Ως δείγμα ζωτικότητας και προσαρμοστικότητας της επανάστασης στο Ιράν αντιμετωπίζει τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών στη χώρα του ο Ιρανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τις σχέσεις με την Ευρώπη και την Αμερική, Μορτέζα Σάρμαντι, που αναχώρησε χθες από την Ελλάδα όπου είχε συνάντηση με τους ομολόγους του της Ελλάδας και της Αρμενίας, κ.κ. Κρανιδιώτη και Μαρτιροσιάν.

Σε αποκλειστική συνέντευξή του προς την «Ε», λίγη ώρα πριν την αναχώρησή του, ο κ. Σάρμαντι δήλωσε ότι «η επανάστασή μας έχει μεγάλες δυνατότητες να απορροφά αυτά τα κύματα αλλαγών που ακολουθούν τις εξελίξεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι νέες γενιές θέλουν η επανάσταση να διατηρείται δυναμική και φρέσκια και ζητούν η χώρα να διοικείται με σωστό τρόπο.

Εν μέρει, αυτό που συμβαίνει είναι φυσιολογικό, καθώς οι φοιτητές αποτελούν πάντα μια γενιά με μεγάλη δίψα για αλλαγές. Πρέπει όμως να επαγρυπνούμε, ώστε η έκφραση αιτημάτων για αλλαγή και προσαρμογή στο πλαίσιο της επανάστασης να μη γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους εχθρούς της επανάστασής μας. Πιστεύω ότι και αυτό το κύμα θα περάσει.

Η επανάσταση θα ακολουθήσει την πορεία που έχουν περιγράψει οι ηγέτες μας, ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ και ο πρόεδρος Χάταμι, μια πορεία που περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της ισλαμικής και της σύγχρονης ζωής».

_ Αναφέρατε κάποιους εχθρούς της επανάστασης. Σε αυτή την περίπτωση, ποιοι είναι αυτοί;

_ «Από τότε που ανέλαβε ο πρόεδρος Χάταμι, λόγω της επιτυχίας του στο να παρουσιάσει μια πραγματική εικόνα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, η βασική προσπάθεια των Σιωνιστών ήταν να παραμορφώσουν αυτή την εικόνα. Η τρομοκρατική ομάδα της αντιπολίτευσης, οι "Μουτζαχεντίν Χαλκ", προσπαθούν να πουν ότι τίποτα δεν έχει γίνει, ότι το Ιράν είναι όπως ήταν στο παρελθόν. Νομίζω ότι αυτές οι ομάδες προσπαθούν να εκμεταλλευθούν ή μάλλον να στρέψουν τα γεγονότα προς τη λάθος πορεία».

«Kακή συμπεριφορά»

_ Ομως για πρώτη φορά οι διαφορετικές απόψεις που υπάρχουν στο πλαίσιο της επανάστασης, όπως λέτε, εκφράζονται με τη βία. Υπάρχουν ήδη νεκροί. Φαίνεται σαν να είναι κάτι περισσότερο από μια διαφορά απόψεων...

_ «Οπως είπαν και οι ηγέτες μας, ίσως κάποιοι αξιωματούχοι στην αστυνομία έκαναν με κακό τρόπο τη δουλειά τους και δεν συμπεριφέρθηκαν καλά στους φοιτητές που έκαναν μια ειρηνική διαδήλωση. Αυτό που βλέπετε οφείλεται σε αυτή την κακή συμπεριφορά».

_ Αυτό που φαίνεται είναι πως οι άνθρωποι που το 1979 ήταν στις πρώτες γραμμές της ισλαμικής επανάστασης, δηλαδή οι φοιτητές, είναι σήμερα στην πρώτη γραμμή μιας διαφορετικής άποψης.

_ «Είναι λάθος να θεωρείται ότι η έκφραση των απόψεων αυτών είναι εναντίον της επανάστασης. Η επανάστασή μας είναι πολύ μεγάλη και έτσι χωράει τέτοιου είδους κύματα. Μπορεί και προσαρμόζεται».

_ Οποια και αν είναι η κατάληξη των σημερινών γεγονότων, πιστεύετε ότι θα επιταχύνουν τις αλλαγές στο Ιράν;

_ «Δεν νομίζω. Πιστεύω ότι τα γεγονότα θα ελεγχθούν. Και υπάρχουν πολλοί φοιτητές που δεν θέλουν να θεωρηθεί ότι αυτές οι ενέργειες στρέφονται κατά της επανάστασης».

_ Από τότε που εξελέγη στην προεδρία ο κ. Χάταμι, υπήρξαν αρκετές αλλαγές στην κοινωνία του Ιράν άλλα και στις σχέσεις του με τον υπόλοιπο κόσμο.

«Πολιτική διαλόγου»

_ «Νομίζω ότι η εξωτερική μας πολιτική, όπως προσδιορίσθηκε στην προεκλογική εκστρατεία του προέδρου Χάταμι, βασίζεται στην ύφεση, το διάλογο ανάμεσα στους πολιτισμούς και τη διατήρηση των καλών σχέσεων με άλλες χώρες στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και της ισότητας. Υποθέτω ότι θα συνεχίσουμε αυτή την εξωτερική πολιτική. Εχει γίνει καλά δεκτή από τους γείτονές μας και από τις ευρωπαϊκές χώρες».

