Μπορεί το μωρό που πρόκειται να φθάσει τον παγκόσμιο πληθυσμό στα έξι δισεκατομμύρια να γεννηθεί φέτος, ωστόσο, αν ήταν στο χέρι του να επιλέξει, μάλλον θα το σκεφτόταν καλά να δει το φως της ζωής.

Κι αυτό γιατί:

_ Σήμερα γεννιούνται μέσα στη φτώχεια τα περισσότερα μωρά στην ανθρώπινη ιστορία. Στο κατώφλι της νέας χιλιετηρίδας ο μισός από τον παγκόσμιο πληθυσμό που ζει στην ένδεια είναι παιδιά. Ετσι, το μωρό έχει λιγότερο από μια στις δέκα πιθανότητες να γεννηθεί σε σχετική ευημερία και τρεις στις δέκα να γεννηθεί σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Και να σκεφτεί κανείς ότι φέτος αναμένεται να γεννηθούν 130 εκατομμύρια παιδιά...

_ Θα αντικρίσει το μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών, καθώς το πλουσιότερο ένα πέμπτο της ανθρωπότητας έχει εισόδημα 82 φορές υψηλότερο από το φτωχότερο ένα πέμπτο και καταναλώνει το 86% των παγκόσμιων πόρων. Ακόμη και μέσα στις ίδιες τις βιομηχανικές χώρες υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις, αφού για παράδειγμα στην Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο το πλουσιότερο ένα πέμπτο έχει δεκαπλάσια οικονομική επιφάνεια από το αντίστοιχο φτωχότερο ποσοστό. Οσο για τις δεδομένες ανισότητες; Ενα μωρό που θα γεννηθεί στην Ουγκάντα ή στο Μαλάουι έχει το μισό προσδόκιμο επιβίωσης από το μωρό που θα γεννηθεί στη Σουηδία ή στη Σιγκαπούρη.

_ Η υγεία των παιδιών σε όλον τον πλανήτη είναι περισσότερο επισφαλής σήμερα απ' ό,τι πριν από μια δεκαετία, καθώς δεν έχουν εξασφαλιστεί ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά που γεννιούνται σε διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον. Κάθε χρόνο πεθαίνουν 12 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών, ενώ θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Περισσότερα από τα μισά παιδιά αυτής της ηλικίας στη νότια Ασία είναι λιποβαρή αποτέλεσμα του υποσιτισμού, ενώ σχεδόν το ένα στα δύο παιδιά της ίδιας ηλικίας στη νότια της Σαχάρας Αφρική δεν είναι εμβολιασμένα κατά των κοινών παιδικών ασθενειών-δολοφόνων.

Τα απογοητευτικά συμπεράσματα προέρχονται από τη φετινή έκθεση της UNICEF για την «Πρόοδο των Εθνών» που δημοσιοποιείται σήμερα σε όλον τον κόσμο και διαπιστώνει ότι η κατάσταση στην παιδική υγεία χειροτερεύει παρ' ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, για παράδειγμα σε ό,τι αφορά τη ραγδαία μείωση των κρουσμάτων πολιομυελίτιδας. Παρ' όλα αυτά «τα οφέλη απειλούνται από τις συρράξεις, το AIDS, τη φτώχεια και τις περικοπές στην αναπτυξιακή βοήθεια», αναφέρεται στην έκθεση.

Δεν είναι μόνο οι διαφορές μεταξύ πλουσίων και φτωχών: η θέση του μωρού θα είναι ιδιαίτερα δυσχερής αν το παιδί γεννηθεί σε εθνική μειονότητα ή αν γεννηθεί κορίτσι. Για παράδειγμα, τα δύο από τα τρία φτωχότερα παιδιά στις ΗΠΑ ανήκουν σε μειονότητες, ενώ κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο 2 εκατ. παιδιά υποφέρουν την ταπείνωση και τους κινδύνους του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων τους επειδή γεννήθηκαν κορίτσια.

