Το πέρασμα του από το υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης έγραψε ιστορία... Ο ίδιος, με μια μακροσκελή επιστολή και υπεραμυνόμενος των αξιοκρατικών προσλήψεων, έφυγε από το υπουργείο την τελευταία ημέρα του 1994, χωρίς τότε κανείς, ούτε ο αείμνηστος Ανδρέας Παπανδρέου, να μπορέσει να τον μεταπείσει.Ο νόμος 2190, όμως, έμεινε και από τότε είναι γνωστός στο πανελλήνιο ως «νόμος Πεπονή».

Είναι ο νόμος που για πρώτη φορά θέσπισε αξιοκρατικά κριτήρια στις προσλήψεις κι έθεσε φραγμό σε μια ασυδοσία αιώνων στο ελληνικό Δημόσιο.Τις προσλήψεις, βέβαια, πολλοί αγάπησαν, το νόμο ουδείς. Ετσι, οι διατάξεις του κάθε φορά έγιναν αντικείμενο διαξιφισμών ακόμα και στη Βουλή. Ο Ανάστασης Πεπονής, όπου και αν βρισκόταν (υπουργεία Δικαιοσύνης, Βιομηχανίας, Υγείας), δεν σταμάτησε να προστατεύει το νόμο, όπως ένας στοργικός και μαχητικός πατέρας το παιδί του.

Τώρα, γι' άλλη μια φορά, ο νόμος τίθεται στο μικροσκόπιο. Αιτία: Tα παράπονα που υπάρχουν για καθυστερήσεις. Και πάλι ο Ανάστασης Πεπονής μάχεται υπέρ του νόμου στη Βουλή κι έξω από αυτήν. Μοναχική φωνή σήμερα στο ΠΑΣΟΚ, με πλούσια εμπειρία και από εκείνους που δεν ψάχνουν τα λόγια τους ούτε τα μασούν... Σε μια χειμαρρώδη συνέντευξη σήμερα μιλάει για όλα και δεν διστάζει να καταγγείλει ότι διαρροές για αλλαγές στο νόμο έχουν πηγές κυβερνητικά γραφεία και να καλέσει την κυβέρνηση αν το ΑΣΕΠ είναι ατελέσφορο, να το καταργήσει. Αποκαλύπτει ακόμα, εμμέσως πλην σαφώς, ότι η σημερινή υπουργός Βάσω Παπανδρέου δεν τον έχει ενημερώσει για τις αλλαγές τις οποίες προτίθεται να κάνει στο νόμο.

*Πιστεύετε ότι ο νόμος και τα αξιοκρατικά κριτήρια για τις προσλήψεις κινδυνεύουν;

«Εκείνο το οποίο κινδυνεύει είναι η σταθερότητα της κυβερνητικής πολιτικής. Ο νόμος, από τη μια πλευρά, επαινείται και φραστικά στηρίζεται, στην πράξη όμως υπονομεύεται και προπαντός επικρίνεται. Επικρίνεται από τις στήλες ορισμένων εφημερίδων, οι οποίες συνεχώς επικαλούνται τις περίφημες καθυστερήσεις και από κρατικούς λειτουργούς, όπως π.χ. οι διοίκησεις της CΟSΜΟΤΕ και της "Ολυμπιακής".

Εκείνο όμως που κατ' εξοχήν υπονομεύει την εμπιστοσύνη του λαού στην τήρηση του νόμου είναι οι έντεχνα διοχετευόμενες πληροφορίες, ότι πρόκειται να εξαιρεθούν ορισμένες ΔΕΚΟ. Είναι βέβαιο ότι οι πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες εβδομάδες για εξαιρέσεις ΔΕΚΟ, όπως η "Ολυμπιακή" και η CΟSΜΟΤΕ, είχαν ως πηγή κυβερνητικά γραφεία. Δεν έχει σημασία αν οι πληροφορίες αυτές τελικά διαψεύδονται. Σημασία έχει ότι διοχετεύονται και κλονίζουν την εμπιστοσύνη του λαού, κλονίζουν τη σιγουριά ότι ο νόμος αυτός στον πυρήνα του αποτελεί μια πάγια και γενικά αποδεκτή ρύθμιση.

Οταν δημιουργήθηκε ένα επί μέρους ζήτημα στη Βουλή, την περασμένη εβδομάδα, είπα ότι καλώ την κυβέρνηση να σταματήσει τη μέθοδο των διαρροών και να αποτολμήσει επιτέλους να φέρει όσες διατάξεις έχει στη Βουλή, ώστε να αντιληφθούμε περί τίνος πρόκειται. Το ίδιο βράδυ η αρμόδια υπουργός δήλωσε από τη Θράκη ότι αποβλέπει σε δύο τροποποιήσεις. Πρώτον, να ασχολείται μια ολιγομελής επιτροπή, αντί να ασχολείται η Ολομέλεια του ΑΣΕΠ για τις ενστάσεις και δεύτερον, η ισχύς του πίνακας των προσλαμβανομένων για εποχική απασχόληση να είναι τριετής. Απαντώ: Πρώτον, αυτές οι δύο δεν αποτελούν σοβαρές τομές, οι οποίες να δικαιολογούν διαρροές για μεταβολές. Δεύτερον, και το σημαντικότερο, ότι οι δύο αυτές ρυθμίσεις έχουν αποφασιστεί μήνες πριν αποχωρήσει ο κ. Αλέκος Παπαδόπουλος από το υπουργείο. Με είχε ενημερώσει. Είχα πει ότι συμφωνώ και το ερώτημα είναι αν οι καθυστέρησεις του ΑΣΕΠ είναι μεγαλύτερες ή μικρότερες από τις καθυστερήσεις του κρατικού μηχανισμού να δώσει λύσεις στα προβλήματα».

*Μιλάτε με μια πικρία, σαν να έχετε αντιμετωπίσει εχθρούς φτιάχνοντας αυτόν το νόμο και μάλιστα από την πρώτη στιγμή και μάλιστα από κάποια κυβερνητικά γραφεία.

«Δεν μιλάω με καμία πικρία. Μιλάω με διάθεση να βάλω τα πράγματα στη θέση τους. Εχω αντιμετωπίσει τη συστηματική υπονόμευση της εφαρμογής του νόμου από τους ιθύνοντες της "Ολυμπιακής", αυτούς ακριβώς οι οποίοι έχουν οδηγήσει την "Ολυμπιακή" στα σημερινά χάλια και οι οποίοι εξακολουθούν να επιχειρούν την υπονόμευση και την καταστρατήγηση του νόμου. Εγώ με επιστολή μου το 1994 είχα ζητήσει την αντικατάσταση της διοίκησης της "Ολυμπιακής", ακριβώς διότι παραβίαζε το νόμο. Αυτή μάλιστα η διάθεση των ιθυνόντων και αρχόντων της "Ολυμπιακής" έφτασε δύο φορές ώς τη Βουλή. Δύο φορές έφτασαν στη Βουλή διατάξεις εξαίρεσης της "Ολυμπιακής" από το νόμο, αλλά αναγκάστηκε η κυβέρνηση να τις αποσύρει προ της αντιδράσεως των βουλευτών...».

«Yπουργοί δείχνουν ανοχή»

*Θέλετε να πείτε ότι δεν υπάρχουν υπουργοί που έχουν αντιστρατευτεί το νόμο, που είναι δηλωμένοι εχθροί του και πριν δημιουργηθεί και μετά;

«Δεν έχω διακρίνει να υπάρχουν υπουργοί, οι οποίοι να είναι εχθροί του νόμου, έχω διακρίνει όμως να υπάρχει ανοχή και αδυναμία υπουργών να επιβληθούν σε κεντρικά κυβερνητικά όργανα, τα οποία αντιστρατεύονται το νόμο».

*Εσείς τι μηνύματα έχετε για το νόμο τώρα, ύστερα σχεδόν από πέντε χρόνια λειτουργίας;

«Ο νόμος έχει εφαρμοστεί σε μεγάλη έκταση, έχουν βρει δουλειά χιλιάδες ανθρωποι με κατοχυρωμένη την αξιοπρέπεια τους, χωρίς οι ίδιοι ή οι γονείς τους να πουλήσουν τις συνειδήσεις τους, χωρίς να ευτελιζονται παράγοντες ως μεσίτες εξεύρεσης εργασίας. Δυστυχώς, η κυβέρνηση, ενώ πολλά διαφημίζει και πολλά προβάλλει, δεν έχει προβάλει τα αποτελέσματα της εφαρμογής τού 2190».

