Τελικά, η αλλόκοτη πλευρά του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, εκείνη που μας έδωσε το «Βιντεοδρόμιο», το «Γυμνό γεύμα» και το «Crash», κυριάρχησε στην απονομή των βραβείων του 52ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Κανών. Εκεί που όλοι -δημοσιογράφοι και κοινό- περιμέναμε ότι τον Χρυσό Φοίνικα θα κέρδιζε ο Πέντρο Αλμοδοβάρ ή τουλάχιστο ο Ατόμ Εγκογιάν, ήρθε ξαφνικά η «Ροζέτα» των αδελφών Λικ και Ζαν-Πιέρ Νταρτνέν, ένα με κοινωνικούς στόχους αουτσάιντερ από το γαλλόφωνο Βέλγιο για να διαψεύσει τις ελπίδες όλων μας.

«Την ταινία την ψηφίσαμε ομόφωνα», θα εξηγήσει αργότερα ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Ενώ ο Ιταλός σκηνοθέτης Μαουρίτσιο Νικέτι, ένα από τα μέλη της δεκαμελούς επιτροπής, σε συνάντησή μας στη δεξίωση που ακολούθησε την τελετή της λήξης, μας εκμυστηρεύτηκε, μιλώντας για την απόφαση της επιτροπής: «Ηταν μια ταινία που όλοι τη βρήκαμε ωραία αν και στην πραγματικότητα δεν ήταν τίποτα το ιδιαίτερο. Ολοι μας όμως συμφωνήσαμε. Συμβαίνουν αυτά».

Την απόφαση της επιτροπής να τιμήσει με κάθε τρόπο ένα συγκεκριμένο ευρωπαϊκό κινηματογράφο σε βάρος των άλλων ταινιών τόνισε η απονομή πέντε από τα πιο σημαντικά βραβεία των Κανών σε δυο γαλλόφωνες ταινίες: Χρυσός Φοίνικας στη «Ροζέτα» και βραβείο γυναικείας ερμηνείας στη 19χρονη πρωταγωνίστριά της, Εμιλί Ντεκέν, Μέγα Βραβείο των Κανών στην «Ανθρωπότητα» του Μπρούνο Ντιμόν και βραβεία γυναικείας (εξίσου μ' εκείνο της Ντεκέν) και ανδρικής ερμηνείας στους δυο ερασιτέχνες πρωταγωνιστές της, τη Σεβερίν Κανέλ και στον Εμμανουέλ Σοτέ. Με ένα βραβείο παρηγοριάς (καλύτερης σκηνοθεσίας) στον Πέντρο Αλμοδοβάρ, που όπως ανάφερε αργότερα, περίμενε, μετά απ' όσα γράφτηκαν για την ταινία του, να του απονεμηθεί ο Χρυσός Φοίνικας ή, τουλάχιστον, ένα βραβείο στις πρωταγωνίστριές του, ιδιαίτερα τη Μαρίζα Παρέδες (που ήταν και πρωταγωνίστρια στην ταινία «Κανένα γράμμα για τον συνταγματάρχη» του Αρτούρο Ριπστάιν.

Δεν πήραν...

Η ταινία των αδελφών Νταρντέν, γύρω από την εξέγερση μιας νεαρής άνεργης κοπέλας, ήταν μια καλή, με άμεση συγκίνηση. Η ταινία του Ντιμόν ήταν ενδιαφέρουσα, αν και άνιση, με ωραίες εικόνες, αλλά αργή σε ρυθμό, που μπορούσε να διαρκούσε τουλάχιστο μισή ώρα λιγότερο. Δυο ταινίες σίγουρα όχι από τις καλύτερες του φετινού φεστιβάλ, τη στιγμή που υπήρχαν τουλάχιστον άλλες οκτώ πολύ καλύτερες. Κι όμως, τίποτα δεν δόθηκε στον Ατόμ Εγκογιάν για το εξαιρετικό φιλμ νουάρ του, «Το ταξίδι της Φελίσια». Τίποτα στον Ντέιβιντ Λιντς για τη συγκινητική «Ιστορία του Στρέιτ». Τίποτα στον Τζιμ Τζάρμους για τον συγκλονιστικό «Σκύλο-φάντασμα». Τίποτα στον Τακέσι Κιτάνο για το τρυφερό «Καλοκαίρι του Κικουτζίρο». Τίποτα στον Ραούλ Ρουίζ για την πετυχημένη διασκευή του Προυστ, «Le temps retrouve». Τίποτα στον Τιμ Ρόμπινς για το αποκαλυπτικό Cradle Will Rock». Τίποτα στον Τσεν Κάιγκε για το επικό «Ο αυτοκράτορας και ο δολοφόνος».

Απρόσμενο ήταν και το βραβείο σεναρίου στη ρωσική ταινία «Μολώχ» του Αλεξάντερ Σοκούροφ, γύρω από ένα 24ωρο από τη ζωή του Αδόλφου Χίτλερ και της Εύας Μπράουν. Ταινία που ξεχώριζε περισσότερο για τις εικαστικά θαυμάσιες εικόνες της παρά για το σενάριό της - έστω κι αν οι διάλογοί της ήταν πολύ καλοί. Από τα λίγα ευχάριστα ήταν η βράβευση του Μανοέλ ντε Ολιβέιρα, που με την ταινία του «Το γράμμα» έδωσε μια λαμπρή διασκευή του βιβλίου «Η πριγκίπισσα ντε Κλεβ» της Μαντάμ Λαφαγιέτ. Ο Μισέλ Πικολί, μάλιστα, που κλήθηκε να απονείμει το βραβείο Χρυσής Κάμερας στην ταινία ενός πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη, πριν αναγγείλει τον νικητή, ανέφερε χιουμοριστικά ότι το βραβείο απονέμεται στον Ολιβέιρα, εννοώντας ότι παρά τα 91 του χρόνια ο αγέραστος αυτός βετεράνος του πορτογαλικού κινηματογράφου παραμένει ένας 20χρονος νέος.

Υπάρχει όμως κίνδυνος, σύμφωνα με πολλούς, οι φετινές βραβεύσεις να βλάψουν τις Κάνες - το καλύτερο και πιο λαμπρό μέχρι στιγμής κινηματογραφικό φεστιβάλ. Και οι σκέψεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο στον Χρυσό Φοίνικα αλλά και στα άλλα βραβεία, Γιατί όταν, για παράδειγμα, στα δυο προηγούμενα χρόνια, το Μέγα Βραβείο του φεστιβάλ (το πιο σημαντικό αμέσως μετά τον Χρυσό Φοίνικα) απονεμήθηκε σε ταινίες όπως «Το βλέμμα του Οδυσσέα» του Θόδωρου Αγγελόπουλου και «Η ζωή είναι ωραία» του Ρομπέρτο Μπενίνι, φέτος, σε μια χρονιά που υπήρχαν τόσες θαυμάσιες ταινίες, δεν μπορεί το βραβείο αυτό να απονέμεται σε ένα άνισο έργο όπως «Η ανθρωπότητα» του Ντιμόν. Γιατί με τέτοιες αποφάσεις πόσοι σκηνοθέτες θα έχουν στο μέλλον την όρεξη να υποβάλουν την ταινία τους στις Κάνες;