóá íá êáðíßóù ðëÜé ôçò, ðñïóðáèþíôáò íá äéáóùèþ áðü ôçí êéíïýìåíç Üììï ôçò êïìçôåßáò ôçò ÃéïêíáðáôïõÜðá. Åß÷á ðáñáôÞóåé ôï ðáíåðéóôÞìéï ôïí ðñïçãïýìåíï ÷ñüíï, ìå ôçí áðåñßóêåðôç áõôáðÜôç üôé èá æïýóá áðü ôç äçìïóéïãñáößá êáé ôç ëïãïôå÷íßá, äß÷ùò íá ÷ñåéáóôåß íá ôéò ìÜèù, åìøõ÷ùìÝíïò áðü ìßá öñÜóç ôïõ ÌðÝñíáñ Óï: «Áðü ðïëý ìéêñüò ÷ñåéÜóôçêå íá äéáêüøù ôç ìüñöùóÞ ìïõ ãéá íá ðÜù ó÷ïëåßï». Äåí Ýíéùèá Üíåôá íá ôï óõæçôÞóù ìå êáíÝíáí, ãéáôß áéóèáíüìïõí, ÷ùñßò íá ìðïñþ íá ôï åîçãÞóù, ðùò ïé ëüãïé ìïõ ìðïñïýóáí íá Ý÷ïõí áîßá ìüíï ãéá ìÝíá.

Ôï íá åðé÷åéñÞóù íá ðåßóù ôïõò ãïíåßò ìïõ ãéá ìéá ôÝôïéá ôñÝëá üôáí åß÷áí óôçñßîåé ðÜíù ìïõ ôüóåò åëðßäåò êáé åß÷áí îïäÝøåé ôüóá ÷ñÞìáôá ðïõ äåí ôïõò ðåñßóóåõáí, Þôáí ÷áìÝíïò ÷ñüíïò. Éäßùò ôïí ðáôÝñá ìïõ, ðïõ èá ìïõ óõã÷ùñïýóå ôá ðÜíôá, åêôüò áðü ôï íá ìçí êñåìÜóù óôïí ôïß÷ï üðïéï áêáäçìáúêü äßðëùìá åêåßíïò äåí ìðüñåóå íá áðïêôÞóåé. Ç åðéêïéíùíßá ìáò äéáêüðçêå. Ó÷åäüí Ýíá ÷ñüíï ìåôÜ óõíÝ÷éæá íá óêÝöôïìáé íá ôïí åðéóêåöèþ êáé íá ôïõ åîçãÞóù ôá åðé÷åéñÞìáôÜ ìïõ, üôáí ç ìçôÝñá ìïõ åìöáíßóôçêå êáé ìïõ æÞôçóå íá ôçí óõíïäåýóù ãéá íá ðïõëÞóåé ôï óðßôé. Ðáñáôáýôá, äåí Ýêáíå êáìéÜ íýîç ãéá ôï èÝìá ìÝ÷ñé ôá ìåóÜíõ÷ôá óôï ðïôáìüðëïéï, üôáí Ýíéùóá óáí èåßá áðïêÜëõøç üôé åß÷å âñåé åðéôÝëïõò ôçí êáôÜëëçëç åõêáéñßá íá ìïõ ðåé áõôü ðïõ áíáìößâïëá Þôáí ç ðñáãìáôéêÞ áéôßá ôçò ÜöéîÞò ôçò, êé Üñ÷éóå ìå ôïí ôñüðï, ôïí ôüíï êáé ôéò æõãéóìÝíåò êïõâÝíôåò ðïõ ðñÝðåé íá Üöçóå íá ùñéìÜóïõí óôç ìïíáîéÜ ôçò áûðíßáò ôçò, ðïëý ðñéí êéíÞóåé ãé' áõôü ôï ôáîßäé.

«Ï ðáôÝñáò óïõ åßíáé ðïëý óôåíï÷ùñçìÝíïò», ìïõ åßðå.

Íá ôçí, ëïéðüí, ç êüëáóç ðïõ åß÷á öïâçèåß. Añ÷éæå üðùò ðÜíôá, áðñüóìåíá, êáé ìå ìéá ìåôáîÝíéá öùíÞ ðïõ ôßðïôå äåí Þôáí éêáíü íá ôçí ôáñÜîåé. Ìüíï êáé ìüíï ãéá íá áêïëïõèÞóù ôï ôåëåôïõñãéêü, áöïý Þîåñá ðïëý êáëÜ ôçí áðÜíôçóç, ôç ñþôçóá:

«Êáé ãéáôß;»

«Ãéáôß ðáñÜôçóåò ôéò óðïõäÝò óïõ».

«Äåí ôéò ðáñÜôçóá», ôçò åßðá. «Áðëþò Üëëáîá åðáããåëìáôéêü ðñïóáíáôïëéóìü».

Ç éäÝá ìéáò åîïíõ÷éóôéêÞò óõæÞôçóçò ôçò Ýöôéáîå ôç äéÜèåóç. «Ï ðáôÝñáò óïõ ëÝåé ðùò åßíáé ôï ßäéï», åßðå. ÎÝñïíôáò üôé Þôáí øÝìáôá, ôçò åßðá: «Êé åêåßíïò óôáìÜôçóå íá óðïõäÜæåé ãéá íá ðáßæåé âéïëß». «Äåí Þôáí ôï ßäéï», áðÜíôçóå Ýíôïíá åêåßíç. «Eðáéæå âéïëß ìüíï óå ãéïñôÝò êáé êáíôÜäåò. Áí Üöçóå ôéò óðïõäÝò ôïõ åßíáé ãéáôß ïéêïíïìéêÜ äåí ôá Ýâãáæå ðÝñá ïýôå ãéá íá öÜåé. ÁëëÜ óå ëéãüôåñï áðü Ýíá ìÞíá Ýìáèå ôçëåãñáößá, ðïõ ôüôå Þôáí Ýíá êáëü åðÜããåëìá, êõñßùò óôçí ÁñáêáôÜêá».

«Êé åãþ æù ãñÜöïíôáò óå åöçìåñßäåò», ôçò åßðá øÝìáôá.

«Ôá ëåò áõôÜ ãéá íá ìç ìå óôåíï÷ùñåßò», åßðå åêåßíç. «ÁëëÜ ôï ÷Üëé óïõ öáßíåôáé áðü ìáêñéÜ. Ôüóï, ðïõ üôáí óå åßäá óôï âéâëéïðùëåßï, äåí óå áíáãíþñéóá».

«Ïýôå êé åãþ óáò áíáãíþñéóá», ôçò åßðá.

«Äåí Þôáí üìùò ãéá ôïõò ßäéïõò ëüãïõò», åßðå åêåßíç. «Åãþ óå ðÝñáóá ãéá æçôéÜíï». Êïßôáîå ôá öèáñìÝíá ðÝäéëÜ ìïõ, êáé ðñüóèåóå: «Êáé ÷ùñßò êÜëôóåò».

«Åßíáé ðéï Üíåôá», ôçò åßðá. «Äõï ðïõêÜìéóá êáé äõï óþâñáêá: ôï Ýíá ôï öïñÜò, ôï Üëëï óôåãíþíåé. Ôé Üëëï ÷ñåéÜæåôáé êáíåßò;».

«Ëßãç áîéïðñÝðåéá», åßðå åêåßíç. ÁëëÜ ðñÝðåé íá ôï åßðå äß÷ùò íá ôï óêåöôåß, ãéáôß áìÝóùò ãëýêáíå ôï ýöïò ôçò : «Óôï ëÝù åðåéäÞ óå áãáðÜìå ðïëý».

«Ôï îÝñù», ôçò åßðá. «ÁëëÜ ðåßôå ìïõ êÜôé: åóåßò óôç èÝóç ìïõ ôï ßäéï äåí èá êÜíáôå;».

«Äåí èá ôï Ýêáíá», åßðå åêåßíç, «áí Þôáí áíôßèåôï ìå ôç èÝëçóç ôùí ãïíÝùí ìïõ».

Åíèõìïýìåíïò ôçí åðéìïíÞ ìå ôçí ïðïßá êáôÜöåñå íá ëõãßóåé ôçí áíôßèåóç ôùí ãïíéþí ôçò óôï ãÜìï ôçò, ôçò åßðá ãåëþíôáò: «Óáò ðñïêáëþ íá ìå êïéôÜîåôå». ÁëëÜ åêåßíç ìå áðÝöõãå ìå óïâáñüôçôá, ãéáôß Þîåñå ðïëý êáëÜ ôé óêåöôüìïõí.

«Äåí ðáíôñåýôçêá ìÝ÷ñé íá ðÜñù ôçí åõ÷Þ ôùí ãïíéþí ìïõ», åßðå. «Ìå ôï æüñé, óýìöùíïé, ðÜíôùò ìïõ ôçí Ýäùóáí».

ÄéÝêïøå ôç óõæÞôçóç, ü÷é ãéáôß ôçí åß÷áí ðåßóåé ôá åðé÷åéñÞìáôÜ ìïõ, áëëÜ ãéáôß Þèåëå íá åðéóêåöèåß ôçí ôïõáëÝôá êáé äåí åìðéóôåõüíôáí ôéò óõíèÞêåò êáèáñéüôçôÜò ôçò. Ìßëçóá ìå ôïí êåëåõóôÞ, áëëÜ ìïõ åîÞãçóå üôé êé åêåßíïò ôéò ßäéåò ôïõáëÝôåò ÷ñçóéìïðïéïýóå. Êáé êáôÝëçîå, ëåò êáé ìüëéò åß÷å äéáâÜóåé Êüíñáíô: «Óôç èÜëáóóá üëïé åßìáóôå ßóïé». Êé Ýôóé ç ìçôÝñá ìïõ õðïôÜ÷èçêå óôïí êïéíü íüìï. Ïôáí âãÞêå, áíôßèåôá áð' ü,ôé öïâüìïõí, ìåôÜ âßáò êáôÜöåñíå íá óõãêñáôÞóåé ôá ãÝëéá.

«ÓêÝøïõ», ìïõ åßðå. «Té èá óêåöôåß ï ðáôÝñáò óïõ áí ãõñßóù ìå êáíÝíá áöñïäßóéï;».

MåôÜ ôá ìåóÜíõ÷ôá åß÷áìå ìéá êáèõóôÝñçóç ôñéþí ùñþí, ãéáôß ïé óõóôÜäåò ôùí ôáðïýãéá ðïõ öõôñþíïõí óôï êáíÜëé ìðëÝ÷ôçêáí óôéò ðñïðÝëåò, ï êáðåôÜíéïò Ý÷áóå ôïí Ýëåã÷ï, ôï ðïôáìüðëïéï åîüêåéëå êáé ðñïóÜñáîå óå ìéá ðõêíÞ óõóôÜäá èÜìíùí ìáããñüâéïõ êáé ðïëëïß åðéâÜôåò ÷ñåéÜóôçêå íá êáôÝâïõí óôçí ü÷èç ãéá íá ôï ôñáâÞîïõí ìå ôá óêïéíéÜ ôùí ùñþí. Ç æÝóôç êáé ôá êïõíïýðéá Ýãéíáí áíõðüöïñá, áëëÜ ç ìçôÝñá ìïõ ôá áíôéðáñÞëèå ìå óôéãìéáßïõò êáé ðåñéïäéêïýò óýíôïìïõò õðíÜêïõò, äéÜóçìïõò ðéá óôçí ïéêïãÝíåéá, ðïõ ôçò åðÝôñåðáí íá îåêïõñÜæåôáé äß÷ùò íá ÷Üíåé ôïí åéñìü ôçò óõæÞôçóçò. Ïôáí êßíçóå ðÜëé ôï ðïôáìüðëïéï êáé ìáò ÷ôýðçóå äñïóåñÞ áýñá, îýðíçóå ôåëåßùò.

