Ακόμη και θανατική ποινή προβλέπει το στρατιωτικό δίκαιο, εάν κάποιος φαντάρος ή αξιωματικός αρνηθεί να υπακούσει σε διαταγή ανωτέρου, ενώπιον του εχθρού! Οι ποινές για το ναύτη και τον ανθυποπλοίαρχο του αντιτορπιλικού «Θεμιστοκλής», οι οποίοι αρνήθηκαν να ακολουθήσουν την αποστολή του πλοίου στην Αδριατική, μπορούν να φτάσουν μέχρι τα πέντε χρόνια, αφού πρόκειται για καιρό ειρήνης. Αποτελούν, όμως, πρωτόγνωρο φαινόμενο στη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας.

Σήμερα δικάζεται ο ναύτης Στ. Κωτσογιάννης, ενώ ο ανθυποπλοίαρχος Μ. Ριτσούδης, που επικαλέστηκε θρησκευτικούς λόγους, καταδικάστηκε σε 2, 5 χρόνια φυλάκισης, με τριετή αναστολή και ο εισαγγελέας άσκησε έφεση.

Ο Γ. Κατσουλάκης, πρόεδρος της Ενωσης Δικαστικών Λειτουργών Στρατιωτικής Δικαιοσύνης και αντιπρόεδρος του ανακριτικού δικαστηρίου, επισημαίνει ότι οι θρησκευτικοί λόγοι δεν αποτελούν στοιχείο διακριτικής μεταχείρισης για το δικαστήριο, ενώ η δημοσιότητα δεν επηρεάζει τη δικαστική κρίση.

«Το έγκλημα της ανυπακοής προβλέπεται από το άρθρο 53 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα», εξηγεί ο κ. Κατσουλάκης. «Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, υπαίτιος του εγκλήματος θεωρείται ο στρατιωτικός, ο οποίος ενώ λαμβάνει διαταγή από το διοικητή-προϊστάμενό του για να εκτελέσει οποιαδήποτε υπηρεσία, είτε αρνείται ρητά να υπακούσει είτε παραλείπει την εκτέλεση της διαταγής που του δόθηκε. Η ποινή που προβλέπεται σε ειρηνική περίοδο είναι φυλάκιση μέχρι πέντε ετών. Σε πολεμική περίοδο προβλέπεται πρόσκαιρη ή ισόβια κάθειρξη, ενώ εάν η πράξη τελέστηκε ενώπιον του εχθρού, θάνατος ή ισόβια.

»Μια ειδικότερη μορφή του εγκλήματος της ανυπακοής είναι η ανυπακοή για αναχώρηση (άρθρο 54 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα), η οποία συνίσταται στο ότι ο στρατιωτικός, ενώ λαμβάνει διαταγή από το διοικητή του να παρευρεθεί σε ορισμένο χρόνο και τόπο, για να λάβει φύλλο πορείας ή για να συμπεριληφθεί σε στρατιωτικό τμήμα που πρόκειται να αναχωρήσει για κάποια αποστολή, δεν είναι παρών σ' αυτό τον τόπο και χρόνο. Η ποινή που προβλέπεται είναι η ίδια, όπως προαναφέρθηκε, ανάλογα αν τελέστηκε η πράξη σε ειρηνική ή πολεμική περίοδο. Διαβάθμιση ποινών ανάλογα με το βαθμό του κατηγορούμενου δεν υπάρχει».

* Εχουν φτάσει στα στρατιωτικά δικαστήρια ανάλογες περιπτώσεις;

«Εξ όσων γνωρίζω, μέχρι σήμερα δεν έχουν παραπεμφθεί στα στρατιωτικά δικαστήρια παρόμοιες υποθέσεις».

* Θεωρείτε ότι η εκδίκαση των υποθέσεων των δύο μελών του πληρώματος του αντιτορπιλικού «Θεμιστοκλής», επηρρεάζεται από τη δημοσιότητα που έχει λάβει το θέμα ή την κοινή γνώμη;

«Τα δικαστήρια εφαρμόζουν πάντοτε τις ισχύουσες διατάξεις, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκεκριμένες περιστάσεις κατά τις οποίες τελέστηκε η αξιόποινη πράξη. Η δημοσιότητα που δόθηκε στις συγκεκριμένες υποθέσεις δεν θα επηρεάσει την εκδίκασή τους, δηλαδή τη δικαστική κρίση».

* Οι θρησκευτικοί λόγοι λαμβάνονται υπόψη στο σκεπτικό του δικαστή;

«Οι θρησκευτικοί λόγοι δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση στοιχείο διάκρισης ως προς τη μεταχείριση των δραστών αξιόποινων πράξεων, εκτός βέβαια από τις περιπτώσεις όπου ρητά προβλέπεται κάτι διαφορετικό από το νόμο, όπως παραδείγματος χάριν στην περίπτωση άρνησης εκπλήρωσης θητείας για θρησκευτικούς λόγους κ.ά., αλλά και στις περιπτώσεις αυτές, κατά την επιμέτρηση της ποινής λαμβάνονται υπόψη τα ίδια κριτήρια, όπως εκτίμηση προσωπικότητας και ελαφρυντικά, όπως προβλέπονται από τη σχετική διάταξη».

* Ειδικότερα στην περίπτωση του ανθυποπλοίαρχου Μ. Ριτσούδη, ποιο ήταν το σκεπτικό για την ποινή που του επιβλήθηκε;

«Το δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής λαμβάνει υπόψη τόσο τη βαρύτητα του εγκλήματος όσο και την προσωπικότητα του δράστη και προσαρμόζει αναλόγως την επιμελητέα ποινή μέσα στα όρια που προβλέπει ο νόμος. Αν δεχτεί ότι συντρέχουν ελαφρυντικές περιστάσεις μειώνει αναλόγως την ποινή, σύμφωνα με το άρθρο 84 του Ποινικού Κώδικα. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, δεν μπορώ να εκτιμήσω ποιο ήταν το σκεπτικό για την επιβολή της ποινής, γιατί αγνοώ το σύνολο του αποδεικτικού υλικού».