Το μεγάλο όνειρο του Λάκη Νικολάου στον ένα χρόνο της προεδρίας του στην ΠΑΕ ΑΕΚ ήταν η κατασκευή ενός νέου γηπέδου. Ενός οργανισμού, που θα περιλάμβανε το ποδοσφαιρικό στάδιο, την κλειστή αρένα για το μπάσκετ - βόλει, το πάρκινγκ, τους χώρους αναψυχής στο χώρο όπου βρίσκεται σήμερα το χτυπημένο από τους σεισμούς στάδιο της ΑΕΚ.

Το γιατρό δεν τον απασχολούσαν τόσο οι «εφήμερες επιτυχίες» (πρωταθλήματα, κύπελλα) όσο η επιτακτική ανάγκη να στεγασθεί η ΑΕΚ σε ένα υπερσύγχρονο στάδιο.

Το τετράμηνο ανάμεσα στο Φεβρουάριο και τον Ιούνιο του 1998 η ΠΑΕ ΑΕΚ, σε συνεργασία με την ΕΝΙC, δούλεψε πάνω σ'αυτή την κατεύθυνση και όλα τα μηνύματα ήταν ενθαρρυντικά. Τόσο από τη διάθεση και όρεξη που έδειχναν οι ιδιοκτήτες από το Λονδίνο όσο και από την ανταπόκριση της πολιτείας. «Φέρε μου τα σχέδια Λάκη και θα έχετε αυτό που θέλετε» είχε υποσχεθεί στον τότε πρόεδρο της ΑΕΚ ο Ανδρέας Φούρας.

ΞEXAΣTHKE

Τα σχέδια ήταν έτοιμα. Η πρωτοποριακή μελέτη είχε συνταχθεί από την αγγλική εταιρεία κατασκευής γηπέδων LΟBB Sports Architecture (μεταξύ άλλων έχει σχεδιάσει το Ολυμπιακό Στάδιο του Σίδνεϊ), αποσπάσματα της οποίας φέρνει στο φως της δημοσιότητας σήμερα η «Ε». Μία μελέτη η οποία έφτασε μέχρι την Πανεπιστημίου 25, με την αθλητική ηγεσία να δείχνει ενθουσιασμένη από το υλικό που είχε ετοιμασθεί (σλάιτς, βίντεο), αλλά να μην αξιοποιείται ποτέ, από τότε που αποχώρησε από την 3ης Σεπτεμβρίου 144 ο Λάκης Νικολάου. Ουσιαστικά θάφτηκε μέσα στα συρτάρια του Ανδρέα Φούρα. Αλλά και των Πέτρου Στάθη, Γιάννη Γρανίτσα που παρέλαβαν αντίγραφο αυτής της μελέτης.

Και όχι μόνο θάφτηκε, αλλά βάσιμες πληροφορίες της «Ε» αναφέρουν ότι το στάδιο της ΑΕΚ δεν ανήκει πλέον στο σχεδιασμό για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Και το ευτράπελο της υπόθεσης είναι ότι η ΑΕΚ έφυγε από το σχεδιασμό (εδώ και έξι μήνες τουλάχιστον), χωρίς να έχει αποσυρθεί ο φάκελος του γηπέδου της. Και πολύ περισσότερο δε, χωρίς να εκδηλωθεί επίσημη αντίδραση από την ΠΑΕ.

Την ιστορία της κατασκευής νέου γηπέδου κυνήγησε ο Λάκης Νικολάου την άνοιξη του 1998. Τη Μεγάλη Παρασκευή σε εκείνο το περίφημο ταξίδι που είχε κάνει στο Λονδίνο, όταν όλοι γράφαμε ότι πήγε για τον προϋπολογισμό και τις μεταγραφές, το βασικό θέμα της ατζέντας ήταν το στάδιο. Με βάση πάντα τη μελέτη που είχε φτιάξει η LΟBB. Υπέρμαχος και αρωγός σ'αυτην την προσπάθεια ήταν ο Ρόμπερτ Χέρσοφ που ελυνε και έδενε τότε στην ENIC και εκτός των άλλων είχε δημιουργήσει μία άριστη σχέση με το γιατρό, η οποία βασιζόταν στους κανόνες της αλληλοεκτίμησης, εμπιστοσύνης και κατανόησης.

Ο Ντάνιελ Λίβι δεν υπήρχε πουθενά σ'αυτή την ιστορία. Ο εβραϊκής καταγωγής λεπτοκαμωμένος και κοντόσωμος διευθύνων σύμβουλος της ENIC ουσιαστικά δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για τα πραγματικά προβλήματα της ΑΕΚ. Και τη στιγμή που ο Λάκης Νικολάου έτρεχε στη Ν. Φιλαδέλφεια για να συγκεντρώσει και να πείσει τους περιοίκους γύρω από την ωφελιμότητα της κατασκευής νέου σταδίου στην περιοχή, για να μελετήσει και να ξεκαθαρίσει το νομικό πλαίσιο του Αλσους Ν. Φιλαδελφείας, για να πείσει την αθλητική ηγεσία να συνδράμει σ'αυτή την προσπάθεια, ο Λίβι ξεκινούσε τον πόλεμο φθοράς κατά του Νικολάου.

ΟI EΠAΦEΣ

Τέσσερις προσωπικές επαφές με τον Ανδρέα Φούρα και το τεχνικό επιτελείο της γγΑ έκανε εκείνο το διάστημα ο Λάκης Νικολάου. Και πέτυχε να αποσπάσει την υπόσχεση για χρηματοδότηση από την πολιτεία σε ποσοστό 75%, με το υπόλοιπο 25% να καλύπτεται από την ENIC. Απόφαση με την οποία είχε συμφωνήσει και ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Κώστας Λαλιώτης, όπως εξακολουθεί ώς τις μέρες μας να λέει σε φίλους του και συνεργάτες ο Λάκης Νικολάου. Για ένα έργο συνολικού κόστους άνω των 22 δισ.δρχ., καθώς θα περιλάμβανε δύο γηπεδα, το ποδοσφαιρικό και το κλειστό. Το ποδοσφαιρικό χωρητικότητας 43.000 θέσεων θα κόστιζε 36.100.000 αγγλικές λίρες, ήτοι 18.410.000.000 δρχ. Και το κλειστό από 4.900.000.000 έως 7.140.000.000 δρχ. ανάλογα με τη χωρητικότητα και τη θέση κατασκευής του.

Στην τέταρτη συνάντηση ο υφυπουργός άναψε το πράσινο φως. «Λάκη, ό,τι θέλεις. Μπορείτε αμέσως να ξεκινήσετε, εγκρίνω από τώρα προκαταβολή 3 δισεκατομμυρίων». Παράλληλα στις αρχές καλοκαιριού του '98, όταν έγιναν αυτές οι συζητήσεις, αποφασίστηκε μέσα στον Αύγουστο να δοθεί συνέντευξη Τύπου από την ΠΑΕ ΑΕΚ, την ENIC, την πολιτεία και την κατασκευαστική εταιρεία.

Η μεγάλη ευκαιρία όμως για την ΑΕΚ χάθηκε. Και αν ρωτήσει κάποιος σήμερα τον Λάκη Νικολάου θα του πει πως «χάθηκε άδοξα». Η ΑΕΚ ουσιαστικά έπεσε θύμα των προσωπικών αντιθέσεων των κορυφαίων στελεχών της (διχοτομημένης) ΕΝΙC. Αλλο μπαϊράκι τραβούσε ο Λίβι, άλλο ο Χέρσοφ. Ο Λίβι, αφού έδιωξε πρώτα τον Χέρσοφ, ακολούθως εξανάγκασε σε παραίτηση και τον Νικολάου. Ο Χέρσοφ είχε μεγαλεπήβολα σχέδια. Οπως έλεγε στο γιατρό τον καιρό που δούλευαν πυρετωδώς με τη μελέτη και το σχεδιασμό, ονειρευόταν ένα «Πάρκο Ψυχαγωγίας» στο δρόμο πίσω από το γήπεδο που πάει προς Ν. Ιωνία και στους χώρους όπου βρίσκονται σήμερα ερειπωμένα εργοστάσια. «Θα φτιάξουμε αερογέφυρα, που θα συνδέει το πάρκο με τους χώρους του σταδίου! »

Από το Σεπτέμβριο του '98 όταν άλλαξε το σκηνικό (τέλος Νικολάου, απόλυτος κυρίαρχος στο Λονδίνο ο Λίβι), εγκαταλείφθηκε κάθε προσπάθεια από ENIC και ΑΕΚ. Και βέβαια αυτό έχει την εξήγησή του. Στο πλαίσιο μίας νέας οικονομικής πολιτικής που χαράχθηκε από το Λονδίνο, το μείζον θέμα πλέον για τον Λίβι δεν ήταν η συνέχιση των επενδύσεων και η δημιουργία νέων αθλητικών εγκαταστάσεων, αλλά η απόσβεση των χρημάτων που είχαν επενδύσει. Πάνω σ'αυτή τη βάση έψαχναν για «τοπικό συνέταιρο». Για να «τσοντάρει» και να ελαφρύνει την ENIC.