Σήμα κινδύνου εκπέμπει η διεθνής οργάνωση για την προστασία των παιδιών από τη μάστιγα των αναπτυσσόμενων χωρών, το AIDS. Περίπου 16.000 άτομα μολύνονται από τον ιό καθημερινώς, εξαιτίας του υπάρχουν σχεδόν 10 εκατομμύρια ορφανά από μητέρα, ενώ το 90% αυτών που ορφάνεψαν ζουν στην Υποσαχάρια Αφρική. Από τα 14 εκατ. άτομα που έχουν πεθάνει από AIDS, τουλάχιστον τα 11 εκατ. ήταν από την Αφρική - το 1/4 εκ των οποίων παιδιά- ενώ μόνο πέρσι πέθαναν 2 εκατ. Αφρικανοί από την ασθένεια. Στην Ουγκάντα, για παράδειγμα, 1, 1 εκατ. παιδιά κάτω των 15 ετών -περίπου το 11% του συνολικού παιδικού πληθυσμού στη χώρα- έχουν ορφανέψει εξαιτίας του AIDS ενώ το ποσοστό των ορφανών παιδιών από οποιαδήποτε αιτία στο βιομηχανικό κόσμο δεν ξεπερνά το 1%.

Αυξανόμενος παρουσιάζεται ο κίνδυνος της μόλυνσης και για τους έφηβους της Β. Αμερικής και της Ευρώπης, καθώς ο ένας στους τέσσερις που μολύνεται στις ΗΠΑ είναι ηλικίας 13-21 ετών.

Προτεραιότητα της UNICEF αποτελεί ο εμβολιασμός από την ηπατίτιδα Β που αφαιρεί ένα εκατομμύριo παιδικές ζωές το χρόνο, ενώ σε μερικές χώρες είναι ενδημική, καθώς προσβάλλει τουλάχιστον το 5% του πληθυσμού της χώρας. Παρ' όλ' αυτά, 41 φτωχές χώρες αδυνατούν να αντέξουν οικονομικά τον εμβολιασμό, αφού αναγκάζονται να δαπανούν περισσότερα για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους τους απ' ό,τι για την υγεία και την εκπαίδευση των παιδιών τους. Γι' αυτό η έκθεση κάνει έκκληση για άμεση διαγραφή του χρέους κάποιων από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου μας. Στόχος ακόμη είναι η αντιμετώπιση της έλλειψης βιταμίνης Α που επηρεάζει τη ζωή 100 εκατ. παιδιών κάτω των πέντε ετών παγκόσμια, συμβάλλοντας στο 1/4 του συνόλου των θανάτων σε αυτήν την ηλικία.

Σημαντικό είναι ότι από ό,τι φαίνεται κερδίζεται η μάχη κατά της πολιεομυελτιδας: τα κρούσματα σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας από 350.000 που ήταν το 1988 έφτασαν στα 5.000 περιστατικά το 1998.

Ολες αυτές οι προσπάθειες ωστόσο κινδυνεύουν να μείνουν ημιτελείς, αφού μπορεί το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών να διευρύνεται σημαντικά, ωστόσο η βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες μειώνεται διαρκώς: Το ΑΕΠ στις αναπτυγμένες χώρες αυξήθηκε από 20.900 το 1990 σε 27.000 το 1996, ενώ στις φτωχότερες ο μέσος όρος του ΑΕΠ έπεσε το ίδιο διάστημα από 240 δολάρια το άτομο σε 235 το 1996. Οσο για την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες; Αυτή έφτασε το χαμηλότερο σημείο της, καθώς από το 1992 μέχρι το 1997 μειώθηκε κατά 21%.

Τη χαμηλότερη θέση στις δωρήτριες χώρες κατέχουν οι ΗΠΑ. «Η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα αξίας 30 τρισ. δολαρίων, αλλά 650 εκατ. -δύο φορές ο πληθυσμός των ΗΠΑ- ζουν ακόμη μέσα στη φτώχεια», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.