Ο ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ του Ανατολικού Τιμόρ, ο βραβευμένος, το 1996, με το Νόμπελ ειρήνης (μαζί με τον εξόριστο ηγέτη της χώρας Χοσέ Ράμος Χόρτα), επίσκοπος της πρωτεύουσας του νησιού Ντίλι, Κάρλος Φελίπε Χιμένες Μπέλο, 51, προσφέρει τώρα καταφύγιο και προστασία σε όλους εκείνους που, έντρομοι, σπεύδουν να γλιτώσουν από τη δολοφονική μανία των φιλο-ινδονήσιων παραστρατιωτικών του Ανατολικού Τιμόρ. Υπό την καθοδήγησή του - και ελλείψει πολιτικής αντίστασης, αφού οι ηγέτες της χώρας εξορίστηκαν - πήρε σάρκα και οστά ο απελυθερωτικός αγώνας των 700.000 περίπου Καθολικών κατοίκων του νησιού εναντίον του «μουσουλμανικού γίγαντα» που ήταν ή Ινδονησία. Είναι ένας ευγενικός και χαμηλών τόνων άνθρωπος, σύμβολο της ειρηνικής επανάστασης του λαού του, υπέρμαχος του διαλόγου, ακόμα και με εκείνους που δολοφόνησαν και φυλάκισαν χιλιάδες συμπατριώτες του.

Ο ΕΞΟΡΙΣΤΟΣ ΗΓΕΤΗΣ Χοσέ Ράμος Χόρτα, που δραπέτευσε από την πρώην πορτογαλική αποικία του Αναταλικού Τιμόρ 3 μόλις μέρες πριν από την εισβολή των Ινδονησίων, είναι, εδώ και 25 χρόνια περίπου, ζώντας άλλοτε στην Αμερική και άλλοτε στην Αυστραλία, ένα μόνιμο αγκάθι για το φασιστικό καθεστώς της Ινδονησίας αλλά και ένα από τά βασικά πρόσωπα (μαζί με τον επίσκοπο Μπέλο) του αγώνα του λαού του για ανεξαρτησία. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι, περίπου το 25% του πληθυσμού του νησιού, δολοφονήθηκαν από τις δυνάμεις του δικατάτορα Σουχάρτο. Ανάμεσα σ' αυτούς ήταν τρία αδέλφια και μία αδελφή του Χόρτα. Αγωνίστηκε, εξόριστος ων, να πείσει «όλα τα πολιτισμένα κράτη του κόσμου», όπως έλεγε, να κόψουν τους δεσμούς τους με την Ινδονησία. Επί χρόνια, λέει ο ίδιος σήμερα, «ήταν σαν να χτυπούσα σε πόρτες κωφών». Σημειώνεται ότι το καθεστώς της Τζακάρτα είχε, ανέκαθεν, σχεδόν ερωτικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον.

Ανατολικό Τιμόρ: Ενα πρόσωπο γνώριμο...

Η έκφραση στο πρόσωπο της ηλικιωμένης Αννας- Μαριάννας ντέ Ρέχο, από το Ανατολικό Τιμόρ, έχει κάτι από αγαλλίαση, κάτι από λύτρωση και κάτι από φόβο. Αυτά είναι τα συναισθήματα που παλεύουν μέσα στην ψυχή του 78,5% του πληθυσμού των 850.000 ανθρώπων, που ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας αυτού του μικρού (5.600 τετραγωνικών μιλίων) νησιού, η ιστορία του οποίου φέρει αρκετές ομοιότητες με την Κύπρο. Ηταν πορτογαλική αποικία από το 1701 - η Κύπρος, βρετανική. Οταν απεχώρησαν οι Πορτογάλοι, το 1975, εισέβαλαν στο νησί οι Ινδονήσιοι (έναν χρόνο πρίν, στην Κύπρο, οι Τούρκοι) και το προσάρτησαν ως «27η επαρχία». Το 21% που είπε «όχι» στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, είναι ως επί το πλείστον έποικοι που εγκατέστησε στο νησί το αιμοσταγές καθεστώς της Τζακάρτα, επί των ημερών του διαβόητου Σουχάρτο - την πολιτική του εποικισμού έχει εφαρμόσει και στην Κύπρο η Αγκυρα. Ο φόβος, που σμίγει με την αγαλλίαση, τόσο καθαρά στο πρόσωπο αυτής της γυναίκας, απορρέει από το γεγονός ότι φιλο-ινδονησιακές παραστρατιωτικές ομάδες, μη αποδεχόμενες το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, έχουν μετατρέψει τους δρόμους του Ανατολικού Τιμόρ σε πεδία μάχης, σκοτώνοντας εν ψυχρώ όσους θεωρούν ότι.. τόλμησαν να ψηφίσουν «ανεξαρτησία».

PERSONA NON GRATA

Ο πρώην πρόεδρος της Ινδονησίας, δικατάτορας Σουχάρτο, 78, υπεύθυνος, κατά τη Διεθνή Αμνηστία, για τη δολοφονία πέραν του ενός εκατομμυρίου ανθρώπων, τόσο στη χώρα του, όσο και στο Τιμόρ. Τον Μάιο πέρυσι, έχοντας κυβερνήσει (με τις ευλογίες της Ουάσιγκτον) κατά τον πλέον βάρβαρο τρόπο, επί 32 χρόνια, την 4η πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο, αναγκάστηκε να παραιτηθεί μέσα σ' ένα κύμα κατηγοριών για διαφθορά. Εκτοτε, ζει υπό κατ' οίκον κράτηση, προσευχόμενος συνεχώς (για τη σωτηρία της ψυχής του;), παίζοντας μίνι-γκόλφ και μιλώντας ώρες στο τηλέφωνο με τα μελη της οικογένειάς του που διέφυγαν στο εξωτερικό και ζουν μέσα σε απίστευτη χλιδή. Οι αμερικανικές εφημερίδες τον εκθείαζαν ως «σώφρονα πολιτικό». Πέρυσι, ή New York Times θύμωσε που η Guardian τον παρομοίασε με τον Σαντάμ Χουσεΐν. «Συγγνώμη» ζήτησε την επόμενη μέρα η βρετανική εφημερίδα, «είναι πολύ χειρότερος».