*Ο νόμος αυτός ήρθε αντιμέτωπος με νοοτροπίες χρόνων. Κάποιοι υπουργοί ή ιθύνοντες ήταν ίσως εύλογο -εντός εισαγωγικών- να θέλουν να διορίσουν δικά τους παιδιά. Τους έχετε δυσκολέψει, λοιπόν...

«Ο νόμος έγινε ακριβώς για να μη διορίζουν τα δικά τους παιδιά οι ιθύνοντες, αλλά να προσλαμβάνονται Eλληνες πολίτες με διαφανή, αξιοκρατικά και κοινωνικά κριτήρια. Κάθε που διαπιστώνεται η εμπέδωση του νόμου στη συνείδηση των πολιτών, αρχίζουν και διαρρέουν πληροφορίες, οι οποίες ανατρέπουν αυτή την εμπιστοσύνη».

*Από την επαφή που έχετε με κόσμο που βρίσκεται κοντά στο ΠΑΣΟΚ και θα ήθελε ίσως να διορίσει δικούς του στο Δημόσιο, δεν έχετε ακούσει παράπονα;

«Εχω ακούσει παράπονα από εκείνους που διάφοροι "παράγοντες" τους λένε ότι αν δεν ήταν αυτός ο νόμος, ο 2190, θα σε διοριζα. Αυτοί ψευδολογούν και εξαπατούν τους πολίτες, διότι είναι γνωστό ότι ο περιορισμός των προσλήψεων και των διορισμών δεν είναι προϊόν του νόμου, είναι προϊόν πρώτον της κυβερνητικής πολιτικής και δεύτερον, των ασφυκτικών πιέσεων από τις Βρυξέλλες. Δεν είναι ο νόμος ο οποίος ορίζει ότι σε πέντε συνταξιοδοτούμενους θα διορίζεται ένας. Είναι η κυβερνητική πολιτική. Εγώ δεν είμαι κατά του να βρίσκουν δουλειά οι ανθρωποι, είμαι κατά του να μένουν άνεργοι αυτοί που δεν έχουν πρόσβαση στα γραφεία των υπουργών, των διοικητών και των αρχισυνδικαλιστων και να διορίζονται οι ευνοούμενοι με τις γνωριμίες. Ολοι αυτοί εξαπατούν το λαό του ΠΑΣΟΚ και για έναν άλλο λόγο: Kάθε που προκηρύσσονται ορισμένες θέσεις, οι αιτήσεις είναι πολλαπλάσιες των θέσεων και ασφαλώς αυτοί που ζητάνε δουλειά δεν ανήκουν στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, ανήκουν στις λαϊκές τάξεις και αυτές οι λαϊκές τάξεις εκφράζονται κατεξοχήν από το ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα, λοιπόν, το οποίο θέτω στους λάτρεις των κομματικών ή άλλων παρεμβάσεων είναι: Kαλά, θα διόριζαν επί 20 προκηρυσόμμενων θέσεων 20 κομματικούς φίλους, στους άλλους πεντακόσιους κομματικούς φίλους που κι αυτοί έχουν δικαίωμα να βρούνε δουλειά, τι θα λέγανε; ».

Tα προβλήματα του AΣEΠ

*Εχουν υπάρξει προβλήματα, όμως, στη λειτουργία του ΑΣΕΠ. Δεν είναι δυνατόν να περιμένουν κάποια αποτελέσματα από το 1996...

«Νομίζω ότι κάποιες καθυστερήσεις υπάρχουν στο ΑΣΕΠ, υπάρχουν όμως και καθυστερήσεις που δεν οφείλονται στο ΑΣΕΠ. Θα σας αναφέρω περιπτώσεις: Στέλνουν προδιαγραφές από έναν οργανισμό ότι θέλουν οδηγό αυτοκινήτου κι αφού επιλέγεται, μετά λένε: Οχι, θέλουμε οδηγό που να έχει πτυχίο για φορτηγό. Φταίει για την ανεπάρκεια της διοίκησης το ΑΣΕΠ; Στέλνει προδιαγραφή συγκεριμενη δημόσια επιχείρηση και λέει ότι θέλω ειδικό επιστήμονα με εμπειρία 18 ετών. Απαντά το ΑΣΕΠ στείλτε μας και τη φωτογραφία του, να καταλάβουμε ποιον θέλετε... Για όλα αυτά φταίει το ΑΣΕΠ; ».

