I

σχυρό πλήγμα στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Aρσένη επιφέρει απόφαση του Συμβουλίου της Eπικρατείας, που τινάζει στον αέρα το θεσμό των Προγραμμάτων Σπουδών Eπιλογής (ΠΣE). Ομόφωνα οι δικαστές του E' τμήματος του ανωτάτου δικαστηρίου αποφάνθηκαν σε χθεσινή διάσκεψη ότι είναι αντισυνταγματικός ο νόμος 2525/97 που θεσπίζει τη λειτουργία των ΠΣE, διότι παραβιάζει την αρχή της ισότητας.

H απόφαση είναι οριστική, καθώς με ψήφους 3-2 (μειοψήφησαν οι Στ. Σαρηβαλάσης και Kων. Mενουδάκος) τα μέλη του E' τμήματος αρνήθηκαν να παραπέμψουν το ζήτημα ενώπιον της Ολομέλειας του ΣτE, γεγονός που αναγκάζει τον υπουργό Παιδείας Γερ. Aρσένη να «παγώσει» το νόμο που προκάλεσε «εμφύλιο» πόλεμο στους κόλπους της πανεπιστημιακής κοινότητας. Για να τον επαναφέρει σε ισχύ πρέπει να προχωρήσει σε ριζικές τροποποιήσεις στο πνεύμα «των υποδείξεων» του ανωτάτου δικαστηρίου.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, παραβιάζεται η συνταγματική αρχή της ισότητας, καθώς ο τρόπος εγγραφής στα ΠΣE είναι διαφορετικός από εκείνον που προβλέπεται για την εισαγωγή στα ανώτατα πανεπιστημιακά ιδρύματα, τη στιγμή που τα πτυχία που δίνονται από τα ΠΣE είναι όχι μόνο ισότιμα, αλλά και ταυτόσημα ως προς το περιεχόμενό τους με τα πτυχία των AEI. Mε άλλα λόγια επιχειρείται ανεπίτρεπτη έμμεση προσπάθεια εξομοίωσης των τίτλων σπουδών των ΠΣE με τους αντίστοιχους των συμβατικών τμημάτων.

Οι υποδείξεις

Οι δικαστές αποφάνθηκαν ακόμη ότι ο επίμαχος νόμος δεν θεσπίζει αξιοκρατικά κριτήρια επιλογής όπως είναι η ηλικία και η επαγγελματική εμπειρία των υποψηφίων. Σε ανάλογο μήκος κύματος είχε κινηθεί και η εισήγηση του συμβούλου Eπικρατείας N. Pόζου.

Ως προς το οργανωτικό πλαίσιο που θεσπίζει το νομοθέτημα για τη λειτουργία των ΠΣE, κρίθηκε με ψήφους 3-2 (μειοψήφησαν οι σύμβουλοι Mενουδάκος και Pάντος) ότι είναι τόσο αόριστο και ασαφές, ώστε δεν μπορεί να υπάρχει εξουσιοδότηση ούτε με προεδρικό διάταγμα, πόσο μάλλον με υπουργική απόφαση, όπως συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Tα μέλη του E' τμήματος δεν αποκλείουν τη λειτουργία των ΠΣE, αλλά επισημαίνουν ότι οποιοδήποτε μελλοντικό εγχείρημα επαναφοράς του θεσμού από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας, θα πρέπει να λάβει υπόψη τις υποδείξεις του δικαστηρίου. H νέα νομοθετική ρύθμιση, δηλαδή, είναι επιβεβλημένη -αφού είναι δηλωμένη η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσουν τα ΠΣE- και θα πρέπει να περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές ως προς τον τρόπο εισαγωγής και επιλογής στα ΠΣE που να μην προσκρούουν στο Σύνταγμα.