«Ïðùò êáé íá Ý÷åé», áíáóôÝíáîå, «êÜðïéá áðÜíôçóç ðñÝðåé íá ðÜù óôïí ðáôÝñá óïõ».

«Êáëýôåñá íá ìçí áíçóõ÷åßôå», ôçò åßðá ìå ôï ßäéï áèþï ýöïò. «Ôï ÄåêÝìâñéï èá ðÜù êáé ôüôå èá ôïõ ôá åîçãÞóù üëá».

«ÌÝ÷ñé ôüôå ëåßðïõí äÝêá ìÞíåò».

«Ïýôùò Þ Üëëùò, öÝôïò äåí ìðïñåß íá ãßíåé ôßðïôå ìå ôï ðáíåðéóôÞìéï», ôçò åßðá.

«Õðüó÷åóáé, óïâáñÜ, üôé èá ðáò».

«Ôï õðüó÷ïìáé».

Ãéá ðñþôç öïñÜ äéÝêñéíá áìõäñÜ êÜðïéá áãùíßá óôç öùíÞ ôçò:

«Ìðïñþ íá ðù óôïí ðáôÝñá óïõ ðùò èá ôïõ ðåéò íáé;»

«Ï÷é», ôçò áíôáðÜíôçóá êáôçãïñçìáôéêÜ. «Áõôü, ü÷é».

Çôáí ïëïöÜíåñï üôé ãýñåõå êÜðïéá Üëëç äéÝîïäï. ÁëëÜ äåí ôçò ôçí Ýäùóá. «Ôüôå åßíáé êáëýôåñá íá ôïõ ðù åðéôÝëïõò üëç ôçí áëÞèåéá», åßðå åêåßíç. «Åôóé äåí èá öáßíåôáé óáí áðÜôç».

«ÅíôÜîåé», ôçò åßðá. «Ðåßôå ôïõ ôçí áëÞèåéá».

ÓôáìáôÞóáìå åêåß, êáé êÜðïéïò ðïõ äåí èá ôç ãíþñéæå èá ðßóôåõå ðùò üëá åß÷áí ôåëåéþóåé, áëëÜ Þîåñá ðùò Þôáí áðëþò ìéá ìéêñÞ áíáêù÷Þ ãéá íá áíáêôÞóåé ôéò äõíÜìåéò ôçò. Ëßãï áñãüôåñá êïéìÞèçêå âáèéÜ. Ìéá åëáöñÜ áýñá áðüäéùîå ôá êïõíïýðéá êáé ãÝìéóå ôïí áÝñá ìå åõùäéÜ ëïõëïõäéþí. Ôï ðëïéÜñéï áðÝêôçóå ôüôå ôç óâåëôÜäá éóôéïöüñïõ.

Âñéóêüìáóôå óôç ÓéÝíáãá ÃêñÜíôå, Üëëïí Ýíá áðü ôïõò ìýèïõò ôçò ðáéäéêÞò ìïõ çëéêßáò. Ôçí åß÷á ðëåýóåé ôüóåò öïñÝò, üôáí ï ðáððïýò ìïõ, ï óõíôáãìáôÜñ÷çò ÍéêïëÜò ÑéêÜñäï ÌÜñêåò Ìå÷ßá ìå ðÞãáéíå áðü ôçí ÁñáêáôÜêá óôçí Ìðáñáíêßãéá ãéá íá åðéóêåöèþ ôïõò ãïíåßò ìïõ. «Ôç ÓéÝíáãá äåí ðñÝðåé íá ôç öïâÜóáé, áëëÜ íá ôç óÝâåóáé», ìïõ åß÷å ðåé ï ðáððïýò, ìéëþíôáò ãéá ôéò áðñüâëåðôåò äéáèÝóåéò ôùí íåñþí, ðïõ ìðïñïýóáí ôï ßäéï åýêïëá íá óõìðåñéöåñèïýí óáí ôá óôÜóéìá íåñÜ ìéáò äåîáìåíÞò Þ ôá áäÜìáóôá êýìáôá ôïõ ùêåáíïý. Ôçí ðåñßïäï ôùí âñï÷þí Þôáí óôï Ýëåïò ôùí êáôáéãßäùí ôçò óéÝñá. Áðü ôï ÄåêÝìâñéï ìÝ÷ñé ôïí Áðñßëéï, üôáí ï êáéñüò Þôáí Þðéïò, ïé áëçãåßò Üíåìïé ôçí ôýëéãáí ìå ôüóç Ýíôáóç, ðïõ êÜèå âñÜäõ Þôáí êáé ìéá ðåñéðÝôåéá. Ç ãéáãéÜ ìïõ áðü ôçí ðëåõñÜ ôçò ìçôÝñáò ìïõ, ç Ôñáíêéëßíá ÉãïõáñÜí, äåí ôïëìïýóå íá ðåñÜóåé áðü ôç ÓéÝíáãá ðáñÜ óå ðåñßðôùóç ìåãÜëçò áíÜãêçò, ìåôÜ áðü Ýíá ôñïìáêôéêü ôáîßäé üðïõ ÷ñåéÜóôçêå íá áíáæçôÞóïõí êáôáöýãéï óôéò åêâïëÝò åíüò ðáñáðüôáìïõ þóðïõ íá îçìåñþóåé.

Åêåßíï ôï âñÜäõ, åõôõ÷þò, ôá íåñÜ Þôáí ëÜäé. Áðü ôçí ðëþñç, üðïõ âãÞêá íá áíáóÜíù ëßãï ðñïôïý îçìåñþóåé, ôá öþôá ôùí øáñïêÜéêùí Ýðëåáí óáí áóôÝñéá óôï íåñü. Çôáí áìÝôñçôá, êáé ïé øáñÜäåò, áüñáôïé, óõæçôïýóáí öùíá÷ôÜ óáí íá âñßóêïíôáí óå åðßóêåøç, Ýôóé ðïõ ïé öùíÝò ôïõò Ýöåñíáí ôïí áðüç÷ï öáíôáóìÜôùí ìÝóá óôç ÷áñáõãÞ. Ìå ôïõò áãêþíåò íá áêïõìðïýí óôçí êïõðáóôÞ, ðñïóðáèþíôáò íá ìáíôÝøù ôï ðåñßãñáììá ôçò óéÝñá, ìå áéöíéäßáóå ç ðñþôç êñßóç íïóôáëãßáò.

KÜðïéá Üëëç áõãÞ óáí êé áõôÞí, üóï ðëÝáìå óôç ÓéÝíáãá, ï ðáððïýò ìïõ ìå åß÷å áöÞóåé íá êïéìÜìáé óôçí êáìðßíá êáé ðÞãå óôï êõëéêåßï. Äåí îÝñù ôé þñá Þôáí üôáí ìå îýðíçóáí ïé öùíáóêßåò ðïëëþí áíèñþðùí áíáêáôåìÝíåò ìå ôï âïõçôü ôïõ óêïõñéáóìÝíïõ áíåìéóôÞñá êáé ôï êñïôÜëéóìá ôùí ìåôáëëéêþí ôåíåêÝäùí ìÝóá óôçí êáìðßíá. Äåí ðñÝðåé íá Þìïõí ìåãáëýôåñïò áðü ðÝíôå åôþí, êáé ôñüìáîá ðïëý, áëëÜ óýíôïìá áðïêáôáóôÜèçêå ç çñåìßá êáé óêÝöôçêá üôé ßóùò íá Þôáí êÜðïéï üíåéñï.

Ôï ðñùß, üôáí ðéá åß÷áìå öôÜóåé óôçí áðïâÜèñá ôçò ÓéÝíáãá, ï ðáððïýò ìïõ îõñéæüôáí ìå ôç ëåðßäá ìå ôçí ðüñôá áíïé÷ôÞ êáé ôïí êáèñÝöôç íá êñÝìåôáé óôç ìáñêßæá. Ç áíÜìíçóç åßíáé äéáõãÝóôáôç: äåí åß÷å âÜëåé áêüìç ôï ðïõêÜìéóï, áëëÜ öïñïýóå ðÜíù áðü ôç öáíÝëá ôéò åëáóôéêÝò ôéñÜíôåò ðïõ äåí áðï÷ùñéæüôáí ðïôÝ, öáñäéÝò êáé ìå ðñÜóéíåò ñßãåò.

Ïóï îõñéæüôáí, óõíÝ÷éæå íá óõæçôÜåé ìå Ýíáí Üíôñá, ôïí ïðïßï áêüìç êáé óÞìåñá èá ìðïñïýóá íá áíáãíùñßóù ìå ôçí ðñþôç: åß÷å Ýíá ðñïößë ðñïâÜôïõ ðïõ Þôáí áäýíáôï íá ëçóìïíçèåß, íáõôéêü ôáôïõÜæ óôï äåîß ôïõ ÷Ýñé êáé êñåìáóìÝíåò óôï ëáéìü óåéñÝò áëõóßäåò áðü âáñý ÷ñõóÜöé êáé ôáõôüôçôåò êáé âñá÷éüëéá, áðü ÷ñõóÜöé åðßóçò, êáé óôïõò äýï êáñðïýò. Åãþ ìüëéò åß÷á íôõèåß êáé åß÷á êáèÞóåé óôï êñåâÜôé ãéá íá âÜëù ôéò ìðüôåò ìïõ, üôáí ï Üíôñáò åßðå óôïí ðáððïý ìïõ:

«Ìçí áìöéâÜëëåôå, óõíôáãìáôÜñ÷á. Áõôü ðïõ Þèåëáí Þôáí íá óáò ðåôÜîïõí óôï íåñü».

Ï ðáððïýò ìïõ áñêÝóôçêå ó' Ýíá ÷áìüãåëï äß÷ùò íá óôáìáôÞóåé íá îõñßæåôáé, êáé ìå ôçí ðïëý ÷áñáêôçñéóôéêÞ ôïõ õðåñïøßá, áðïêñßèçêå: «Åõôõ÷þò ãé' áõôïýò ðïõ äåí ôüëìçóáí».

