Το θυμόμαστε, το πρώτο φάιναλ φορ: Η ΦΙΜΠΑ το χρέωσε στους Βέλγους, της Γάνδης, και μας έκανε τη ζωή μαρτύριο.

Η οργάνωση ήταν υποτυπώδης. Το γήπεδο, μια αυτοσχέδια κατασκευή. Η ήσυχη και γραφική πόλη της Φλάνδρας, αδιάφορη. Φρόντισαν, όμως, οι οπαδοί του Αρη, ώστε να μετατρέψουν το τριήμερο σε αλησμόνητη εμπειρία. Το ευρωπαϊκό μπάσκετ δεν είχε γνωρίσει τέτοια πολύχρωμα, χαρούμενα, καραβάνια. Ακόμα και σήμερα, η φωτογραφία της κιτρινόμαυρης κερκίδας στη Γάνδη κοσμεί τα γραφεία της ΦΙΜΠΑ!

Ξόρκια

Το φάιναλ φορ της Γάνδης ήταν για το ελληνικό μπάσκετ η επόμενη μέρα του θριάμβου του '87. Αν είχε πάρει και το κυπελλάκι η παρέα του Γκάλη, του Γιαννάκη, του Σούμποτιτς, του Ιωαννίδη, η συνέχεια μπορεί να ήταν εντελώς διαφορετική. Δεν θα ήμασταν υποχρεωμένοι να ξορκίζουμε, επί 8 συναπτά έτη, το φάντασμα των χαμένων φάιναλ φορ!

Ομως, η γεροντοπαρέα του Μάκαντου και του Ντ' Αντόνι αποδείχθηκε πολύ σκληρή για τον Aρη. Το ίδιο και η έμπειρη Μακάμπι, για τη συμμορία των Ντίβατς, Τζόρτζεβιτς, Πάσπαλι, Γκρμποβιτς, Ομπράντοβιτς, Πετσάρσκι.

Ο Αρης και η Παρτιζάν, τα «φαβορί» των αναλυτών, βρέθηκαν να κλαίνε τη μοίρα τους στο μικρό τελικό.

Δεν άλλαξε και πολύ ο χάρτης, στα 11 χρόνια που μεσολάβησαν. Το περυσινό φάιναλ φορ, της Βαρκελόνης, έμοιαζε να κλείνει ένα μεγάλο κύκλο. Από τους Ιταλούς του 1988 (την Ολύμπια Μιλάνο του Καζαλίνι), στους Ιταλούς του 1998 (τη Βίρτους Μπολόνια του Μεσίνα). Ενδιάμεσα, η ραψωδία των Γιουγκοσλάβων: Μάλκοβιτς επί τέσσερα, Ομπράντοβιτς επί τρία, από μία φορά ο Παβλίτσεβιτς και ο Ιβκοβιτς.

Παράδοση

Ευτυχώς, όχι με ομάδες της πατρίδας τους. «Γκασταρμπάιτερ» στη Δυτική Ευρώπη οι περισσότεροι από αυτούς, έδωσαν τα φώτα τους στη Λιμόζ, στην Μπανταλόνα, στη Ρεάλ, τον Παναθηναϊκό, τον Ολυμπιακό. Και έκρυψαν τον ορίζοντα από τα μάτια των άξιων δυτικοευρωπαίων συναδέλφων τους!

Εξι φορές έφυγε ηττημένος από το γήπεδο ο Γιάννης Ιωαννίδης, πέντε ο Αϊτο Γκαρθία Ρενέσες. Ακόμα και στη φετινή παρέα, του Μονάχου, οι δύο από τους τέσσερις προπονητές προέρχονται από την πρώην Γιουγκοσλαβία: ο Ιβκοβιτς του Ολυμπιακού και ο Πέρο Σκάνσι της Τιμσίστεμ.

Προσπαθούμε να ανασύρουμε από τα βάθη της μνήμης τις εικόνες που ζωγράφισαν την 11ετή ιστορία των φάιναλ-φορ και... όλο Γιουγκοσλάβοι μας έρχονται στο μυαλό:

Οι «ζούτκο» από το Σπλιτ, ξαπλωμένοι στο παρκέ της Ολύμπια Χάλε το 1989, να γιορτάζουν το θρίαμβο του αουτσάιντερ, το ξεκίνημα μιας κιτρινόμαυρης δυναστείας: Κούκοτς, Ράτζα, Ιβάνοβιτς, Σρετένοβιτς, Μάλκοβιτς.

