Tηρουμένων των αναλογιών, το κλίμα στο Κρεμλίνο θυμίζει λίγο το ισορροπιστικό κλίμα που επικρατεί στο Μέγαρο Μαξίμου για τον πόλεμο που έχει προκαλέσει την οργή μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης και του συνόλου σχεδόν των πολιτικών δυνάμεων που δεν μοιράζονται την εξουσία.

Για τους Ρώσους, η ΝΑΤΟϊκή επέμβαση δεν είναι μόνο μια επίθεση εναντίον ενός ομόδοξου και συγγενικού σλαβικού λαού. Είναι μιά έντονα ορατή ένδειξη της περικύκλωσης της Ρωσίας από τους πρώην αντιπάλους της και μιά ακόμα ευκαιρία να συνειδητοποιηθεί η προσβλητική -και αδιανόητη πριν από μερικά χρόνια- αδιαφορία της Δύσης για τις αντιδράσεις της.

Xωρίς βέτο

Ταυτοχρόνως, ο παραγκωνισμός του ΟΗΕ και η ντε φάκτο θεσμοθέτηση της επικυριαρχίας του ΝΑΤΟ στερεί τη Ρωσία από ένα ισχυρό όπλο παρέμβασής της σε διεθνείς κρίσεις, δηλαδή τη χρήση του βέτο της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Από την άλλη πλευρά, οι έχοντες την ευθύνη της διακυβέρνησης γνωρίζουν αυτό που γνωρίζει και η Δύση, αλλά και το Βελιγράδι, όπου ανώτατος αξιωματούχος δήλωσε πως «οι δυνατότητες παρέμβασης της Μόσχας είναι περιορισμένες».

Ξέρουν δηλαδή ότι η Ρωσία δεν έχει και πολλά περιθώρια να αποτρέψει τα όσα συμβαίνουν, εκτός αν χρησιμοποιήσει το μοναδικό εναπομείναν αποτρεπτικό της όπλο, τις πυρηνικές της δυνάμεις, οδηγώντας τον κόσμο σε ολοκαύτωμα.

Ξέρουν ακόμα -και το ομολογούν δημοσίως- ότι η Μόσχα δεν έχει τη δυνατότητα να οδηγηθεί σε μια νέα απομόνωση από τη Δύση. Οπως είπε ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Ιγκόρ Ιβάνοφ, η Ρωσία δίνει μεγάλη σημασία στις σχέσεις της με τη Δύση και δεν πρόκειται να επιτρέψει να καταστραφούν.

Στο ίδιο πνεύμα, ο υποδιευθυντής της ρωσικής προεδρίας, Ολεγκ Σισούγεφ, απέρριψε ουσιαστικά το αίτημα του Βελιγραδίου για ένταξη στην Ενωση Ρωσίας - Λευκορωσίας, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα απειλούσε «να σύρει τη Ρωσία στην ένοπλη σύγκρουση».

«Πρέπει να κινηθούμε βασισμένοι στα συμφέροντα της Ρωσίας και να μην αφήσουμε αυτό το αίτημα, λογικό σύμφωνα με τη Γιουγκοσλαβία, να σύρει τη Ρωσία σε μια στρατιωτική σύγκρουση», είπε. Δήλωσε ακόμα ότι «δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να υποχωρήσουμε στην πολιτική συγκυρία της στιγμής. Πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα» και τόνισε ότι «η Γιουγκοσλαβία δεν έχει κοινά σύνορα με τη Ρωσία».

Σύγχυση

Αυτή η προσπάθεια εξισορρόπησης είναι χαρακτηριστική του κλίματος που επικρατεί στη Ρωσία: Από τη μία γίνονται ακραίες δηλώσεις ή διοχετεύονται πληροφορίες, όπως αυτές περί αλλαγής της στόχευσης των πυρηνικών πυραύλων, ώστε να σημαδεύουν τις χώρες του ΝΑΤΟ που συμμετέχουν στον πόλεμο κατά της Γιουγκοσλαβίας, και από την άλλη αυτές διαψεύδονται. Ο πρόεδρος Μπαρίς Γέλτσιν εμφανίζεται αδιάλλακτος, για να δηλώσει έπειτα από λίγη ώρα ότι δεν πρόκειται να στείλει τελικά πλοία στην Αδριατική...