*Υπάρχει όμως το πρόβλημα των επιλαχόντων που δημιούργησε το ΑΣΕΠ.

«Αυτά τα προβλήματα δεν τα δημιούργησε το ΑΣΕΠ, αλλά εσφαλμένες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες επακολούθησαν τον 2190. Δεν έγιναν όταν ήμουν εγώ υπουργός. Πάντως, έτσι είναι όπως το λέτε. Ακούσατε κανέναν όμως να κατηγορεί το ΑΣΕΠ για αδιαφανή ή διαβλητή διαδικασία, όλοι αποδέχονται την αδιάβλητη λειτουργία του».

*Το κατηγορούν για γραφειοκρατία, στείρο πνεύμα...

«Αν είναι έτσι, δύο είναι οι εξηγήσεις: H μία ότι δεν του δίνουν την αναγκαία υποδομή και επαρκές προσωπικό να λειτουργήσει. Η άλλη εξήγηση είναι ότι η κυβέρνηση διαπιστώνει πως το ΑΣΕΠ δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, αλλά δεν τολμά να το καταργήσει. Η κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει τι θέλει. Ή του προσφέρει όλα τα μέσα τα οποία ζητάει για να ανταποκριθεί στις ευθύνες του ή λέει ότι το ΑΣΕΠ είναι ατελέσφορο και το καταργεί».

*Σας βρίσκει σύμφωνο η τοποθέτηση της κ. Παπανδρέου, ότι θα διατηρηθούν μεν τα κριτήρια του νόμου, αλλά θα κάνουμε αλλαγές για να επιταχυνθούν οι διαδικασίες;

«Σας έχω απαντήσει σε αυτό: Tο παράδειγμα των γρήγορων διαδικασιών να το δώσουν οι ίδιοι οι υπουργοί, διότι οι σχετικές διατάξεις με το θέμα που θίγετε έχουν εκπονηθεί επί υπουργίας Αλέκου Παπαδόπουλου, με σύμφωνη γνώμη μου. Επίσης, εγώ προσωπικά εισηγήθηκα, και πέρασε στο νόμο, ότι στις ΔΕΚΟ την επιλογή δεν την κάνει το ΑΣΕΠ, αλλά οι διοικήσεις και μάλιστα επέμεινα να μπει διάταξη ότι αν υποβληθούν ενστάσεις, να γίνονται οι προσλήψεις και όποια ένσταση γίνει δεκτή, τότε να επέρχεται η εξατομικευμένη μεταβολή. Γιατί δεν το εφαρμόζουν; Δεν το εφαρμόζουν ακριβώς γιατί θέλουν να λένε ότι οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες και να ζητούν εξαίρεση».

*Αν ο νόμος αλλάξει εσείς τι θα κάνετε;

«Αν οι αλλαγές είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, βεβαίως θα τις ψηφίσω. Επαναλαμβάνω, όμως, ότι αυτές οι αλλαγές έχουν εκπονηθεί εδώ και πολλούς μήνες και αντί να κατηγορεί η κυβέρνηση το ΑΣΕΠ για καθυστέρηση, να δώσει εκείνη τα δείγματα της ταχύτητας».

*Εχετε επαφή με την υπουργό, την κ. Παπανδρέου, για τις αλλαγές που θα επέλθουν στο νόμο;

«Με τον κ. Αλέκο Παπαδόπουλο είχα, με την κ.Παπανδρέου όχι από αυτό το υπουργείο. Είχα προηγουμένως, για ζητήματα ενέργειας».

*Δεν θα έπρεπε, όμως, να έχετε και τώρα; Eσείς τι λέτε;

«Αυτό δεν με αφορά... όταν όμως μου ζητιέται βοήθεια, τη δίνω πρόθυμα».