Ìüíï ôüôå êáôÜëáâá ôçí ï÷ëáãùãßá ôçò ðñïçãïýìåíçò íý÷ôáò êáé åíôõðùóéÜóôçêá ðïëý ìå ôçí éäÝá üôé êÜðïéïò èá ìðïñïýóå íá åß÷å ðåôÜîåé ôïí ðáððïý óôç ÓéÝíáãá. Ôüóï, ðïõ ôþñá ôïí áíáêáëþ óôç ìíÞìç ìïõ ìå êÜèå ëåðôïìÝñåéá êáé ôïí âëÝðù íá ôïí óçêþíåé óôïõò þìïõò ôïõ ôï ðëÞèïò, íá ôïí áíåâïêáôåâÜæåé ðÜíù óå ìéá êïõâÝñôá, üðùò Ýêáíáí ïé ìïõëáñÜäåò ìå ôïí ÓÜíôóï ÐÜíôóï, êé Ýðåéôá íá ôïí ðåôÜåé áðü ôçí êïõðáóôÞ. ÁëëÜ åêåßíç ôç óôéãìÞ Ýóâçóå ôåëåßùò áðü ôç ìíÞìç ìïõ, ìÝ÷ñé åßêïóé ÷ñüíéá áñãüôåñá, üôáí îáíÜñèå áéöíßäéá êáé äß÷ùò êáíÝíá óõãêåêñéìÝíï Þ óáöÞ ëüãï, üóï ãåõìÜôéæá ìå ôïí èåßï ìïõ ÅóôÝìðáí Êáñßãéï óôç ÑéïÜôóá, ôçí åðï÷Þ ðïõ ðÞãá íá ðïõëÞóù åãêõêëïðáßäåéåò êáé äïêßìéá éáôñéêÞò óôá ÷ùñéÜ ôçò ÷åñóïíÞóïõ ôçò Ãïõá÷ßñá.

Ôüôå ðéá ï ðáððïýò åß÷å ðåèÜíåé, êáé äéçãÞèçêá óôïí èåßï ÅóôÝìðáí ôçí áíÜìíçóç ãéáôß ìïõ öÜíçêå äéáóêåäáóôéêÞ. ÁëëÜ åêåßíïò óçêþèçêå áðüôïìá ìå Ýíá ðÞäçìá, ïñãéóìÝíïò ðïõ äåí ôï åß÷á äéçãçèåß óå êáíÝíáí ôüôå ðïõ óõíÝâç, êáé óõã÷ñüíùò ãåìÜôïò áãùíßá ìÞðùò êáé ìðïñïýóá íá öÝñù óôç ìíÞìç ìïõ ôïí Üíôñá, ãéá íá ôïõ Ýëåãå ðïéïé Þôáí åêåßíïé ðïõ åß÷áí åðé÷åéñÞóåé íá ðíßîïõí ôïí ðáôÝñá ôïõ. Êé ïýôå êáôáëÜâáéíå ðþò êáé ï ðáððïýò äåí åß÷å õðåñáóðßóåé ôïí åáõôü ôïõ. Çôáí ðïëý êáëüò óêïðåõôÞò, ïðëïöïñïýóå ó÷åäüí ðÜíôá, êïéìüôáí ìå ôï ñåâüëâåñ êÜôù áð' ôï ìáîéëÜñé, óôç äéÜñêåéá ôùí åìöõëßùí ðïëÝìùí âñÝèçêå ðïëëÝò öïñÝò óôçí ðñþôç ãñáììÞ, êáé üôáí áðïêáôáóôÜèçêå ç åéñÞíç, åõñéóêüìåíïò óå Üìõíá, óêüôùóå êÜðïéïí ðïõ ôïõ åðéôÝèçêå.

Ïðùò êé áí åß÷å, ìïõ åßðå ï ÅóôÝìðáí, ðïôÝ äåí Þôáí áñãÜ ãéá íá åêäéêçèïýí åêåßíïò êáé ôá ðïëõÜñéèìá áäÝëöéá ôïõ, ôçí åðßèåóç. Eôóé Þôáí ï íüìïò ôçò Ãïõá÷ßñá: ìéá ðñïóâïëÞ óå Ýíá ìÝëïò ôçò ïéêïãÝíåéáò Ýðñåðå íá îåðëçñùèåß áðü üëïõò ôïõò áñóåíéêïýò ôçò ïéêïãÝíåéáò ôïõ åðéôéèÝìåíïõ.

Ôüóï áðïöáóéóìÝíïò Þôáí ï èåßïò ìïõ ï ÅóôÝìðáí, ðïõ ðÞñå ôï ñåâüëâåñ áðü êÜôù áð' ôï ìáîéëÜñé êáé ôï Ýâáëå óôï ôñáðÝæé ãéá íá ìçí ÷Üíåé ÷ñüíï üóï óõíÝ÷éæå íá ìå áíáêñßíåé. Áðü ôüôå, êÜèå öïñÜ ðïõ óõíáíôéüìáóôå óôéò ðåñéðëáíÞóåéò ìáò óôéò áêôÝò ôçò ÊáñáúâéêÞò, áíáâßùíå ç åëðßäá ôïõ ìÞðùò êáé êáôÜöåñíá íá èõìçèþ. Ìéá ìÝñá åìöáíßóôçêå óôï ìéêñü ãñáöåßï ìïõ óôçí åöçìåñßäá, Þôáí ç åðï÷Þ ðïõ åãþ óêÜëéæá ôçí éóôïñßá ôçò ïéêïãÝíåéÜò ìïõ ãéá Ýíá ðñþôï ìõèéóôüñçìÜ ìïõ ðïõ ðïôÝ äåí ôÝëåéùóá, êáé ìïõ ðñüôåéíå íá åñåõíÞóïõìå ìáæß áõôÞí ôçí õðüèåóç. ÐïôÝ äåí ôï Ýâáëå êÜôù. Ôçí ôåëåõôáßá öïñÜ ðïõ ôïí åßäá óôçí ÊáñèáãÝíç ôùí Éíäéþí, ãåñáóìÝíï ðéá êáé ìå ðñüâëçìá óôçí êáñäéÜ, ìå áðï÷áéñÝôçóå ìå Ýíá èëéììÝíï ÷áìüãåëï: «Äåí êáôáëáâáßíù ðþò ìðïñåß íá Ýãéíåò óõããñáöÝáò ìå ôüóï êáêÞ ìíÞìç».

Å, ëïéðüí, ç áíÜìíçóç áõôïý ôïõ áíåîé÷íßáóôïõ åðåéóïäßïõ ìå áéöíéäßáóå åêåßíï ôï ÷Üñáìá ðïõ ðÞãáéíá ìå ôç ìÜíá ìïõ íá ðïõëÞóïõìå ôï óðßôé, üóï êïßôáæá ôá ÷éüíéá ôçò óéÝñá ðïõ á÷íïöáßíïíôáí ãáëÜæéá ìå ôéò ðñþôåò áêôßíåò ôïõ Þëéïõ. Åêôïôå, êáé ìÝ÷ñé óÞìåñá, âñßóêïìáé óôï Ýëåïò ôçò íïóôáëãßáò.

HêáèõóôÝñçóç óôá êáíÜëéá ìÜò åðÝôñåøå íá äïýìå óôï öùò ôçò çìÝñáò ôç ëåðôÞ ëùñßäá ôçò öùóöïñßæïõóáò Üììïõ ðïõ ÷þñéæå ôç èÜëáóóá áðü ôç ÓéÝíáãá, üðïõ õðÞñ÷áí øáñï÷þñéá ìå ôá äßêôõá áðëùìÝíá óôç óôåñéÜ ãéá íá óôåãíþóïõí, êáé âñüìéêá êáé êïêáëéÜñéêá ðáéäéÜ ðïõ Ýðáéæáí ðïäüóöáéñï ìå ìðÜëåò öôéáãìÝíåò áðü êïõñÝëéá. Çôáí åíôõðùóéáêü íá âëÝðåéò óôïõò äñüìïõò ôüóïõò ðïëëïýò øáñÜäåò ìå êïììÝíá ÷Ýñéá ãéáôß äåí ðñüëáâáí íá ðåôÜîïõí åãêáßñùò ôï äõíáìßôç. Êáèþò ðåñíïýóå ôï ðïôáìüðëïéï, ôá ðáéäéÜ ñß÷íïíôáí óôá íåñÜ ãéá íá ìáæÝøïõí ôá íïìßóìáôá ðïõ ôïõò ðÝôáãáí ïé åðéâÜôåò.

Hôáí ðåñáóìÝíåò ïêôþ üôáí áñÜîáìå ó' Ýíá âñïìåñü âÜëôï óå ìéêñÞ áðüóôáóç áðü ôïí ïéêéóìü ôçò ÓéÝíáãá. ÏìÜäåò ÷áìÜëçäùí, ìå ôç ëÜóðç óôï ãüíáôï, ìáò ðÞñáí óôá ÷Ýñéá êáé ìáò ðÞãáí óôï ìüëï, ôóáëáâïõôþíôáò ìå äõóêïëßá áíÜìåóá óôï óôñüöáëï ðïõ äçìéïõñãïýóáí ïé ãýðåò êáèþò ìÜ÷ïíôáí ìåôáîý ôïõò äéåêäéêþíôáò êáèÝíá ãéá ôïí åáõôü ôïõ ôéò áêáèáñóßåò ôïõ Ýëïõò.

Ïóï ðáßñíáìå ìå ôçí çóõ÷ßá ìáò ôï ðñùéíü ìáò óôá ôñáðåæÜêéá ôïõ ëéìáíéïý, üðïõ ìáò óÝñâéñáí ôá åýãåõóôá øÜñéá «ìï÷Üñáò» ôçò ÓéÝíáãá, ìå ôçãáíçôÝò öÝôåò áðü ðñÜóéíï ðëáíôÜãï, ç ìçôÝñá ìïõ äñÜ÷ôçêå ôçò åõêáéñßáò ãéá ìéá íÝá åðßèåóç óôïí ðñïóùðéêü ôçò ðüëåìï. ÊáèéóìÝíç ðëÜé ìïõ, ÷ùñßò íá óçêþóåé ôï âëÝììá, ìå áéöíéäßáóå ñùôþíôáò ìå îáíÜ:

«Ëïéðüí, ðåò ìïõ ìéá êáé êáëÞ, ôé íá ðù óôïí ðáôÝñá óïõ;»

ÐñïóðÜèçóá íá êåñäßóù ÷ñüíï ãéá íá óêåöôþ: «Ãéá ðïéï ðñÜãìá;».

«Ãéá ôï ìüíï ðïõ ôïí åíäéáöÝñåé» åßðå åêåßíç êÜðùò åêíåõñéóìÝíç. «Ôéò óðïõäÝò óïõ».

Ãéá êáëÞ ìïõ ôý÷ç, Ýíáò Üíôñáò áðü ôï äéðëáíü ôñáðÝæé, ðïõ ç Ýíôáóç ôçò óõæÞôçóÞò ìáò ôïõ êßíçóå ôï åíäéáöÝñïí, èÝëçóå íá ìÜèåé ôá åðé÷åéñÞìáôÜ ìïõ. Ç Üìåóç áðÜíôçóç ôçò ìçôÝñáò ìïõ, ü÷é ìüíï ìå Ýêáíå íá íéþóù áìÞ÷áíá, áëëÜ êáé ìå åîÝðëçîå, åñ÷üìåíç áð' áõôÞí ðïõ äéáöýëáãå ôüóï æçëüôõðá ôçí éäéùôéêÞ ôçò æùÞ.

«ÈÝëåé íá ãßíåé óõããñáöÝáò», åßðå.

«Åíáò êáëüò óõããñáöÝáò ìðïñåß íá êåñäßóåé ðïëëÜ ÷ñÞìáôá», áðïêñßèçêå ï Üíôñáò óïâáñÜ. «ÅéäéêÜ áí äïõëåýåé ãéá ôçí êõâÝñíçóç».