Ολα αυτά δεν σημαίνουν ότι η Δύση αδιαφορεί πλήρως για τη Ρωσία. Αν οι ιθύνοντες στις δυτικές πρωτεύουσες και τις ΗΠΑ αντιδρούν με κάποια αλαζονική υπεροψία στις απειλές της Μόσχας, αντιμετωπίζουν με περισσότερη περίσκεψη την προοπτική ριζοσπαστικοποίησής της. Αυτό που προκαλεί ανησυχία είναι το ενδεχόμενο ανατροπής της ισορροπίας που υπάρχει σήμερα ανάμεσα στο συναισθηματισμό και το ρεαλισμό με επικράτηση του θυμικού.

Η ανησυχία δεν είναι πάντως ο μοναδικός λόγος για τον οποίο η Δύση δείχνει να «παίζει» τη Ρωσία και να επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους πως η Μόσχα έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. Ενας άλλος λόγος είναι το ότι... πράγματι η Ρωσία έχει ρόλο να παίξει, αποτελώντας ένα συνομιλητή αποδεκτό από τη Γιουγκοσλαβία και από τη Δύση.

Αυτόν ακριβώς το ρόλο κλήθηκε να παίξει - και παίζει- ο τέως πρωθυπουργός της Ρωσίας, Βίκτορ Τσερνομίρντιν. Δεδομένης της αποδοχής του -ως Ρώσου- από το Βελιγράδι, ο Μπαρίς Γέλτσιν έσπευσε να επισημάνει ότι είναι αποδεκτός ως προσωπικότητα από τους ηγέτες της Δύσης.

Και η Δύση φρόντισε να τον διευκολύνει, παρέχοντάς του ασφαλή αεροπορικό διάδρομο για να πάει στο Βελιγράδι, σε αντίθεση με ό,τι είχε κάνει όταν το ίδιο ταξίδι έκανε πριν από μία εβδομάδα ο πρόεδρος της Λευκορωσίας.

Στους ηγέτες του ΝΑΤΟ μεταφέρει τώρα ο Τσερνομίρντιν τα αποτελέσματα της πρώτης μεσολαβητικής του προσπάθειας, που έληξε την περασμένη Παρασκευή με την αναχώρησή του από το Βελιγράδι μέσα σε κλίμα σύγχυσης.

Μια σύγχυση που προκλήθηκε από τις αντιφατικές ρωσικές δηλώσεις σχετικά με το αν ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αποδέχεται την παρουσία μιας διεθνούς στρατιωτικής δύναμης ή μιας πολιτικής δύναμης στο Κοσσυφοπέδιο.

Tην σύγχυση διέλυσε η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση ανακοινώνοντας ότι δεν αποδέχεται τηνπαρουσία στρατιωτικής δύναμης για να επιτείνει λίγο αργότερα ο ίδιος ο Tσερνομίρντιν επαναλαμβάνοντας τα περί στρατιωτικής δύναμης. Kατά του Tσερνομίρντιν, επήλθε συμφωνία για την αποστολή διεθνούς δύναμης. Οταν ρωτήθηκε αν θα πρόκειται για στρατιωτικούς, δήλωσε ότι «φυσικά... εκεί κάτω γίνεται πόλεμος». Δεν διευκρίνησε όμως αν θα πρόκειται για ένοπλους ή άοπλους στρατιωτικούς.

Διάψευση

Λίγη ώρα αγρότερα, ο γιουγκοσλάβος υπουργός Eξωτερικών, Zιβαντίν Γιοβάνοβιτσ, διέψευσε για άλλη μια φορά οποιαδήποτε συμφωνία για την αποστολή.

Ασχετα με το αν η δήλωση περί στρατιωτικής δύναμης ήταν λανθασμένη, πρόωρη ή αν κάποιου «ξέφυγε», είναι προφανές ότι η πρώτη προσπάθεια του Τσερνομίρντιν φέρνει κάποια νέα στοιχεία που θα εκτιμηθούν πίσω από κλειστές πόρτες, τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθεί σήμερα η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον.