Υπερβάσεις 100 δισ. δρχ. στα καταναλωτικά δάνεια πραγματοποίησαν οι τράπεζες στο πρώτο τρίμηνο εφαρμογής των μέτρων που εφάρμοζε η Τράπεζα της Ελλάδος για τον περιορισμό της ρευστότητας.

Το ποσό αυτό, παρ' όλο που υποχρεώθηκαν να το τοποθετήσουν άτοκα στην Τράπεζα της Ελλάδος για ένα εξάμηνο, φαίνεται ότι δεν τις πτόησε καθώς συνεχίζουν με αμείωτο ρυθμό τις χορηγήσεις των καταναλωτικών τους δανείων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τα περιοριστικά μέτρα, ο ετήσιος ρυθμός με τον οποίο αυξήθηκαν τα καταναλωτικά δάνεια στο τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου διαμορφώθηκε στο 36, 4%, ενώ στο τέλος Ιουνίου τα υπόλοιπα των καταναλωτικών δανείων έφθασαν το 1, 147 τρισ. δρχ. παρουσιάζοντας αύξηση κατά 46, 4% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του περασμένου έτους.

Η εξέλιξη αυτή ανάγκασε την Τράπεζα της Ελλάδος να επιβάλει πρόσθετα διοικητικά μέτρα, προκειμένου να ανακοπεί ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων. Ετσι, εκτός από τις δεσμεύσεις που ίσχυαν μέχρι σήμερα, τα πιστωτικά ιδρύματα θα υπόκεινται σε πρόσθετες δεσμεύσεις στην περίπτωση που το σύνολο των καταναλωτικών δανείων αυξάνεται με ρυθμούς που υπερβαίνουν το 2% για το τρίτο τρίμηνο και κατά 6% για ολόκληρο το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Οι δεσμεύσεις αυτές θα έχουν τη μορφή άτοκων καταθέσεων προς την Τράπεζα της Ελλάδος για περίοδο 6 μηνών, και θα είναι ίσες με το διπλάσιο των εκάστοτε υπερβάσεων.

Στην ουσία, δηλαδή, με τα νέα μέτρα τριπλασιάζεται η «ποινή» για τις τράπεζες που θα πραγματοποιήσουν υπερβάσεις. Για παράδειγμα, αν μία τράπεζα στο τρίτο τρίμηνο του έτους ξεπεράσει το όριο του 2% στα καταναλωτικά δάνεια κατά 1 δισ. δρχ. θα υποχρεωθεί να τοποθετήσει άτοκα στην Τράπεζα της Ελλάδος καταρχήν άτοκα 2 δισ. δρχ. Στη συνέχεια, αν η ίδια τράπεζα έχει υπερβεί το όριο του 5, 5% για το σύνολο των δύο κατηγοριών, (εμπόριο και καταναλωτικά) πάλι κατά 1 δισ.δρχ. θα υποχρεωθεί να καταθέσει άτοκα το ισόποσό του στην ΤτΕ. Ετσι, συνολικά για μία υπέρβαση 1 δισ. δρχ. θα υποχρεωθεί να καταβάλει ως «ποινή» 3 δισ. δρχ.

Οπως επισήμανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Λ. Παπαδήμος, ο χαρακτήρας των μέτρων αυτών θα είναι προσωρινός, προκειμένου να κατορθώσει η χώρα μας να πετύχει το κριτήριο του πληθωρισμού.

Περιθώρια απόδοσης

Ο κ. Παπαδήμος εκτίμησε ότι οι τράπεζες δεν θα μετακυλίσουν το κόστος στους πελάτες τους, αυξάνοντας τα επιτόκια χορηγήσεων. Αλλωστε, όπως είπε χαρακτηριστικά, τα κέρδη που πραγματοποιούν τα πιστωτικά ιδρύματα από την καταναλωτική πίστη είναι αρκετά υψηλά, γεγονός που αφήνει περιθώρια να λειτουργήσουν αποδοτικά με μικρότερο περιθώριο κέρδους.

Το δεύτερο όπλο το οποίο θα χρησιμοποιήσει η Τράπεζα στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού είναι τα επιτόκια. Οπως υπογράμμισε ο κ. Παπαδήμος, η ΤτΕ δεν πρόκειται να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση των παρεμβατικών της επιτοκίων τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο. Σε κάθε περίπτωση η μείωση των επιτοκίων στη διατραπεζική αγορά θα πρέπει να αναμένεται πριν να δημιουργηθούν επαρκή περιθώρια ασφαλείας για την επίτευξη του στόχου του πληθωρισμού.