Äåí îÝñù áí Þôáí áðü äéáêñéôéêüôçôá ðïõ ç ìçôÝñá ìïõ Üëëáîå èÝìá, Þ åðåéäÞ öïâÞèçêå ôá åðé÷åéñÞìáôá ôïõ áðñüóìåíïõ óõíïìéëçôÞ ôçò, áëëÜ ïé äõï ôïõò êáôÝëçîáí íá áëëçëïóõìöùíïýí ãéá ôçí Ýëëåéøç óôáèåñüôçôáò ôçò ãåíéÜò ìïõ êáé íá ìïéñÜæïíôáé ôéò ìíÞìåò ôïõ ðáñåëèüíôïò. Óôï ôÝëïò, áíáöÝñïíôáò ïíüìáôá êïéíþí ãíùóôþí, áíáêÜëõøáí ðùò åßìáóôå óõããåíåßò, êáé ìÜëéóôá áðü äýï óüãéá, ôïõò ÊïñôÝò êáé ôïõò ÉãïõáñÜí. Åêåßíç ôçí åðï÷Þ áõôü ãéíüôáí ìå ôïõò äýï óôïõò ôñåéò áíèñþðïõò ðïõ óõíáíôïýóáìå óôçí êáñáúâéêÞ áêôÞ, êé ç ìçôÝñá ìïõ ôï ãéüñôáæå ðÜíôïôå óáí íá åðñüêåéôï ãéá ïéêïãåíåéáêÞ óõíÜíôçóç.

ÐÞãáìå óôï óéäçñïäñïìéêü óôáèìü ìå Ýíá ìéêñü ìüíéððï, ßóùò ôï ôåëåõôáßï ìéáò ìõèéêÞò ãåíéÜò ðïõ åß÷å ðéá åîáöáíéóôåß óôïí õðüëïéðï êüóìï. Ç ìçôÝñá ìïõ åß÷å áöáéñåèåß êïéôþíôáò ôçí Üãïíç ðåäéÜäá, èïëÞ êáé ìáýñç áðü ôï íßôñï, ðïõ Üñ÷éæå áðü ôï âÜëôï ôïõ ëéìáíéïý êáé ÷áíüôáí óôïí ïñßæïíôá. Ãéá ìÝíá Þôáí ôüðïò éóôïñéêüò: ìéá ìÝñá, èá Þìïõí ôñéþí - ôåóóÜñùí ÷ñüíùí, ï ðáððïýò ìïõ, êñáôþíôáò ìå áðü ôï ÷Ýñé ìå ðÞãå ó' áõôü ôï öëïãéóìÝíï ÷Ýñóï ôïðßï, ÷ùñßò íá ìïõ ðåé ãéáôß, êáé îáöíéêÜ âñåèÞêáìå ìðñïóôÜ óå ìéá ìåãÜëç Ýêôáóç ðñáóéíùðþí íåñþí üðïõ ðÜöëáæáí áöñïß êáé åðÝðëåáí Ýíá óùñü ðíéãìÝíåò êüôåò.

«Åßíáé ç èÜëáóóá», ìïõ åßðå.

ÁðïãïçôåõìÝíïò, ôïí ñþôçóá ôé õðÞñ÷å óôçí áðÝíáíôé ü÷èç, êáé äß÷ùò íá äéóôÜóåé, ìïõ áðÜíôçóå: «Äåí õðÜñ÷åé áðÝíáíôé ü÷èç». ÓÞìåñá, ìåôÜ áðü ôüóïõò ùêåáíïýò ðïõ åßäá áðü ôçí êáëÞ êáé áðü ôçí áíÜðïäç, åîáêïëïõèþ íá ðéóôåýù ðùò åêåßíç õðÞñîå ìßá áêüìç áðü ôéò ìåãÜëåò ôïõ ñÞóåéò.

Äåí èõìÜìáé ðüôå ðñùôÜêïõóá íá ìéëÜíå ãéá ôç èÜëáóóá, ïýôå ðïéá Þôáí ç ðñþéìç åéêüíá ðïõ åß÷á ó÷çìáôßóåé ãé' áõôÞí áðü ôéò äéçãÞóåéò ôùí ìåãÜëùí. Ï ðáððïýò ìïõ åß÷å èåëÞóåé íá ìïõ ôç äåßîåé óôï ÷Üïò ôïõ ðáëéïý ÷éëéïóêéóìÝíïõ ëåîéêïý ôïõ, áëëÜ äåí ôç âñÞêå. Ïôáí óõíÞëèå áðü ôçí áðïãïÞôåõóÞ ôïõ, ìðÜëùóå ôçí êáôÜóôáóç ìå ìéá åîÞãçóç ðïõ Üîéæå íá 'íáé áëçèéíÞ: «ÕðÜñ÷ïõí ëÝîåéò ðïõ äåí ôéò áíáöÝñïõí ãéáôß üëïé îÝñïõí ôé óçìáßíïõí». ÁõôÞ ç áðïôõ÷ßá Þôáí ç áéôßá ðïõ æÞôçóå íá ôïõ öÝñïõí áðü ôç ÓÜíôá ÌÜñôá Ýíá åéêïíïãñáöçìÝíï ëåîéêü ðïõ óôç ñÜ÷ç ôïõ åß÷å æùãñáöéóìÝíï ôïí Áôëáíôá íá êñáôÜ ôçí õäñüãåéï óöáßñá óôïõò þìïõò ôïõ. Áõôü õðÞñîå ôï ðñþôï áðü ôá áìÝôñçôá ëåîéêÜ êÜèå åßäïõò ðïõ åß÷á óôç æùÞ ìïõ, êáé ôï äéÜâáóá óáí ìõèéóôüñçìá óôï äçìïôéêü, ìå áëöáâçôéêÞ óåéñÜ êáé äß÷ùò íá êáôáëáâáßíù ó÷åäüí ôßðïôá. Åêåß, ï ðáððïýò ìïõ âñÞêå ôïí ïñéóìü ôçò èÜëáóóáò ðïõ åß÷å ÷Üóåé óôï Üëëï ëåîéêü: «ÌåãÜëç Ýêôáóç áëìõñïý íåñïý ðïõ êáëýðôåé ôï ìåãáëýôåñï ôìÞìá ôçò ãçò». Ìå ôÝôïéá áïñéóôßá, âåâáßùò, ïõäÝðïôå èá åß÷á áíáãíùñßóåé ôç èÜëáóóá áí ï ðáððïýò äåí ìïõ Ýëåãå üôé ôçí åß÷á ìðñïóôÜ óôá ìÜôéá ìïõ. Ãéáôß êáìéÜ áðü ôéò ðñïçãïýìåíåò åéêüíåò äåí áíôáðïêñéíüôáí ó'áõôü ôï Üèëéï ðÝëáãïò ìå ôçí áêôÞ óêåðáóìÝíç áðü íßôñï, üðïõ Þôáí áäýíáôï íá áíïßîåéò ôï äñüìï óïõ áíÜìåóá óå óÜðéá êëáäéÜ ìáããñüâéïõ êáé óðáóìÝíá êï÷ýëéá. Çôáí öñßêç.

H ìçôÝñá ðñÝðåé íá óêåöôüôáí ôï ßäéï ãéá ôç èÜëáóóá ôçò ÓéÝíáãá, ãéáôß ìüëéò ôçí åßäå íá åìöáíßæåôáé óôï ðáñáèõñÜêé ôïõ ìüíéððïõ, áíáóôÝíáîå: «Äåí õðÜñ÷åé èÜëáóóá óáí ôçò ÑéïÜôóá». ÂñÞêá ôçí åõêáéñßá íá ôçò äéçãçèþ åêåßíç ôçí áíÜìíçóÞ ìïõ ìå ôéò ðíéãìÝíåò êüôåò, êáé üðùò üëïé ïé åíÞëéêïé, óêÝöôçêå ðùò Þôáí ìéá ðáéäéêÞ ðáñáßóèçóç. Åðåéôá óõíÝ÷éóå íá ðáñáêïëïõèåß ðñïóåêôéêÜ êÜèå ôüðï ðïõ óõíáíôïýóáìå óôç äéáäñïìÞ, êé åãþ Þîåñá ôé óêåöôüôáí ãéá ôïí êáèÝíá, áðü ôéò ìåôáëëÜîåéò ôçò óéùðÞò ôçò. ÐåñÜóáìå ìðñïóôÜ áðü ôçí êáêüöçìç óõíïéêßá, óôçí Üëëç ìåñéÜ ôùí ãñáììþí ôïõ ôñÝíïõ, ìå ôá ðïëý÷ñùìá óðéôÜêéá ìå ôéò öèáñìÝíåò óôÝãåò êáé ôïõò ðáðáãÜëïõò áðü ôï Ðáñáìáñßìðï, ðïõ êáèéóìÝíïé óå êñßêïõò êñåìáóìÝíïõò óôéò ìáñêßæåò, ðñïóêáëïýóáí ôïõò ðåëÜôåò óôá ðïñôïãáëéêÜ. ÐåñÜóáìå ôï óôáèìü áíåöïäéáóìïý ôïõ óéäçñüäñïìïõ ìå ôïí ôåñÜóôéï óéäåñÝíéï èüëï ôïõ, üðïõ Ýâñéóêáí öùëéÜ íá êïéìçèïýí ôá áðïäçìçôéêÜ ðïõëéÜ êáé ïé ÷áìÝíïé ãëÜñïé. ÐåñÜóáìå áðü ôï êáôáñáìÝíï óðßôé üðïõ äïëïöüíçóáí ôçí Ìáñôßíá ÖïíóÝêá. ÊÜíáìå ôï ãýñï ôçò ðüëçò, ÷ùñßò íá ìðïýìå ó'áõôÞí, áëëÜ åßäáìå ôïõò ðëáôåßò êáé Ýñçìïõò äñüìïõò êáé ôï ðáëéü ìåãáëåßï ôùí ìïíüñïöùí óðéôéþí ìå ôá ðáñÜèõñá ðïõ Üñ÷éæáí áðü ôï ðÜôùìá êáé Ýöôáíáí óôçí ïñïöÞ, üðïõ ïé áóêÞóåéò ðéÜíïõ åðáíáëáìâÜíïíôáí áóôáìÜôçôá ìÝ÷ñé ôçí áõãÞ. ÎáöíéêÜ, ç ìçôÝñá Ýäåéîå ìå ôï äÜ÷ôõëü ôçò.

«Êïßôá», ìïõ åßðå. «Åäþ åßíáé ðïõ ôÝëåéùóå ï êüóìïò».

Aêïëïýèçóá ôçí êáôåýèõíóç ôïõ äåßêôç ôçò, êáé åßäá ôï óôáèìü: Ýíá êôßñéï ìå îåöëïõäéóìÝíá îýëá, åðéêëéíÞ ôóßãêéíç óôÝãç êáé ðåñéìåôñéêÜ ìðáëêüíéá, êáé áðÝíáíôé ìéá Ýñçìç ðëáôåéïýëá, óôçí ïðïßá äåí èá ÷ùñïýóáí ðåñéóóüôåñá áðü äéáêüóéá Üôïìá. Çôáí åêåß, üðùò ìïõ åîÞãçóå ç ìçôÝñá ìïõ åêåßíç ôçí çìÝñá, ðïõ ï óôñáôüò åß÷å óöáãéÜóåé ôï 1928 Ýíáí Üãíùóôï áêüìç êáé óÞìåñá áñéèìü åñãáôþí ôùí ìðáíáíïöõôåéþí.

