Σ' αυτή τη γυναίκα, που τόλμησε σε χρόνια κατά τα οποία η γυναίκα δρούσε υπό τη σκιά των ανδρών, που υπηρέτησε το γραπτό λόγο, με τη διπλή ιδιότητα της συγγραφέως και της δημοσιογράφου, της απονεμήθηκε, την περασμένη Πέμπτη, το παράσημο του Ταξιάρχη του Εθνικού Τάγματος Αξίας της γαλλικής κυβέρνησης.

Συνοδευόμενη από την αδελφή της Ελλη Παππά και τον ανιψιό της Νίκο Μπελογιάννη, κατέφθασε στη γαλλική πρεσβεία και έβλεπες τους φίλους και τις φίλες της που την περίμεναν να «πέφτουν» πάνω της για να την αγκαλιάσουν και να τη φιλήσουν. Και εκείνη τους πρότεινε το χέρι ή άνοιγε την αγκαλιά της, αποκαλώντας τους περισσότερους με το μικρό τους όνομα.

Ο πάντα λυρικός στις προσφωνήσεις του Γάλλος πρέσβης Μπερνάρ Κεσετζιάν ξεκίνησε λέγοντας: «Χαίρομαι που μ' αυτή τη νέα ευκαιρία, συγκεντρωθήκαμε εδώ, Ελληνες και Γάλλοι φίλοι, με σκοπό να τιμήσουμε την έξοχη συγγραφέα και το ταλέντο της, ένα ταλέντο που καταξιώθηκε στην υπηρεσία αγώνων για την ελευθερία και την ειρήνη.

Διαβάζοντας το έργο σας, ακούγοντας το μήνυμά σας, συγκλονιζόμαστε από τη δύναμη της θέλησής σας, καθώς κι από την τραγική θεώρηση των καταστάσεων που ζήσατε, περιγράψατε και καταγγείλατε».

Ξεδιπλώνοντας στην ομιλία του το νήμα της ζωής και του έργου της Διδώς Σωτηρίου, στάθηκε σε βασικούς σταθμούς: «Την τραγική χρονιά του 1922, τη χρονιά της μεγάλης καταστροφής, ξεριζωθήκατε οριστικά και βρεθήκατε εκσφενδονισμένη στο λιμάνι του Πειραιά, όπου ακολουθήσατε τη δεύτερή σας οικογένεια κι όπου ο πατέρας σας από μεγαλοβιομήχανος θα γίνει λιμενεργάτης, αφού είχε χάσει τα πάντα».

Τα χρόνια περνούν και θα βρεθεί στην Ευρώπη, ενώ θα αρχίσει να σταδιοδρομεί ως δημοσιογράφος: «Αποκαλύπτοντας τότε ένα πνεύμα ανεξάρτητο κι επαναστατικό, ριχτήκατε με θάρρος στους αγώνες υπέρ της ισότητας των δύο φύλων κι εναντίον του φασισμού. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής διαλέξατε φυσικά τους αντιστασιακούς αγώνες και συνεχίσατε κρυφά τη δημοσιογραφική σας σταδιοδρομία. Ο μακροχρόνιος Εμφύλιος και η δύσκολη περίοδος που ακολούθησε σας σημάδεψαν προσωπικά χάρη στο γαμπρό σας Νίκο Μπελογιάννη, τον "Ανθρωπο με το γαρίφαλο"».

Αναφερόμενος στο πεζογραφικό της, που έχει σημείο εκκίνησης το μυθιστόρημα «Οι νεκροί περιμένουν», επικεντρώθηκε στα «Ματωμένα χώματα» (1962): «Υπέρμαχος της ελληνοτουρκικής φιλίας, παρά τις πολλές δοκιμασίες, που σε άλλους θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν το μίσος, γράψατε ένα βιβλίο γνωστό σ' ολόκληρο τον κόσμο, στο οποίο αναφέρεστε στο τραγικό θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής». Απόδειξη του αγώνα της για την ελληνοτουρκική φιλία είναι η απονομή, το 1983, του βραβείου Ιπεκτσί: «Αγωνιστήκατε για να πάψουν Ελληνες και Τούρκοι να πολεμούν μεταξύ τους και το κάνατε αυτό με άπειρη αγάπη για τη γενέτειρά σας», ήταν το σχόλιο του Γάλλου πρέσβη.

Η Διδώ Σωτηρίου θα συνεχίσει να γράφει για το πονεμένο σώμα της Ελάδας: τα μυθιστορήματα «Εντολή» και «Κατεδαφιζόμεθα». Το πρώτο είναι ένας «ύμνος στο θάρρος, στον πατριωτισμό και τη μεγαλοψυχία μιας γενιάς που θυσιάστηκε», ενώ το δεύτερο είναι μία ασπίδα «εναντίον του μίσους, εναντίον του πολέμου».

«Κυρία Σωτηρίου, αποτελείτε το σύμβολο της ελευθερίας, που συχνά επιβεβαιώνετε με τα όπλα στα χέρια, υποστηρίζοντας όμως πάντοτε τα όπλα της σκέψης. Είστε το σύμβολο του αγώνα για την ισότητα. Είστε, κι όλα τα έργα σας το επιβεβαιώνουν, το σύμβολο της αδελφοσύνης και της φιλίας μεταξύ των λαών», ήταν το επιστέγασμα της ομιλίας του Μπερνάρ Κεσετζιάν και αμέσως μετά της απένειμε το παράσημο του Ταξιάρχη τού Εθνικού Τάγματος Αξίας.

Είχαν έρθει για να τιμήσουν τη Διδώ Σωτηρίου οι Αλκη Ζέη, Αντώνης Σαμαράκης, Εύα Κοταμανίδου, Λυκούργος Καλλέργης, η εκδότρια του «Κέδρου» Κάτια Λεμπέση κ.ά.

Β.Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