_ Και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ;

_ «Εκεί, αν και βλέπουμε μερικές διαφορές στον τόνο, στην πράξη οι ΗΠΑ έχουν την ίδια στάση. Κυρώσεις, πάγωμα των περιουσιακών μας στοιχείων, αντίδραση στην επιθυμία των χωρών της Κεντρικής Ασίας να μεταφέρουν το πετρέλαιό τους από πετρελαιαγωγούς του Ιράν. Οι ΗΠΑ πρέπει να δείξουν κάτι που να διαφοροποιείται από την παλαιά πολιτική τους».

_ Χθες, ανακοινώθηκε στην Τεχεράνη ένα πλέγμα διευκολύνσεων στη συμμετοχή ξένων επιχειρήσεων στην ανάπτυξη του πετρελαϊκού τομέα...

_ «Τόσο στον πετρελαϊκό όσο και στους άλλους τομείς υπάρχουν τώρα πολλές διευκολύνσεις για τη συμμετοχή ξένων επιχειρήσεων και ήδη πολλές ανταποκρίνονται».

Οι ελληνικές επιχειρήσεις

_ Υπάρχει καμία συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις;

_ «Αναμένουμε από τους φίλους μας στην Ελλάδα να ενεργοποιηθούν περισσότερο, ώστε να συμμετάσχουν ισότιμα με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

_ Δηλαδή, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο...

_ «Οχι, επί του παρόντος δεν υπάρχει κάποιο πρόγραμμα ή κάποια επένδυση. Υπάρχουν όμως κάποιες προσφορές...».

_ Κατά τις συνομιλίες που είχατε εδώ για τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα, το Ιράν και την Αρμενία υπήρξε αναφορά στο θέμα των πετρελαίων;

_ «Ενα από τα σημαντικότερα θέματα στην τριμερή συνεργασία ανάμεσα στο Ιράν, την Ελλάδα και την Αρμενία είναι ο αγωγός φυσικού αερίου από το Ιράν στην Αρμενία. Θα κατασκευασθεί με τη συμμετοχή ελληνικών και άλλων επιχειρήσεων. Και η Αρμενία έχει μια κοινή επιχείρηση με τη Ρωσία στον τομέα του φυσικού αερίου».

_ Ενδεχομένως, θα μπορεί να μεταφερθεί αέριο και στην Ευρώπη...

_ «Ναί, μέσω Γεωργίας».

_ Ποια η άποψή σας για άλλους σχεδιαζόμενους πετρελαιαγωγούς, όπως αυτός που προωθείται από τις ΗΠΑ για να καταλήγει στις μεσογειακές ακτές της Τουρκίας;

Ο πετρελαιαγωγός μέσω Tουρκίας

_ «Οι εμπειρογνώμονες λένε ότι ο αγωγός μέσω Τουρκίας δεν είναι οικονομικά συμφέρων. Και τα αποθέματα πετρελαίου της Κασπίας δεν είναι στα επίπεδα που αρχικά είχε ανακοινωθεί. Επιπλέον ο πετρελαιαγωγός αυτός δεν θα είναι πολύ ασφαλής. Αντιθέτως, ο πετρελαιαγωγός μέσω Ιράν είναι πολύ πιο φτηνός, τουλάχιστον 10 φορές φτηνότερος».

_ Πιστεύετε όμως ότι θα είναι εφικτή η χρήση του, δεδομένης της αντίδρασης των ΗΠΑ;

_ «Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν αυτό το θέμα ως ένα εμπόδιο απέναντι στο Ιράν. Ομως οι επιχειρήσεις, αμερικανικές και από άλλες χώρες, δεν πιστεύουν σε αυτό το πολιτικό σχέδιο (του αγωγού μέσω Τουρκίας) ».

Tο κουρδικό κράτος

_ Υπάρχει και το θέμα της δημιουργίας κουρδικού κράτους. Κουρδικές περιοχές υπάρχουν τόσο στην Τουρκία, όσο στο Ιράκ και στο Ιράν. Πώς βλέπει το Ιράν μια τέτοια προοπτική;

_ «Οι Κούρδοι που ζουν στο Ιράν έχουν την ίδια πολιτική και κοινωνική ζωή με τους άλλους πολίτες του Ιράν. Και φυλετικά είναι Ιρανοί. Ισως σε κάποιες χώρες οι Κούρδοι να αντιμετωπίζουν μια πολύ κακή κατάσταση, αλλά στο Ιράν δεν υπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Πάντως, δεν είναι δυνατή η δημιουργία ενός κουρδικού κράτους».

_ Εννοείτε γενικά ή σε ό,τι αφορά το Ιράν;

_ «Γενικά, δεν το επιτρέπει η Τουρκία, δεν το επιτρέπει η Συρία, δεν το επιτρέπει το Ιράκ, γιατί το ξεκίνημα ενός τέτοιου είδους διάσπασης θα είχε πολλές αρνητικές συνέπειες».

_ Υπάρχουν πάντως ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ προωθούν τη δημιουργία ενός κουρδικού κράτους.

_ «Μερικές φορές υπήρξαν τέτοιες ενδείξεις. Λόγω όμως της αντίδρασης της Τουρκίας, του Ιράν και άλλων χωρών δεν υπήρξε κάποια αποφασιστική κίνηση».

_ Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε για σας πρόβλημα;

_ «Πιστεύω ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει, καθώς αντιδρούν όλες οι γειτονικές χώρες».