Ενας ένας οι «φάκελοι των ερειπίων» στο στόχαστρο της Δικαιοσύνης.

Με την ενδελεχή εξέταση όλων των στοιχείων που εμπεριέχονται στο φάκελο της «ΡΙΚΟΜΕΞ», απ' τον οποίο αναδεικνύεται η δυσοσμία εγκληματικών ολισθημάτων που οδήγησαν στη μεγάλη τραγωδία, ανοίγει ουσιαστικά από σήμερα η μεγάλη εισαγγελική έρευνα που ενδέχεται να οδηγήσει ακόμα και στη στοιχειοθέτηση αδικημάτων σε βαθμό κακουργήματος.

Κι αυτό γιατί οι εισαγγελικοί λειτουργοί που διενεργούν την έρευνα, πέντε τον αριθμό, οι οποίοι στις περισσότερες από τις περιπτώσεις προσκρούουν στην σκόπελο της παραγραφής, στην προσπάθειά τους να αποδώσουν ουσιαστική δικαιοσύνη μελετούν την πιθανότητα να στηρίζεται (για ορισμένες οικοδομές- φαντάσματα) η επιβαρυντική περίσταση (στην ανθρωποκτονία που θα ήταν από αμέλεια) του ενδεχόμενου δόλου, όπου βέβαια εντοπιστούν υπεύθυνοι και προσωποποιηθεί το αδίκημα.

Σ' αυτή την περίπτωση μεγαλώνει το χρονικό φάσμα μέσα στο οποίο παραγράφεται το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, όπου υπάρχει απώλεια ανθρώπινης ζωής, ενώ όσον αφορά άλλα αδικήματα που τυχόν στοιχειοθετούνται, ελλοχεύει ο κίνδυνος της ατιμωρησίας των ενόχων.

Υπάρχει βέβαια πάντα η δυνατότητα προσφυγής των πολιτών που επλήγησαν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στα αστικά και διοικητικά Δικαστήρια, απ' όπου μπορούν να διεκδικήσουν μεγάλες χρηματικές αποζημιώσεις, ακόμα ίσως και από το Δημόσιο (δείτε σχετικό ρεπορτάζ σελ. 16-17).

Αλλωστε το δικαίωμα για ασφαλή διαβίωση, στο οποίο εμπεριέχονται πολλά ειδικότερα δικαιώματα, όπως αυτά που αποβλέπουν στην προστασία των αγαθών της ανθρώπινης ζωής, προστατεύεται από το Νόμο όπως ορίζεται και στο άρθρο 2 της Σύμβασης της Ρώμης (1950).

Το δράμα τους καλούνται να ξετυλίξουν ενώπιον των εισαγγελέων τόσο όσοι έχασαν δικούς τους ανθρώπους, όσο και οι πιο τυχεροί που ανασύρθηκαν ζωντανοί από τα χαλάσματα και η ζημία τους περιορίζεται σε σωματικές αλλά και σε περιουσιακές κακώσεις.

Οι πέντε εισαγγελείς (Χρ. Μαρκογιαννάκης, Σωτ. Μπαγιάς, Επ. Βρακατσέλης, Π. Παναγιωτόπουλος και Αν. Καραφλός) καλούνται τώρα να φέρουν σε πέρας ένα πολύ δύσκολο έργο, αφού απ' τη μια οφείλουν να επιδείξουν τη δέουσα αυστηρότητα, στο πλαίσιο της συλλογής και αξιολόγησης του αποδεικτικού υλικού, κι απ' την άλλη να τιθασεύουν «ισχυρές συναισθηματικές δονήσεις» τις οποίες προκαλούν οι εικόνες και μαρτυρίες χαροκαμένων ανθρώπων χωρίς όμως να αποστασιοποιηθούν από τις βαθιά ανθρώπινες πτυχές της καταστροφής.

Χαρακτηριστικά της φόρτισης που γεννά αυτή η έρευνα είναι όσα διαδραματίστηκαν στο εισαγγελικό γραφείο αργά το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής.

Τρεις ταλαιπωρημένοι ανθρωποι μπήκαν στην Eισαγγελία της Αθήνας.

Το μαύρο περιβραχιόνιο που φορούσαν στο μανίκι ήταν δηλωτικό του μεγάλου πένθους τους. Αμέσως ο αστυνομικός της βάρδιας κατάλαβε ποια τραγωδία τους είχε μαυροφορέσει και τους οδήγησε στο γραφείο των εισαγγελέων που ερευνούν ποινικές ευθύνες στα συντρίμμια των 5, 9 Pίχτερ.

Οι πολύπειροι εισαγγελικοί λειτουργοί παρέμειναν αμίλητοι στη θέα προσώπων παγωμένων, έτσι όπως μόνο ο μεγάλος πόνος πετρώνει τις μορφές.

«Είμαστε έτοιμοι να καταθέσουμε», τους είπαν οι πολίτες, «χάσαμε ανθρώπους μας μέσα στα ερείπια της πολυκατοικίας στη Ν. Φιλαδέλφεια».

«Ποτέ χτίστηκε η πολυκατοικία», ρώτησαν οι εισαγγελείς. «Το διάστημα 1981- 83, δεν γίνεται τίποτε, έτσι; Δεν θα τιμωρηθεί κανένας», ρώτησαν οι μάρτυρες. Οι εισαγγελείς κοιτάχτηκαν μεταξύ τους. «Θα αποδοθεί δικαιοσύνη», τους είπαν, αν και ήταν σε θέση να γνωρίζουν πολύ καλά ότι η περίπτωσή τους είναι από τις πιο δύσκολες, λόγω της παλαιότητας της πολυκατοικίας.

Παρ' όλα αυτά, οι τρεις πολίτες διατήρησαν την ψυχραιμία τους και συνέχισαν να δίνουν λεπτομερή στοιχεία ικανά να οδηγήσουν τους εισαγγελείς στους υπευθύνους της πτώσης του κτιρίου.Οπως άλλωστε έχει τονιστεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου δεν βρίσκονται οι φάκελοι των σπιτιών, οι μαρτυρίες συγγενών θα είναι καθοριστικές για τον εντοπισμό υπευθύνων.

Mεταμόρφωση

Τα πλήρη στοιχεία του ιδιοκτήτη της πολυκατοικίας στη Μεταμόρφωση, στα συντρίμμια της οποίας «θάφτηκαν» δώδεκα άτομα (αγνοούνται κι άλλοι), οδηγούν στη διαλεύκανση του φακέλου και στην απόδοση συγκεκριμένων ευθυνών.

Κι αυτό γιατί από τη μελέτη του ιστορικού της πολυκατοικίας φέρεται να προκύπτει ότι, μετά τις ζημιές που είχε υποστεί το κτίριο στο σεισμό του 1981, έγιναν προσθήκες και τσιμεντοενέσεις (κακοτεχνίες) οι οποίες ενδεχομένως ευθύνονται για την κατάρρευση του κτιρίου μ' αφορμή τον τελευταίο σεισμό.

Σε μια τέτοια περίπτωση μελετάται το ενδεχόμενο να προκύπτει ενδεχομένως δόλος σε βάρος του υπευθύνου. Ανάλογη περιπωση είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, και το εργοστάσιο της «PIKΟMEΞ», το οποίο είχε καεί στο παρελθόν και «επιδιορθώθηκε» μετά το 1995.

Ενα είναι, πάντως, βέβαιον:

Οι εισαγγελείς με όπλο τους φακέλους των ερειπίων, που αποκαλύπτουν και τα ονόματα των τυχόν υπευθύνων (πολιτικών μηχανικών, εργολάβων, ιδιοκτητών), θα κάνουν τα αδύνατα-δυνατά (παρά τις «αντιξοότητες» του νομικού πλαισίου) για να στοιχειοθετήσουν αδικήματα και να προσωποποιήσουν ευθύνες όπου υπάρχουν, αποτίοντας έτσι τον ύστατο φόρο τιμής της Δικαιοσύνης στα θύματα των ασυνείδητων εργολάβων.