H åßäçóç ìå åîÝðëçîå, ãéáôß ðÜíôá ðßóôåõá üôé ç óöáãÞ Ýãéíå óôï óôáèìü ôçò ÁñáêáôÜêá. ÐïëëÝò öïñÝò, üôáí ðçãáßíáìå ìå ôïí ðáððïý êáé ðåñéìÝíáìå ôï ôñÝíï, æïýóá ìå ôç öáíôáóßá ìïõ ôç öñßêç ôçò óôéãìÞò: ï óôñáôéùôéêüò íá äéáâÜæåé ôï äéÜôáãìá ðïõ ÷áñáêôÞñéæå ôïõò áðåñãïýò åñãÜôåò óõììïñßá êáêïðïéþí: ïé ôñåéò ÷éëéÜäåò Üíäñåò, ãõíáßêåò êáé ðáéäéÜ áêßíçôïé êÜôù áðü ôïí âÜñâáñï Þëéï áöüôïõ ï áîéùìáôéêüò ôïõò Ýäùóå ðñïèåóìßá ðÝíôå ëåðôþí ãéá íá áäåéÜóïõí ôçí ðëáôåßá: ç äéáôáãÞ íá áíïßîïõí ðõñ, ôï êñïôÜëéóìá ôùí üðëùí ðïõ Ýöôõíáí ðõñáêôùìÝíåò ñéðÝò, ôï ðïëéïñêçìÝíï áðü ôïí ðáíéêü ðëÞèïò, ðïõ üëï êáé ìåéùíüôáí, óðéèáìÞ ôç óðéèáìÞ, ìå ôéò ìåèïäéêÝò êáé áêüñåóôåò ñéðÝò ôùí ðïëõâüëùí.

Ï ðáððïýò ðñÝðåé óßãïõñá íá åß÷å ó÷Ýóç ìå ôéò áðáôçëÝò áíáìíÞóåéò ìïõ, ãéáôß ìéá öïñÜ ôïí ñþôçóá óôï óôáèìü ôçò ÁñáêáôÜêá, ðïý åß÷áí ôïðïèåôÞóåé ôá ðïëõâüëá. Åêåßíïò äéÜâáæå Ýíá ãñÜììá ðïõ ìüëéò åß÷å ëÜâåé, êáé ÷ùñßò íá ìå êïéôÜîåé Ýäåéîå ðñïò ôç óôÝãç ôùí âáãïíéþí. «Åêåß», ìïõ åßðå. ÌåôÜ ôÝëåéùóå ôçí áíÜãíùóç ôïõ ãñÜììáôïò êáé üóï ôï Ýóêéæå óå ìéêñïóêïðéêÜ êïììáôÜêéá þóôå íá åßíáé óßãïõñïò üôé ðïôÝ äåí èá ôï äéÜâáæå ç ãõíáßêá ôïõ, ìå ñþôçóå óáóôéóìÝíïò:

«Ôé Þôáí áõôü ðïõ Þèåëåò íá ìÜèåéò ãéá ôéò ìõñôéÝò».

Ç éêáíüôçôÜ ìïõ íá öôéÜ÷íù åéêüíåò ãéá êÜðïéá ðåñéóôáôéêÜ, ëÝò êáé ôá åß÷á æÞóåé ðñáãìáôéêÜ, éäéáßôåñá üôáí Þìïõí ðáéäß, åõèýíåôáé ãéá ôï ðüóï ìðåñäåìÝíåò åßíáé óõ÷íÜ ïé áíáìíÞóåéò ìïõ. ÁëëÜ êáìéÜ ôüóï ðïëý, üóï áõôÞ ðïõ ì'Ýêáíå íá ðéóôåýù üôé ç óöáãÞ Ýãéíå óôï óôáèìü ôçò ÁñáêáôÜêá. Êé üìùò, ç âåâáéüôçôá ôçò ìçôÝñáò ìïõ äåí Üöçíå ôçí ðáñáìéêñÞ áìöéâïëßá. ÅðéðëÝïí, üôáí ôç ñþôçóá ðüóïé Þôáí ïé íåêñïß, ìïõ áðÜíôçóå ìå ôçí ßäéá óéãïõñéÜ. «ÅöôÜ». Áí êáé áìÝóùò ìå ðñïåéäïðïßçóå íá ìçí ôï ðÜñù êáôÜ ãñÜììá, ãéáôß ôçí çìÝñá ôçò óöáãÞò åéðþèçêå üôé óêïôþèçêáí ðÜíù áðü åêáôü, êáé ìåôÜ ï áñéèìüò Üñ÷éóå íá ìåéþíåôáé ìÝ÷ñé íá ãßíåé ìçäåíéêüò. Eôóé, ôï ìïíáäéêü óôï ïðïßï óõíÝðéðôå ç ðñáãìáôéêüôçôá ìå ôçí áíÜìíçóÞ ìïõ Þôáí üôé ïé óôñáôéþôåò åß÷áí ðõñïâïëÞóåé áðü ôéò óôÝãåò ôùí âáãïíéþí.

Ç åêäï÷Þ ôçò ìçôÝñáò ìïõ åß÷å ôüóï ìéêñïýò áñéèìïýò, êáé ôï óêçíéêü Þôáí ôüóï öôù÷ü, ðïõ Ýíéùóá Ýíôïíç áðïãïÞôåõóç. Ðïëý áñãüôåñá ìßëçóá ìå åðéæþíôåò êáé ìÜñôõñåò êáé Ýøáîá ó÷ïëáóôéêÜ óå äçìïóéïãñáöéêÜ Üñèñá êáé åðßóçìá Ýããñáöá, êáé êáôÜëáâá üôé ç áëÞèåéá áðåß÷å êáé áðü ôéò äýï åêäï÷Ýò, áëëÜ ôçò ìçôÝñáò ìïõ Þôáí ç ðéï ðéèáíÞ. Ïé êïìöïñìéóôÝò Ýëåãáí, ðñÜãìáôé, üôé äåí õðÞñîáí íåêñïß. Ïé ôçò áíôßèåôçò ü÷èçò âåâáßùíáí ìå óôåíôüñåéá öùíÞ üôé óêïôþèçêáí ðåñéóóüôåñïé áðü åêáôü, üôé ôïõò åß÷áí äåé íá áéìïññáãïýí óôçí ðëáôåßá, êáé üôé ôïõò öüñôùóáí ó' Ýíá åìðïñéêü âáãüíé ãéá íá ôïõò ðåôÜîïõí óôç èÜëáóóá üðùò ôéò óÜðéåò ìðáíÜíåò. Êé Ýôóé ç áëÞèåéá ÷Üèçêå ãéá ðÜíôá óå êÜðïéï áðñïóäéüñéóôï óçìåßï áíÜìåóá óôá äýï Üêñá.

Ç áðáôçëÞ áíÜìíçóÞ ìïõ õðÞñîå ôüóï åðßìïíç ðïõ óå Ýíá áðü ôá ìõèéóôïñÞìáôÜ ìïõ áíÝöåñá ôç óöáãÞ ìå ôçí áêñßâåéá êáé ôç öñßêç ìå ôçí ïðïßá ðßóôåõá üôé ôçí åß÷á äåé óôçí ÁñáêáôÜêá, êáèþò äåí ìðïñïýóá íá ôçí ðåñéãñÜøù ìå ïðïéáäÞðïôå åêäï÷Þ äéáöïñåôéêÞ áðü åêåßíç ðïõ åðß ôüóá ÷ñüíéá åß÷å êáëëéåñãÞóåé ç öáíôáóßá ìïõ. Êé Ýôóé áíÝâáóá ôïí áñéèìü ôùí íåêñþí óôïõò ôñåéò ÷éëéÜäåò áíôß ãéá åöôÜ, ãéá íá äéáôçñÞóù ôéò åðéêÝò äéáóôÜóåéò ôïõ äñÜìáôïò. Ç ðñáãìáôéêÞ æùÞ äåí Üñãçóå íá ìå äéêáéþóåé: ðñéí ëßãï êáéñü, óå ìßá áðü ôéò åðåôåßïõò ôçò ôñáãùäßáò, ï ïìéëçôÞò æÞôçóå åíüò ëåðôïý óéãÞ óôç ìíÞìç ôùí ôñéþí ÷éëéÜäùí áíþíõìùí ìáñôýñùí ðïõ óöáãéÜóôçêáí áðü ôéò äõíÜìåéò áóöáëåßáò.

Tï ôñÝíï Ýöôáíå óôç ÓéÝíáãá óôéò ïêôþ ôï ðñùß, Ýðáéñíå ôïõò åðéâÜôåò áðü ôá ðïôáìüðëïéá êé üóïõò êáôÝâáéíáí áðü ôç óéÝñá, êé Ýöåõãå Ýíá ôÝôáñôï áñãüôåñá ãéá ôï åóùôåñéêü ôçò ðåñéï÷Þò ôùí ìðáíáíïöõôåéþí. Ç ìçôÝñá ìïõ êé åãþ öôÜóáìå óôï óôáèìü ðåñáóìÝíåò åííÝá, áëëÜ ôï ôñÝíï åß÷å êáèõóôåñÞóåé. Çìáóôå, üìùò, ïé ìïíáäéêïß åðéâÜôåò. Åêåßíç ôï êáôÜëáâå áðü ôç óôéãìÞ ðïõ ìðÞêå óôï Üäåéï âáãüíé, êáé áíáöþíçóå ìå ãéïñôéíÞ äéÜèåóç:

«Ôé ðïëõôÝëåéá!. Åíá ïëüêëçñï âáãüíé ìüíï ãéá ìáò!».

ÐÜíôïôå ðßóôåõá üôé Þôáí ìéá ðñïóðïéçôÞ ÷áñÜ ãéá íá êñýøåé ôçí áðïãïÞôåõóÞ ôçò, êáèþò ôï ñÞìáãìá ôïõ ÷ñüíïõ öáéíüôáí ìå ôçí ðñþôç ìáôéÜ óôçí êáôÜóôáóç ôùí âáãïíéþí. Çôáí ôá ðáëéÜ âáãüíéá ôçò äåýôåñçò èÝóçò, ôþñá ìßá êáé ìïíáäéêÞ, ÷ùñßò êáèßóìáôá áðü ðëåãìÝíç ëõãáñéÜ, ïýôå ôæÜìéá ðïõ áíåâïêáôåâáßíïõí ãéá íá áíïßãïõí ôá ðáñÜèõñá, áëëÜ ìå îýëéíïõò ðÜãêïõò ãëõììÝíïõò áðü ôá æåóôÜ êáé åðßðåäá ïðßóèéá ôùí öôù÷þí. Óå óýãêñéóç ìå áõôü ðïõ Þôáí Üëëåò åðï÷Ýò, ü÷é ìüíï åêåßíï ôï âáãüíé áëëÜ ïëüêëçñï ôï ôñÝíï Ýìïéáæå ìå öÜíôáóìá ôïõ åáõôïý ôïõ.

Óôï ðáñåëèüí åß÷å ôñåéò èÝóåéò. Ç ôñßôç, üðïõ ôáîßäåõáí ïé ðéï öôù÷ïß, åß÷å ôá ßäéá öïñôçãÜ âáãüíéá öôéáãìÝíá áðü ôÜâëåò ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáí ãéá ôç ìåôáöïñÜ ìðáíáíþí Þ êïðáäéþí æþùí ðñïò óöáãÞ, áëëÜ ðñïóáñìïóìÝíá ãéá ôç ìåôáöïñÜ åðéâáôþí ÷Üñç óôçí ðñïóèÞêç ìáêñüóôåíùí ðÜãêùí áðü áêáôÝñãáóôï îýëï.

Ç äåýôåñç èÝóç åß÷å êáèßóìáôá áðü ðëåãìÝíç ëõãáñéÜ êáé ìðñïýíôæéíá äéáêïóìçôéêÜ.

Ç ðñþôç èÝóç, üðïõ ôáîßäåõáí ïé êõâåñíçôéêïß áîéùìáôïý÷ïé êáé ôá áíþôåñá óôåëÝ÷ç ôçò åôáéñåßáò ìðáíáíþí, åß÷å ÷áëéÜ óôïõò äéáäñüìïõò êáé êüêêéíåò âåëïýäéíåò ðïëõèñüíåò ðïõ ìðïñïýóáí íá áëëÜæïõí èÝóç. Ïôáí ôáîßäåõå ï äéåõèõíôÞò ôçò åôáéñåßáò Þ ç ïéêïãÝíåéÜ ôïõ Þ ïé äéáêåêñéìÝíïé ðñïóêåêëçìÝíïé ôïõ, ðñüóèåôáí óôçí ïõñÜ ôïõ ôñÝíïõ Ýíá ðïëõôåëÝóôáôï âáãüíé ìå ðáñÜèõñá ìå óêïýñá ôæÜìéá êáé ÷ñõóáöéÝò êïñíßæåò, êáé Ýíá îåóêÝðáóôï ìðáëêïíÜêé ìå äýï ôñáðåæÜêéá ãéá íá ðßíïõí ôï ôóÜé ôïõò üóï ôáîßäåõáí.

Äåí ãíþñéóá êáíÝíáí êïéíü èíçôü ðïõ íá åß÷å äåé ôï åóùôåñéêü áõôïý ôïõ öáíôáóôéêïý âáãïíéïý. Ï ðáððïýò õðÞñîå äÞìáñ÷ïò äýï öïñÝò, êé åðéðëÝïí åß÷å êáé ìéá óðÜôáëç áíôßëçøç ãéá ôá ëåöôÜ, áëëÜ ôáîßäåõå óôç äåýôåñç èÝóç ìüíï áí óõíüäåõå êÜðïéá ãõíáßêá ôçò ïéêïãÝíåéáò. Êé üôáí ôïí ñùôïýóáí ãéáôß ôáîßäåõå óôçí ôñßôç èÝóç, áðáíôïýóå: «Ãéáôß äåí õðÜñ÷åé ôÝôáñôç».

Ôï ðéï áîéïìíçìüíåõôï, ùóôüóï, ôïõ ôñÝíïõ, Þôáí ç áêñßâåéÜ ôïõ. Ôá ñïëüãéá ôïõ ÷ùñéïý ñýèìéæáí ôçí þñá óýìöùíá ìå ôï óöýñéãìÜ ôïõ.

Åêåßíç ôçí çìÝñá, ãéá ôïí Ýíá Þ ôïí Üëëï ëüãï, ôï ôñÝíï Ýöõãå ìå ìéÜìéóç þñá êáèõóôÝñçóç. Ïôáí îåêßíçóå, áñãÜ êáé ì'Ýíá ðÝíèéìï ôñéãìü, ç ìçôÝñá ìïõ óôáõñïêïðÞèçêå, áëëÜ áìÝóùò åðÝóôñåøå óôçí ðñáãìáôéêüôçôá.

«Ôá åëáôÞñéá áõôïý ôïõ ôñÝíïõ ÷ñåéÜæïíôáé ëÜäùìá», åßðå.

Eßìáóôå ïé ìïíáäéêïß åðéâÜôåò, ßóùò ó' ïëüêëçñï ôï ôñÝíï, êáé ìÝ÷ñé åêåßíç ôç óôéãìÞ äåí õðÞñ÷å ôßðïôå ðïõ ðñáãìáôéêÜ íá ôñáâïýóå ôï åíäéáöÝñïí ìïõ. Âõèßóôçêá óôï ëÞèáñãï ôïõ «Light in August», êáðíßæïíôáò áóôáìÜôçôá, ñß÷íïíôáò ðïý êáé ðïý Ýíá óýíôïìï âëÝììá ãéá íá áíáãíùñßóù ôïõò ôüðïõò ðïõ áöÞíáìå ðßóù ìáò. Ôï ôñÝíï äéÝó÷éóå ìå Ýíá ðáñáôåôáìÝíï óöýñéãìá ôïõò âÜëôïõò ôçò ÓéÝíáãá, êáé ÷þèçêå ìå ìåãÜëç ôá÷ýôçôá óå Ýíáí ôñïìáêôéêü óôåíü äéÜäñïìï êüêêéíùí âñÜ÷ùí, üðïõ ï åêêùöáíôéêüò ðÜôáãïò ôùí âáãïíéþí Ýãéíå áíõðüöïñïò. ÄåêáðÝíôå ëåðôÜ áñãüôåñá, ìåßùóå ôçí ôá÷ýôçôá êáé ìðÞêå ìå óõãêñáôçìÝíç óéùðÞ óôç óêéåñÞ öñåóêÜäá ôùí öõôåéþí, êé ç áôìüóöáéñá Ýãéíå ðéï ðõêíÞ êáé äåí îáíáíéþóáìå ôç èáëáóóéíÞ áýñá. Äåí ÷ñåéÜóôçêå íá óôáìáôÞóù ôï äéÜâáóìá ãéá íá êáôáëÜâù üôé åß÷áìå ìðåé óôï åñìçôéêü âáóßëåéï ôçò ðåñéï÷Þò ôçò ìðáíÜíáò.

Ï êüóìïò Üëëáîå. Óôéò äõï ðëåõñÝò ôùí óéäçñïäñïìéêþí ãñáììþí åêôåßíïíôáí ïé óõììåôñéêÝò êáé áôÝëåéùôåò ëåùöüñïé ôùí öõôåéþí, üðïõ ðñï÷ùñïýóáí ïé âïúäÜìáîåò öïñôùìÝíåò ìå ðñÜóéíá ôóáìðéÜ ìðáíÜíåò. ÎáöíéêÜ, óå áêáëëéÝñãçôåò åêôÜóåéò, åìöáíßæïíôáí êáôáõëéóìïß ìå êüêêéíá êåñáìßäéá, ãñáöåßá ìå ìåôáëëéêÜ ðëÝãìáôá óå ðüñôåò êáé ðáñÜèõñá êáé áíåìéóôÞñåò ðïõ êñÝìïíôáí áðü ôéò ïñïöÝò, êé Ýíá ìïíá÷éêü íïóïêïìåßï ìÝóá ó' Ýíá ÷ùñÜöé ðáðáñïýíåò. ÊÜèå ðïôáìüò åß÷å ôï ÷ùñéü ôïõ êáé ôç óéäåñÝíéá ôïõ ãÝöõñá áð' üðïõ ðåñíïýóå ôï ôñÝíï óöõñßæïíôáò, êáé ïé êïðÝëåò ðïõ Ýêáíáí ìðÜíéï óôá ðáãùìÝíá íåñÜ áíáðçäïýóáí óáí óáñäåëïìÜíåò óôï ðÝñáóìÜ ôïõ ãéá íá áíáóôáôþóïõí ôïõò åðéâÜôåò ìå ôç óôéãìéáßá èÝá ôùí âõæéþí ôïõò.

Óôïí ïéêéóìü ôïõ Ñéïöñßï áíÝâçêáí áñêåôÝò ïéêïãÝíåéåò áñïõÜêùí öïñôùìÝíùí ìå ôáãÜñéá ãåìÜôá áâïêÜíôïò ôçò óéÝñá, ôá ðéï íüóôéìá ôçò ÷þñáò. ÄéÝó÷éóáí äåéëÜ ôï âáãüíé ìå ìéêñÜ ÷ïñïðçäç÷ôÜ âçìáôÜêéá ðÜíù - êÜôù áíáæçôþíôáò ìéá èÝóç íá êÜôóïõí, áëëÜ üôáí ôï ôñÝíï îåêßíçóå, åß÷áí ìåßíåé ìÝóá ìüíï äýï ëåõêÝò ìå Ýíá íåïãÝííçôï êé Ýíáò íåáñüò ðáðÜò. Ôï ìùñü äåí óôáìÜôçóå íá êëáßåé ó'üëï ôï ôáîßäé. Ï ðáðÜò öïñïýóå ìðüôåò êáé êñÜíïò åîåñåõíçôÞ êé Ýíá æáñùìÝíï ëéíü ñÜóï ìå ôåôñÜãùíá ìðáëþìáôá, óáí ðáíß éóôéïöüñïõ, êáé ìéëïýóå üóï ôï ðáéäß Ýêëáéãå, êáé ðÜíôá óáí íá êÞñõôôå óôïí Üìâùíá. Ôï èÝìá ôïõ êçñýãìáôüò ôïõ Þôáí ç ðéèáíüôçôá åðéóôñïöÞò ôçò åôáéñåßáò ìðáíáíþí. Áðü ôüôå ðïõ Ýöõãå, äåí ìéëïýóáí ãéá Üëëï ðñÜãìá óôçí ðåñéï÷Þ, êáé ïé ãíþìåò åß÷áí äé÷áóôåß áíÜìåóá óå üóïõò Þèåëáí êáé óå üóïõò äåí Þèåëáí íá åðéóôñÝøåé, áëëÜ üëïé ðßóôåõáí üôé ç åôáéñåßá èá åðÝóôñåöå.

Ï ðáðÜò Þôáí êáôÜ ôçò åðéóôñïöÞò ôçò, êáé ç Üðïøç ðïõ åîÝöñáóå Þôáí ôüóï ðñïóùðéêÞ, ðïõ óôéò ãõíáßêåò öÜíçêå ðáñÜëïãç. «Ç åôáéñåßá áöÞíåé åñåßðéá áð' üðïõ êé áí ðåñíÜ». Hôáí ôï ìüíï ðñùôüôõðï ðñÜãìá ðïõ åßðå, áëëÜ äåí êáôÜöåñå íá ôï åîçãÞóåé, êáé ç ãõíáßêá ðïõ êñáôïýóå ôï ìùñü êáôÜöåñå íá ôïí ìðåñäÝøåé ìå ôï åðé÷åßñçìá üôé ï

Èåüò äåí ìðïñåß íá óõìöùíåß ìáæß ôïõ.

H íïóôáëãßá, üðùò ðÜíôá, åß÷å óâÞóåé ôéò êáêÝò áíáìíÞóåéò êáé åß÷å ìåãáëïðïéÞóåé ôéò êáëÝò. Êáíåßò äåí ãëßôùíå ôéò åðéèÝóåéò ôçò. Áðü ôï ðáñáèõñÜêé ôïõ âáãïíéïý öáßíïíôáí Üíôñåò êáèéóìÝíïé óôéò ðüñôåò ôùí óðéôéþí ôïõò, êáé áñêïýóå íá äåéò ôï ðñüóùðü ôïõò ãéá íá îÝñåéò ôé ðñïóäïêïýóáí. Ïé ãõíáßêåò ðïõ Ýðëåíáí ñïý÷á ðëÜé óôá êïéôÜóìáôá ôïõ íßôñïõ êïßôáæáí ôï ôñÝíï íá ðåñíÜ ìå ôçí ßäéá åëðßäá. ÊÜèå îÝíïò ðïõ åñ÷üôáí ìå ÷áñôïöýëáêá Þôáí Ýíáò åêðñüóùðïò ôçò United Fruit Company ðïõ åðÝóôñåöå ãéá íá åðáíáöÝñåé ôï ðáñåëèüí. Óå êÜèå óõíÜíôçóç, óå êÜèå åðßóêåøç, óå êÜèå ãñÜììá, áíáäõüôáí áñãÜ Þ ãñÞãïñá ç éåñÞ öñÜóç: «ËÝíå ðùò ç åôáéñåßá åðéóôñÝöåé». Êáíåßò äåí Þîåñå ðïéïò ôï åßðå, ïýôå ðüôå êáé ãéáôß, áëëÜ êáé êáíåßò äåí ôï áìöéóâçôïýóå.

