Στο «απυρόβλητο» θα παραμείνουν οι προϋπολογισμοί των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ από τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς κατά της Γιουγκοσλαβίας, εκτιμούν 28 οικονομολόγοι και στρατιωτικοί αναλυτές σε σχετική έρευνα του πρακτορείου «Ρόιτερ».

Εκτιμούν ακόμη ότι δεν θα υπάρξει νέα κούρσα εξοπλισμών, εκτός αν οι σχέσεις Ρωσίας-ΗΠΑ επιδεινωθούν και υπάρξει σκηνικό ψυχρού πολέμου στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Πάντως, δεν αποκλείουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες να επιβαρυνθούν, σε περίπτωση που ο πόλεμος τραβήξει σε μάκρος ή υπάρξει επέμβαση χερσαίων δυνάμεων, με απρόβλεπτες εξελίξεις και πιθανή ανάμιξη τρίτων χωρών (Αλβανία, Σκόπια) στις επιχειρήσεις.

Eχασε 3, 5% το ευρώ

από τους βομβαρδισμούς

Μέχρις στιγμής τα μόνα ορατά θύματα από οικονομικής πλευράς, όσον αφορά το στρατόπεδο του ΝΑΤΟ, είναι το ευρώ, που έχει χάσει 3, 5% έναντι του δολαρίου, από την ημέρα που άρχισαν οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ. Η πτώση του πάντως δεν οφείλεται αποκλειστικά στα γεγονότα του Κοσόβου, αφού πριν ακόμη από την κρίση στο Kόσοβο είχε πάρει την κατιούσα.

Σε αντίθεση με τον πόλεμο του Περσικού, όπου απειλήθηκε η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς με πετρέλαιο, με αποτέλεσμα να ενισχυτεί η τιμή του και να προκληθούν ανησυχίες για πιθανή αύξηση του πληθωρισμού, ο πόλεμος στο Κόσοβο δεν φαίνεται να προκαλεί, εκ πρώτης όψεως, σοβαρές επιπτώσεις στη διεθνή οικονομία.

Μέχρι στιγμής το κόστος του πολέμου για τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ ανέρχεται σε 3 δισ. δολάρια, ενώ άλλα 15 δισ. δολάρια χρειάζονται για την επανεγκατάσταση των προσφύγων του Κοσόβου. Σε κάπου 25 δισ. δολάρια εκτιμούν Δυτικοί οικονομολόγοι τη ζημιά που έχουν προκαλέσει οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στη Σερβία. Γιουγκοσλάβοι οικονομολόγοι ανεβάζουν τη ζημιά σε πάνω από 100 δισ. δολάρια, κόστος που θα επωμιστεί και πάλι η Δύση, όταν ως «απελευθερωτής» κληθεί να ανοικοδομήσει την κατεστραμμένη Γιουγκοσλαβία.

Τα ποσά αυτά υπολείπονται, ωστόσο, κατά πολύ των 102 δισ. δολαρίων, που στοίχισε ο πόλεμος του Περσικού το 1991, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών του Λονδίνου. Ποσόν που θεωρείται σταγόνα στον ωκεανό σε σχέση με τα 17 τρισ. δολάρια ετησίως, που ανέρχεται συνολικά η οικονομία των χωρών του ΝΑΤΟ.

Πολυέξοδο

το προτεκτοράτο

Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι ακόμη και στην περίπτωση που το ΝΑΤΟ μετατρέψει το Κόσοβο σε προτεκτοράτο, οι επιπτώσεις στο ΑΕΠ των χωρών-μελών του θα είναι της τάξης του 0, 4% το πολύ.

Παρ' όλα αυτά εκτιμάται ότι οι στρατιωτικές δαπάνες των χωρών του ΝΑΤΟ, οι οποίες είχαν μειωθεί σημαντικά μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, θα αυξηθούν τα επόμενα χρόνια. Ηδη η αμερικανική κυβέρνηση έχει δαπανήσει 1 δισ. δολάρια και ο πρόεδρος Κλίντον έχει ζητήσει από το Kογκρέσο άλλα 6, 06 δισ. δολάρια.

Με δεδομένο όμως το γεγονός ότι ο αμερικανικός προϋπολογισμός παρουσιάζει πλεόνασμα 100 δισ. δολαρίων, η «σπατάλη» 6 ακόμη δισ. δεν αποτελεί πρόβλημα.

Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο ισοσκελισμός του αμερικανικού προϋπολογισμού, ύστερα από πολλές δεκαετίες, επιτεύχθηκε χάρη στη μείωση των αμυντικών δαπανών. Και στόχος του Αμερικανού προέδρου ήταν η χρηματοδότηση με το πλεόνασμα αυτό του αμερικανικού ΕΣΥ, αλλά, απ' ό,τι φαίνεται, ένα μέρος του ποσού αυτού θα διατεθεί για τη «θεραπεία» των «ασθενών» του διεθνούς συστήματος, με βάση τη νέα τάξη του ΝΑΤΟ.

Αντίθετα με τις ΗΠΑ, μια αύξηση των στρατιωτικών δαπανών μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Ως γνωστόν, οι κυβερνήσεις της Ε.Ε. απαγορεύεται, επί «ποινή ραβδισμού» (βλέπε Σύμφωνο Σταθερότητας), να παρεκκλίνουν από το έλλειμμα 3% επί του ΑΕΠ, που προβλέπει η συνθήκη του Μάαστριχτ.

Αν τα πράγματα σκουρίνουν και οι Ευρωπαίοι κληθούν να καταβάλουν κεφάλαια, είτε για τη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων είτε για την ανοικοδόμηση του Κοσόβου, τότε ίσως υπάρξει πρόβλημα με τα ελλείμματα.