Τέρμα οι εισαγωγικές εξετάσεις, ζήτω οι εξετάσεις! Πέρασαν 18 χρόνια από τότε που ο Α. Παπανδρέου, στην τελευταία προεκλογική του συγκέντρωση στο Ζάππειο, τον Οκτώβριο του 1981, υποσχόταν ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταργήσει τις εξετάσεις για το πανεπιστήμιο.

Εχει κυλήσει από τότε πολύ νερό στο αυλάκι. Από το κτίριο της οδού Μητροπόλεως παρήλασαν υπουργοί και υπουργοί του ΠΑΣΟΚ. Τις εισαγωγικές εξετάσεις δεν τις άγγιξε κανείς. Και ποιος μπορούσε να φανταστεί πως, όταν θα ερχόταν η ώρα που η πολυπόθητη εξαγγελία θα γινόταν πράξη, θα εμφανίζονταν κάποιοι, από τους άμεσα ενδιαφερόμενους μάλιστα, τους υποψήφιους των ΑΕΙ και των ΤΕΙ, που θα έλεγαν «Εξετάσεις και πάλι εξετάσεις»;

Tο παρελθόν

Ο κλήρος έλαχε στο Γεράσιμο Αρσένη. Η εξαγγελία του ΠΑΣΟΚ νομοθετήθηκε από τη Βουλή πριν από δύο χρόνια, το Σεπτέμβριο του 1997. Μόνο που δεν έτυχε θερμής υποδοχής, γιατί στο ίδιο νομοσχέδιο (2525/97) περιλαμβάνονταν και αλλαγές που θορύβησαν τον εκπαιδευτικό κόσμο και σκίασαν την κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων.

Με το νόμο αυτόν καταργήθηκαν οι εισαγωγικές εξετάσεις αλλά όχι οι... εξετάσεις. Γιατί η ελεύθερη πρόσβαση δεν είναι τελικώς ελεύθερη, αφού ένα νέο σύστημα εξετάσεων, ενσωματωμένων στο λύκειο, έρχεται να αντικαταστήσει τις εισαγωγικές.

Η διαφορά είναι ότι τα εξεταζόμενα μαθήματα, από 4 που ήταν μέχρι φέτος γίνονται 30 (15 στη δευτέρα και 15 στην τρίτη λυκείου).

Αυτά θα διαμορφώνουν πλέον το βαθμό του απολυτηρίου του μαθητή, με βάση τον οποίο θα εισάγεται ο ενδιαφερόμενος στις σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Οι εισαγωγικές εξετάσεις, που έκλεισαν φέτος τον κύκλο τους, ξεκίνησαν το 1964 επί κυβερνήσεως Γεωργίου Παπανδρέου, όταν, μαζί με το περίφημο ακαδημαϊκό απολυτήριο που σχεδίασε ο Ευ. Παπανούτσος, οι υποψήφιοι έδιναν εξετάσεις και σε ορισμένα μαθήματα ανάλογα με το αντικείμενο των σπουδών που ήθελαν.

Από το 1976, οι εισαγωγικές εξετάσεις για τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ καθιερώνονται πια στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Επί 23 χρόνια και παρά τις έντονες επικρίσεις, ο θεσμός διατηρείται αλώβητος, αλλάζει μόνο πολύ συχνά η δομή του.

Δύο ήταν οι βασικές μορφές που κυριάρχησαν αυτά τα χρόνια: Πανελλήνιες εξετάσεις που διενεργούνταν σε 4 μαθήματα της δευτέρας και σε 4 μαθήματα της τρίτης λυκείου και Πανελλαδικές εξετάσεις που διενεργούνταν σε τέσσερα μαθήματα αλλά μόνο στην τρίτη λυκείου και μετονομάστηκαν Γενικές Eξετάσεις. Οι υποψήφιοι, ανάλογα με τις σχολές που επιθυμούσαν επέλεγαν κατευθύνσεις ή δέσμες.