H ìçôÝñá ìïõ ðßóôåõå ðùò åß÷å áðáëëá÷ôåß áðü ôá öáíôÜóìáôá, áöïý ìüëéò ðÝèáíáí ïé ãïíåßò ôçò Ýêïøå êÜèå åðáöÞ ìå ôçí ÁñáêáôÜêá. Ùóôüóï, ôá üíåéñÜ ôçò ôçí ðñüäéäáí. ÔïõëÜ÷éóôïí, üôáí Ýâëåðå êÜðïéï ôüóï åíäéáöÝñïí þóôå íá ôï äéçãçèåß ôçí þñá ðïõ ðáßñíáìå ôï ðñùéíü ìáò, ðÜíôá åß÷å ó÷Ýóç ìå ôéò èýìçóÝò ôçò áðü ôçí ðåñéï÷Þ ôùí ìðáíáíïöõôåéþí. ÅðÝæçóå ôùí ðéï äýóêïëùí åðï÷þí ôçò ÷ùñßò íá ðïõëÞóåé ôï óðßôé, ìå ôçí áõôáðÜôç üôé èá Ýðáéñíå áðü ôï íïßêé ôïõ ôÝóóåñéò öïñÝò ðåñéóóüôåñá üôáí èá åðÝóôñåöå ç åôáéñåßá. Óôï ôÝëïò, ôç íßêçóå ç áâÜóôá÷ôç ðßåóç ôçò ðñáãìáôéêüôçôáò. ÁëëÜ üôáí Üêïõóå ôïí ðáðÜ ôïõ ôñÝíïõ íá ëÝåé üôé ç åôáéñåßá Þôáí Ýôïéìç íá ãõñßóåé, Ýêáíå ìéá áðåëðéóìÝíç ÷åéñïíïìßá êáé ìïõ åßðå óôï áöôß: «Êñßìá ðïõ äåí ìðïñïýìå íá ðåñéìÝíïõìå ëßãï áêüìç».

Ïóï ï ðáðÜò ìéëïýóå, äéáó÷ßóáìå Ýíáí ôüðï üðïõ Ýíá ðëÞèïò åß÷å óõãêåíôñùèåß óôçí ðëáôåßá, êáé ìßá ìðÜíôá Ýðáéæå Ýíá æùçñü êïíôóÝñôï êÜôù áðü ôïí áäõóþðçôï Þëéï. Ïëá åêåßíá ôá ÷ùñéÜ ìïõ öáßíïíôáí ðÜíôá ßäéá. Ïôáí ï ðáððïýò ìïõ ìå ðÞãáéíå óôï ëáìðñü êéíçìáôïãñÜöï «Ïëýìðéá» ôïõ Äïí Áíôüíéï Íôáêüíôå, ðáñáôçñïýóá üôé óôéò êáïõìðüéêåò ôáéíßåò, ïé óôáèìïß ôïõò Ýìïéáæáí ìå áõôïýò ôïõ äéêïý ìáò ôñÝíïõ. Áñãüôåñá, üôáí Üñ÷éóá íá äéáâÜæù Öüêíåñ, ôá ÷ùñéÜ ôùí ìõèéóôïñçìÜôùí ôïõ åðßóçò ìïõ èýìéæáí ôá äéêÜ ìáò. Êáé äåí Þôáí íá åêðëÞóóåôáé êáíåßò, ãéáôß êé áõôÜ åß÷áí ÷ôéóôåß ìå ôç ìåóéáíéêÞ Ýìðíåõóç ôçò United Fruit Company êáé ìå ôçí ßäéá ðñïóùñéíÞ ëïãéêÞ åíüò åðï÷éáêïý êáôáõëéóìïý. Ôá èõìüìïõí üëá, åêôüò áðü ôçí ÁñáêáôÜêá, ìå ôçí åêêëçóßá óôçí ðëáôåßá êáé ôá íåñáúäïóðéôÜêéá ôïõò âáììÝíá óôá âáóéêÜ ÷ñþìáôá. Èõìüìïõí ôéò ïìÜäåò ôùí ìáýñùí åñãáôþí íá ôñáãïõäïýí ìüëéò óïõñïýðùíå, ôéò ðáñÜãêåò ôùí êôçìÜôùí üðïõ êÜèïíôáí ïé åðéóôÜôåò íá îåêïõñáóôïýí âëÝðïíôáò íá ðåñíïýí ïé áôÝëåéùôåò åìðïñéêÝò áìáîïóôïé÷ßåò, ôá ÷áíôÜêéá üðïõ ôï îçìÝñùìá Ýâñéóêáí ôïõò ìá÷áéñïâãÜëôåò áðïêåöáëéóìÝíïõò áðü ôá óáââáôéÜôéêá ìåèïêïðÞìáôá.

Èõìüìïõí ôéò éäéùôéêÝò ðüëåéò ôùí Áìåñéêáíþí óôçí ÁñáêáôÜêá êáé óôç Óåâßëç, áðü ôçí Üëëç ðëåõñÜ ôçò óéäçñïäñïìéêÞò ãñáììÞò, ðåñéêõêëùìÝíåò áðü óõñìáôïðëÝãìáôá, óáí çëåêôñïöüñá êïôÝôóéá ðïõ ôéò äñïóåñÝò êáëïêáéñéíÝò ìÝñåò îçìÝñùíáí ìáýñá áðü ôá ôóïõñïõöëéóìÝíá ÷åëéäüíéá. Èõìüìïõí ôïí áâßáóôï ãáëáæùðü ÷ïñôïôÜðçôá ìå ðáãüíéá êáé ïñôýêéá, ôéò êáôïéêßåò ìå ôéò êüêêéíåò óôÝãåò êáé ôá ðáñÜèõñá ìå ôéò ìåôáëëéêÝò óÞôåò êáé ôá óôñïããõëÜ ôñáðåæÜêéá ìå ôéò ðôõóóüìåíåò êáñÝêëåò ãéá íá ôñþíå óôéò âåñÜíôåò, áíÜìåóá óå óêïíéóìÝíïõò öïßíéêåò êáé ôñéáíôáöõëëéÝò.

ÌåñéêÝò öïñÝò ìÝóá áðü ôïí ìåôáëëéêü öñÜêôç ìðïñïýóåò íá äåéò üìïñöåò êáé íùèñÝò ãõíáßêåò, ìå öïñÝìáôá áðü ìïõóåëßíá êáé ìåãÜëá êáðÝëá ìå ãÜæåò, ðïõ Ýêïâáí ôá ëïõëïýäéá ôùí êÞðùí ôïõò ìå ÷ñõóÜ øáëßäéá.

Êáé îáöíéêÜ, óáí öåõãáëÝá åìöÜíéóç, Ýíá áðüãåõìá ðÝñáóå áðü ôïõò äñüìïõò ôïõ ÷ùñéïý ï äéåõèõíôÞò ôçò åôáéñåßáò ìðáíáíþí ìÝóá ó' Ýíá ðïëõôåëÝóôáôï áíïé÷ôü áõôïêßíçôï, äßðëá óå ìßá ãõíáßêá ìå ìáêñéÜ ÷ñõóáöÝíéá ìáëëéÜ ðïõ ôá 'ðáéñíå ï Üíåìïò, êáé ì' Ýíá ãåñìáíéêü ôóïðáíüóêõëï êáèéóìÝíï óáí âáóéëéÜò óôï ðßóù êÜèéóìá.

Çôáí öåõãáëÝåò åìöáíßóåéò åíüò êüóìïõ áðüìáêñïõ êáé öáíôáóôéêïý ðïõ Þôáí áðáãïñåõìÝíïò óå åìÜò ôïõò èíçôïýò.

Häç áðü ôüôå ðïõ Þìïõí ðáéäß, äåí ìïõ Þôáí åýêïëï íá îå÷ùñßóù Ýíá ÷ùñéü áðü Üëëï. Åßêïóé ÷ñüíéá áñãüôåñá, Þôáí áêüìç äõóêïëüôåñï, ãéáôß óôéò åéóüäïõò ôùí óôáèìþí åß÷áí ðÝóåé ïé ìéêñÝò ôáìðÝëåò ìå ôá ïíüìáôá: Ôïõêïõñßíêá, Ãïõáìáôóßôï, ÍååñëÜíôéá, ÃïõáêáìáãéÜë. Êé üëá Þôáí ðéï åñåéðùìÝíá êáé óêïíéóìÝíá áð' ü,ôé ôá èõìüìïõí.

KáôÜ ôéò äÝêá ôï ðñùß, ôï ôñÝíï óôáìÜôçóå ãéá äåêáðÝíôå áôÝëåéùôá ëåðôÜ óôç Óåâßëç ãéá íá áëëÜîåé áôìïìç÷áíÞ êáé íá áíåöïäéáóôåß ìå íåñü. Åêåß Üñ÷éóå ç æÝóôç. Êáé ãéá áðïêïñýöùìá ôùí êáêïõ÷éþí ìáò, üôáí îáíáðÞñå ìðñïóôÜ, ç íÝá áôìïìç÷áíÞ ìÜò Ýóôåëíå óå êÜèå óôñïöÞ ñéðÝò êáðíïý ðïõ Ýìðáéíáí áðü ôá äß÷ùò ôæÜìéá ðáñÜèõñá êáé ìáò Üöçíáí óêåðáóìÝíïõò áðü ìáýñï ÷éüíé. Ï ðáðÜò êáé ïé ãõíáßêåò èá åß÷áí êáôÝâåé óå êÜðïéï ÷ùñéü ÷ùñßò íá ôï ðñïóÝîïõìå, êé áõôü åíßó÷õóå ôçí áßóèçóç ðïõ åß÷á üôé ç ìçôÝñá ìïõ êé åãþ ôáîéäåýáìå ìüíïé ó' Ýíá ôñÝíï ÷ùñßò ðñïïñéóìü. ÊáèéóìÝíç áðÝíáíôß ìïõ, êïéôÜæïíôáò áðü ôï ìéêñü ðáñÜèõñï, ôçí åß÷å ðÜñåé ï ýðíïò äõï ôñåéò öïñÝò, áëëÜ îýðíçóå áðüôïìá êáé îåóôüìéóå êáé ðÜëé ôç öïâåñÞ åñþôçóç: «Ëïéðüí, ôé íá ðù óôïí ðáôÝñá óïõ;».