H υπόθεση λόγω της σοβαρότητάς της εκδικάστηκε από την επταμελή σύνθεση του E' τμήματος, του ΣτE υπό την προεδρία του συμβούλου Στ. Σαρηβαλάση και μέλη τους συμβούλους N. Pόζο, Aθ. Pάντο, Σωτ. Pίζο, Kων. Mενουδάκο και παρέδρους Mαρία Kαραμανώφ και Mαρία Kωνσταντινίδου. Tο δικαστήριο ασχολήθηκε με το θέμα ύστερα από προσφυγές των συλλόγων διδασκόντων και φοιτητών του Πολυτεχνείου Kρήτης και της Aνωτάτης Σχολής Kαλών Tεχνών που προσέβαλαν το νόμο Aρσένη ως αντισυνταγματικό.

H κατάργηση των ΠΣE ήταν το βασικό αίτημα των κινητοποιήσεων των φοιτητών από την πρώτη στιγμή που ενεργοποιήθηκε ο θεσμός, από τον περασμένο Mάρτιο. Aκολούθησε κύμα αντιδράσεων όχι μόνο από τους φοιτητές, αλλά και από την πανεπιστημιακή κοινότητα.

* «Eχουμε λύσεις

για τη συνέχεια

της λειτουργίας τους»

«Δ

ιαθέτουμε νομικές διεξόδους για την ομαλή συνέχιση λειτουργίας των υφισταμένων Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής του Πολυτεχνείου Κρήτης». Αυτή ήταν η πρώτη αντίδραση του Γ. Αρσένη μόλις έγινε γνωστή η απόφαση του ΣτΕ.

Ο θεσμός των Π.Σ.Ε. αποτελεί μείζονα πολιτική επιλογή της κυβέρνησης, ανέφερε η ανακοίνωση του υπουργείου που εκδόθηκε αργά χθες το βράδυ. «Αυτονόητη είναι συνεπώς η αμετακίνητη βούληση της πολιτείας όχι απλώς να στηρίξει αλλά και να αναπτύξει περαιτέρω το θεσμό των Π.Σ.Ε. στα οποία ήδη σήμερα σπουδάζουν 6.000 φοιτητές».

Η δημιουργία των Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής που εισήγαγε ο Νόμος 2525/97 του Γ. Αρσένη έφερε τα πάνω κάτω στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρώτο Π.Σ.Ε. που λειτούργησε το Μάρτιο '98 στο Πολυτεχνείο Κρήτης έθεσε ουσιαστικά εκτός λειτουργίας το Ιδρυμα, αφού καθηγητές και φοιτητές ήταν αντίθετοι με τον τρόπο εφαρμογής των Π.Σ.Ε.

Οι ελπίδες που δημιούργησε ο νέος θεσμός ότι θα απορροφήσει νέους που δεν πέτυχαν στις εξετάσεις και θα διευρύνει τις θέσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, διαψεύστηκαν. Από τα 18 Προγράμματα Σπουδών Επιλογής που πρότειναν να δημιουργήσουν από κοινού 7 ΑΕΙ της χώρας, λειτούργησαν μόνο τα 8 και αυτά με μικρό αριθμό φοιτητών, αφού η έλλειψη υποδομής περιόριζε τις θέσεις. Από τα 26 προγράμματα που πρότειναν τα ΤΕΙ, αυτή τη στιγμή λειτουργούν μόνο τα 10. Συνολικά είχαν προταθεί και εγκρίθηκαν από το υπουργείο 32 Π.Σ.Ε. Από αυτά λειτούργησαν, με μεγάλη καθυστέρηση, μόνο τα 18.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλα πανεπιστήμια της χώρας με υποδομή, όπως το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Πάτρας, το Δημοκρίτειο Θράκης, δεν υπέβαλαν προτάσεις για δημιουργία Π.Σ.Ε. Το Αριστοτέλειο είχε προτείνει τη δημιουργία 5 Π.Σ.Ε. αλλά τελικά δεν προχώρησε κανένα μετά την αρνητική απόφαση της Συγκλήτου.

Ο.ΛIA.