Μια παρένθεση ανάμεσα στις δύο μορφές επιχειρήθηκε το 1983 επί υπουργίας Απ. Κακλαμάνη, οπότε για την πρόσβαση στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ, εκτός των εξετάσεων, συνυπολογιζόταν σε κάποιο ποσοστό και ο βαθμός της πρώτης, της δευτέρας και της τρίτης λυκείου.

–Παρά τις έντονες επικρίσεις που δέχτηκαν τα τελευταία χρόνια όλα ανεξαιρέτως τα συστήματα εισαγωγής, υπήρχε ένα σημείο στο οποίο συμφωνούσαν οι πάντες: Στο ότι ήταν αδιάβλητα.

Πέντε ήταν τα κυριότερα μελανά σημεία που έχουν διατυπωθεί.

Προσανατολίζουν τους μαθητές μόνο σε 4 μαθήματα.

Επιβραβεύουν την παπαγαλία και όχι την κριτική σκέψη.

Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία ή όχι των μαθητών έχει σε μεγάλο βαθμό ο παράγων τύχη.

Οι ικανότητες και οι γνώσεις των υποψηφίων δεν προκύπτουν με ασφάλεια από μία και μοναδική τρίωρη εξέταση.

Tο δικαίωμα κατοχύρωσης της βαθμολογίας που είχαν οι μαθητές μέχρι και για τρία χρόνια, είχε ως αποτέλεσμα να μην κρίνονται παλιοί και νέοι υποψήφιοι επί ίσοις όροις. Το μέτρο αυτό ευνοούσε σαφώς τους υποψήφιους παλαιότερων ετών σε σχέση με τους, κάθε χρονιά, τελειόφοιτους του λυκείου.

Το κυρίαρχο πρόβλημα, που δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει κανένα σύστημα, είναι ο τεράστιος ανταγωνισμός, που οφείλεται στο μικρό αριθμό εισακτέων και έχει οδηγήσει σε έκρηξη της παραπαιδείας.

Η αυλαία των εξετάσεων εισαγωγής, μετά από 23 χρόνια, έπεσε φέτος: Τον περασμένο Ιούλιο διενεργήθηκαν οι τελευταίες Γενικές Εξετάσεις, στις οποίες πήραν μέρος 140.000 υποψήφιοι. Απ' αυτούς θα μπουν σε ΑΕΙ και ΤΕΙ οι 71.000. Οι υπόλοιποι θα έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν άλλες δύο φορές, το 2000 και το 2001, με το ίδιο σύστημα, σε μεταβατικό όμως στάδιο. Το ποσοστό θέσεων που θα καταλαμβάνουν αυτοί οι υποψήφιοι στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη, αλλά θα είναι μικρό.

Οι βάσεις

Αύριο θα ανακοινωθούν από το υπουργείο Παιδείας οι βάσεις εισαγωγής ανά σχολή και αμέσως μετά θα αναρτηθούν στα σχολεία όλης της χώρας οι πίνακες με τα ονόματα των επιτυχόντων σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Σε σχέση με πέρυσι, οι βάσεις υπολογίζεται ότι θα σημειώσουν πτώση από 50 έως 150 μόρια. Τη μεγαλύτερη πτώση θα έχουν οι φυσικομαθηματικές σχολές της πρώτης δέσμης που οφείλεται κυρίως στο μεγάλο αριθμό των υποψηφίων που έγραψαν κάτω από τη βάση στη φυσική.

Πτώση, αλλά πολύ μικρότερη, γύρω στα 50 μόρια, αναμένεται να εμφανιστεί και στις βάσεις των ιατρικών σχολών, ενώ περίπου στα περσινά επίπεδα θα κυμανθούν οι βάσεις της τρίτης δέσμης.

Εξαίρεση θα αποτελέσουν οι σχολές της τέταρτης δέσμης. Εδώ συγκεντρώνονται σχολές (οικονομικές, διοίκησης επιχειρήσεων, χρηματοπιστωτικές, ναυτιλιακές) που έχουν ολοένα και μεγαλύτερη ζήτηση. Ενα άλλο στοιχείο που θα συγκρατήσει εδώ τις βάσεις είναι ότι οι υποψήφιοι είχαν τα μικρότερα ποσοστά αποτυχίας.