ÓêÝöôçêá ðùò äåí èá ôï Ýâáæå ðïôÝ êÜôù, âïëéäïóêïðþíôáò ìå ðïéï ôñüðï èá Ýêáìðôå ôçí áðüöáóÞ ìïõ. Ëßãï ðñéí åß÷å ðñïôåßíåé êÜðïéïõò óõìâéâáóìïýò ðïõ åß÷á áðïññßøåé áóõæçôçôß, áëëÜ Þîåñá üôé ç ïðéóèï÷þñçóÞ ôçò äåí èá êñáôïýóå ðïëý. Áêüìç êé Ýôóé ìå áéöíéäßáóå áõôÞ ç íÝá áðüðåéñá. Åôïéìïò ãéá ìéá áêüìç ìáêñÜ êáé Üêáñðç ìÜ÷ç, ôçò áðÜíôçóá ðéï Þñåìá áðü ôéò Üëëåò öïñÝò:

«Ðåßôå ôïõ üôé ôï ìüíï ðïõ èÝëù óôç æùÞ åßíáé íá ãßíù óõããñáöÝáò, êáé üôé èá ãßíù».

«Åêåßíïò äåí Ý÷åé êáìéÜ áíôßññçóç íá ãßíåéò ü,ôé èÝëåéò, áëëÜ åðéèõìåß íá óå äåé ðôõ÷éïý÷ï», åßðå åêåßíç.

Ìéëïýóå ÷ùñßò íá ìå êïéôÜæåé, ðñïóðïéïýìåíç üôé åíäéáöÝñåôáé ëéãüôåñï ãéá ôï äéÜëïãü ìáò áð' ü,ôé ãéá ôç æùÞ ðïõ Ýôñå÷å Ýîù áðü ôï ðáñÜèõñï.

«Äåí îÝñù ãéáôß åðéìÝíåôå ôüóï, áöïý îÝñåôå ðùò äåí ðñüêåéôáé íá õðï÷ùñÞóù», ôçò åßðá.

ÁìÝóùò ìå êïßôáîå óôá ìÜôéá êáé ìå ñþôçóå óáóôéóìÝíç:

«Ãéáôß íïìßæåéò ðùò ôï îÝñù;».

«Ãéáôß åóåßò êé åãþ åßìáóôå ßäéïé», åßðá.

Tï ôñÝíï Ýêáíå ìéá óôÜóç ó' Ýíá óôáèìü ÷ùñßò ÷ùñéü, êáé ëßãï ìåôÜ ðÝñáóå ìðñïóôÜ áðü ôï ìïíáäéêü ìðáíáíüêôçìá ôïõ äñüìïõ ðïõ åß÷å ôï üíïìÜ ôïõ ãñáììÝíï óôçí ðýëç ôçò åéóüäïõ: ÌÁÊÏÍÔÏ. ÁõôÞ ç ëÝîç åß÷å êéíÞóåé ôï åíäéáöÝñïí ìïõ áðü ôá ðñþôá ìïõ ôáîßäéá ìå ôïí ðáððïý ìïõ, áëëÜ ìüíï üôáí ìåãÜëùóá áíáêÜëõøá üôé ì' Üñåóå ãéáôß åß÷å Ýíá ðïéçôéêü Üêïõóìá. Äåí ôçí åß÷á áêïýóåé ðïôÝ, äåí åß÷á áêïýóåé êáíÝíáí íá ôçí ëÝåé, êáé äåí áíáñùôÞèçêá êáí ôé óçìáßíåé. Ôçí åß÷á ÷ñçóéìïðïéÞóåé Þäç óå ôñßá âéâëßá óáí üíïìá åíüò öáíôáóôéêïý ÷ùñéïý, üôáí âñÞêá ôõ÷áßá óå ìéá åãêõêëïðáßäåéá üôé åßíáé ôï üíïìá åíüò ôñïðéêïý äÝíôñïõ ðïõ ìïéÜæåé ìå ôï óÝéìðá, ðïõ äåí ðáñÜãåé êáñðïýò ïýôå ëïõëïýäéá, êáé ôïõ ïðïßïõ ôï ðïñþäåò îýëï ÷ñçóéìïðïéåßôáé óôçí ðáñáãùãÞ êáíü êáé óôï óêÜëéóìá ìáãåéñéêþí óêåõþí.

Ðïëý áñãüôåñá áíáêÜëõøá óôçí åãêõêëïðáßäåéá Britannica üôé óôçí Ôáãêáíßêá õðÜñ÷åé ç öõëÞ ôùí Ìáêüíôïò, êáé óêÝöôçêá üôé ßóùò áõôÞ åßíáé ç êáôáãùãÞ ôçò ëÝîçò. ÁëëÜ ðïôÝ äåí ôï Ýøáîá, ïýôå åßäá ôï äÝíôñï, ðáñüôé ðïëëÝò öïñÝò ñþôçóá ãé' áõôü óôçí ðåñéï÷Þ ôùí ìðáíáíþí, êáé êáíåßò äåí Þîåñå íá ìïõ ðåé. Ióùò íá ìçí õðÞñîå ðïôÝ.

Tï ôñÝíï ðåñíïýóå óôéò Ýíäåêá áðü ôï êôÞìá Ìáêüíôï, êáé äÝêá ëåðôÜ áñãüôåñá óôáìáôïýóå óôçí ÁñáêáôÜêá. Ôçí çìÝñá ðïõ ðÞãáéíá ìå ôç ìçôÝñá ìïõ íá ðïõëÞóïõìå ôï óðßôé ðÝñáóå ìå äýï ùñþí êáèõóôÝñçóç. Åãþ Þìïõí óôçí ôïõáëÝôá üôáí Üñ÷éóå íá åðéôá÷ýíåé, êáé ìðÞêå áð' ôï óðáóìÝíï ðáñÜèõñï Ýíáò êáõôüò êáé îçñüò áÝñáò, áíáêáôåìÝíïò ìå ôïí ïñõìáãäü ôùí ðáëéþí âáãïíéþí êáé ôï ôñïìáêôéêü óöýñéãìá ôçò áôìïìç÷áíÞò.

Ç êáñäéÜ ìïõ Ýêáíå ôïýìðåò ìÝóá óôï óôÞèïò ìïõ êáé ìéá ðïëéêÞ íáõôßá ðÜãùóå ôá óùèéêÜ ìïõ. ÂãÞêá ó÷åäüí ôñÝ÷ïíôáò, óðñùãìÝíïò áðü Ýíáí ôñüìï áíÜëïãï ì' áõôüí ðïõ íéþèåéò ó' Ýíá óåéóìü, êáé âñÞêá ôç ìçôÝñá ìïõ, áôÜñá÷ç óôç èÝóç ôçò, íá áðáñéèìåß ìå äõíáôÞ öùíÞ ôïõò ôüðïõò ðïõ Ýâëåðå íá ðåñíïýí ìðñïóôÜ áðü ôï ðáñÜèõñï óáí öåõãáëÝåò ñéðÝò ôçò æùÞò ðïõ Þôáí êáé äåí èá îáíáåßíáé ðïôÝ. «ÁõôÜ åßíáé ôá ïéêüðåäá ðïõ ðïýëçóáí óôïí ðáôÝñá ìïõ ìå ôï ðáñáìýèé üôé åß÷áí ÷ñõóÜöé», åßðå.

Óáí üñáìá ðÝñáóå áðü ìðñïóôÜ ìáò ôï óðßôé ôùí ÷éëéáóôþí, ìå ôïí áíèéóìÝíï ôïõ êÞðï êáé ìéá åðéãñáöÞ óôçí åßóïäï: THE SUN SHINES FÏR ALL. «Hôáí ôá ðñþôá ëüãéá ðïõ Ýìáèåò óô' áããëéêÜ», åßðå ç ìçôÝñá ìïõ. «Ï÷é ôá ðñþôá», ôçò åßðá. «Ôá ìïíáäéêÜ». Áðü ìðñïóôÜ ìáò ðÝñáóå ç ôóéìåíôÝíéá ãÝöõñá êáé ôï áñäåõôéêü öñÜãìá ìå ôá èïëÜ íåñÜ ôïõ, áðü ôçí åðï÷Þ ðïõ ïé Áìåñéêáíïß áðïöÜóéóáí íá åêôñÝøïõí ôïí ðïôáìü þóôå íá ðåñíÜ áð' ôéò öõôåßåò ôïõò. «Ç êáêüöçìç óõíïéêßá, üðïõ ïé Üíäñåò îçìåñþíïíôáí ÷ïñåýïíôáò ÒêïõìðéÜìðáÓ ìå ìÜôóá áðü áíáììÝíá ÷áñôïíïìßóìáôá áíôß ãéá êåñéÜ», åßðå åêåßíç. «Ôï ìéêñü ìïíôåóïñéáíü ó÷ïëåßï üðïõ Ýìáèá íá äéáâÜæù».

Ãéá ìéá óôéãìÞ, ïëüêëçñç ç åéêüíá ôïõ ÷ùñéïý, åêåßíç ôç ëáìðåñÞ Ôñßôç ôïõ Öåâñïõáñßïõ, áíôéêáèñåöôßóôçêå óôï ðáñáèõñÜêé. «Ï óôáèìüò», áíáöþíçóå ç ìçôÝñá ìïõ. «ÐñÝðåé íá Ý÷åé áëëÜîåé ðïëý ï êüóìïò, ãéá íá ìçí ðåñéìÝíåé ðéá êáíåßò ôï ôñÝíï». Ôüôå ç áôìïìç÷áíÞ óôáìÜôçóå íá óöõñßæåé, Ýêïøå ôá÷ýôçôá, êáé óôáìÜôçóå ìå ðáñáôåôáìÝíï ðáñÜðïíï.

Tï ðñþôï ðñÜãìá ðïõ ìå åíôõðùóßáóå Þôáí ç óéùðÞ. Ìéá õëéêÞ óéùðÞ ðïõ êáé ìå êëåéóôÜ ìÜôéá èá ìðïñïýóá íá åß÷á áíáãíùñßóåé áíÜìåóá óå üëåò ôéò óéùðÝò ôïõ êüóìïõ. Ç æÝóôç Þôáí ôüóï Ýíôïíç ðïõ üëá öáßíïíôáí ðáñáìïñöùìÝíá, óáí ìÝóá áðü êïßëï êáèñÝöôç. Óôç ìéêñÞ ðëáêüóôñùôç ðëáôåßá äåí áðüìåíå ïýôå êáí ç óõìðïíåôéêÞ áíÜìíçóç ôùí ôñéþí ÷éëéÜäùí åñãáôþí ðïõ óöáãéÜóôçêáí áðü ôéò äõíÜìåéò áóöáëåßáò.

Ãéáôß äåí õðÞñ÷å êáìéÜ õðåíèýìéóç áíèñþðéíçò æùÞò ùò åêåß ðïõ Ýöôáíå ôï ìÜôé óïõ, ïýôå ôßðïôå ðïõ íá ìçí Þôáí êáëõììÝíï ìå Ýíá ëåðôü óôñþìá êáõôÞò óêüíçò. Ç ìçôÝñá ìïõ Ýìåéíå ìåñéêÜ ëåðôÜ áêüìç óôï êÜèéóìá, êïéôÜæïíôáò ôï ðåèáìÝíï êáé áðëùìÝíï óå Ýñçìïõò äñüìïõò ÷ùñéü, êáé ôåëéêÜ áíáöþíçóå ôñïìïêñáôçìÝíç: «ÈåÝ ìïõ!».

Çôáí ôï ìüíï ðñÜãìá ðïõ åßðå.