Ο Σάσα Τζόρτζεβιτς να εκτελεί την Μπανταλόνα μ' ένα τρίποντο -προσευχή της τελευταίας στιγμής στην Κωνσταντινούπολη, προσευχή στο θεό των τσιγγάνων.

Η Παρτιζάν, ξεριζωμένη από τον εμφύλιο, είχε τότε για ορμητήριο μια μικρή πόλη της Ισπανίας.

Ο Γιούρε Ζντοβτς και ο Μπόζα Μάλκοβιτς να κρατάνε την μπαγκέτα μιας ομάδας που κατέστρεψε το μπάσκετ, αλλά διέβη τον Ρουβίκωνα αβρόχοις ποσίν: τη Λιμόζ του 1993 στην Αθήνα.

Ο Στόικο Βράνκοβιτς να διασχίζει σαν οδοστρωτήρας το παρκέ, να τσαλαπατάει τον πεσμένο Κόρφα και να κρύβει τον ουρανό πάνω απ'το κεφάλι του ανύποπτου Μοντέρο, τον Απρίλη του '96 στο Μπερσί. Ο Στόγιαν πήρε μαζί του το τρόπαιο στην Ελλάδα.

Ο Ζόραν Σάβιτς να βάφει τα μαλλιά του πράσινα μέσα στα αποδυτήρια του Σαντ Τζόρντι για να γιορτάσει το θρίαμβο της Κίντερ πέρυσι στη Βαρκελώνη, την επιστροφή των Ιταλών μετά από 10 χρόνια ξηρασίας.

Αντε, και μερικοί Aμερικανοί! Ο περήφανος γέροντας Μπομπ Μάκαντου, να διδάσκει μπάσκετ στα 39 του χρόνια, στη Γάνδη. Ο Κόρνι Τόμπσον να εκτελεί τον Ολυμπιακό μ' εκείνο το θανατηφόρο τρίποντο στο Τελ Αβίβ. Ο ζογκλέρ Ντέιβιντ Ρίβερς να παίρνει τη ρεβάνς αφήνοντας την Ευρώπη με ανοιχτό το στόμα τρία χρόνια αργότερα στη Ρώμη. Ο Ντόμινικ Ουίλκινς να ίπταται στους αιθέρες του Παρισιού, στην πρώτη -και καλύτερη- χρονιά του στην Ευρώπη. Στην πραγματικότητα, η περσινή Κίντερ ήταν η πρώτη «αμιγώς ευρωπαϊκή» ομάδα που κατέκτησε το τρόπαιο από το 1992 και μετά.

Kατάληξη σε -ιτς

Αλλά και πόσα χρόνια έχει να γράψει η ιστορία μια πρωταθλήτρια χωρίς το παραμικρό -ιτς στη σύνθεσή της;

Η Κίντερ του '98 είχε Σάβιτς, Ντανίλοβιτς, Νεστέροβιτς.

Ο Ολυμπιακός του '97, το γνωστό λόμπι.

Ο ΠΑΟ του '96, τον Βράνκοβιτς και τον Μάλκοβιτς.

Η Ρεάλ του '95, τον Ομπράντοβιτς στο τιμόνι της.

Το ίδιο και η Μπανταλόνα, ένα χρόνο νωρίτερα. Η Λιμόζ του '93, το δίδυμο Μάλκοβιτς-Ζντοβτς, που λέγαμε πιο πάνω. Αν αφαιρέσουμε και την τετραετία της γιουγκοσλαβικής κυριαρχίας με Γιουγκοπλάστικα και Παρτιζάν (1989-92), φτάνουμε... στη Γάνδη.

Ας το πάρει φέτος ο Ολυμπιακός, κι ας συνεχιστεί η παράδοση. Αλλωστε, μόνο η Ζαλγκίρις θα μπορούσε να φέρει δραστική αλλαγή στο καθεστώς της σερβο-κροατο-κρατίας. Η Κίντερ έχει ακόμα τον Ντανίλοβιτς, η Τιμσίστεμ τον Σκάνσι και τον Μουλαομέροβιτς.