Η διάδοχος κατάσταση με Δημήτρη Μελισσανίδη και Πέτρο Στάθη έριξε όλο το βάρος στο πώς θα συμμαζέψουν τα πράγματα μέσα στο ποδοσφαιρικό τμήμα και στο στόχο του Τσάμπιονς Λιγκ. Ουσιαστικά μετατράπηκαν σε διαχειριστές του ποδοσφαιρικού τμήματος και δεν μπορούσαν να πάρουν πρωτοβουλίες τέτοιες που θα άλλαζαν ριζικά τον ρου της ιστορίας της ΑΕΚ.

Και από την πολιτεία όμως ξεχάστηκε η υπόσχεση. Οσες φορές το υπενθύμισε ο Λάκης Νικολάου στον Ανδρέα Φούρα, υπήρχε η στερεότυπη απάντηση του υφυπουργού: «Εντάξει, Λάκη να το προχωρήσω. Ομως με ποιους; » Ισως να έπαιξαν ρόλο και διάφορες καταστάσεις παλαιότερων χρόνων, που δεν ευνοούσαν τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης.

EPΩTHMATA

Οπως και να 'χει το θέμα η ΠΑΕ ΑΕΚ έχει έτοιμη μελέτη (την οποία χρυσοπλήρωσε η ENIC) και ως προς το σχεδιασμό του γηπέδου αλλά και την αναφορά συνολικού κόστους του έργου από την αγγλική Gleeds. Και τα ερωτήματα που τίθενται είναι δύο:

* Κατά πόσο είναι διατεθειμένη να αξιοποιήσει τώρα αυτή την μελέτη η «πληγωμένη» από τους σεισμούς ΑΕΚ, με νέο ιδιοκτήτη πλέον τη NETMED και όχι την ENIC.

* Κατά πόσο είναι διατεθειμένη η πολιτεία να επανέλθει στο πλαίσιο των συζητήσεων και επαφών του περσινού καλοκαιριού, όταν όλα έδειχναν ότι θα έμπαινε το νερό στο αυλάκι.

Η αναφορά της LΟBB συντάχθηκε μετά την επίσκεψη ειδικευμένων στελεχών της στο στάδιο της ΑΕΚ στις 2 και 3 Φεβρουαρίου 1998. Περιλαμβάνει 3 εναλλακτικά σχέδια και σκιαγραφεί διάφορες προκαταρκτικές επιλογές διαθέσιμες στην ΑΕΚ για μελλοντική αξιοποίηση και τις συνέπειες που σχετίζονται με τις διάφορες επιλογές. Η πρώτη επιλογή αφορά στάδιο χωρητικότητας 30.000 θέσεων, η δεύτερη 40.000 και η τρίτη 60.000 θέσεων.

Στις συσκέψεις που έκαναν τότε κατέληξαν σε μία τέταρτη λύση. Στάδιο διώροφο με 43.000 θέσεις, «σε ένα κτιριακό πάτημα στα βόρεια της υπάρχουσης θέσης του σταδίου» (παράγραφος 3.1 της μελέτης της LΟBB). To νέο στάδιο θα περιλάμβανε πέντε επίπεδα, «με τα επίπεδα στα θεωρεία των επισήμων και οι διευκολύνσεις επιπέδου του Club με θέσεις γενικής εισόδου και συνδεδεμένες με διευκολύνσεις φαγητού και ποτού να βρίσκονται στα επίπεδα 1 και 4».

H KATAΣKEYH

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η φάση κατασκευής. Ιδού τι αναφέρει η LΟBB στην παράγραφο 3.3:

«Η κατασκευή του σταδίου μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις. Η φάση 1 θα περιλαμβάνει την κατεδάφιση του βόρειου πέταλου του υπάρχοντος σταδίου, την κατασκευή γηπέδου για το νέο στάδιο και την κατασκευή των βόρειων και ανατολικών πετάλων του νέου σταδίου. Τα ανατολικά, δυτικά και νότια πέταλα του υπάρχοντος σταδίου θα παραμείνουν σε χρήση κατά την διάρκεια της φάσης 1. Η φάση 2 του προγράμματος κατασκευής θα απαιτήσει την πλήρη κατεδάφιση και κατασκευή των νότιων και δυτικών πετάλων του νέου σταδίου και του γηπέδου βόλεϊ και μπάσκετ».

Στην παράγραφο 3.4 η αγγλική εταιρεία κάνει λόγο για απόκτηση γης. «Η αξιοποίηση ενός νέου σταδίου (43.000 θέσεων) θα απαιτήσει την απόκτηση επιπλέον γης στα βόρεια και ανατολικά του υπάρχοντος σταδίου». Εδώ είναι και το σημείο τριβής με το δήμο, αφού απαιτείται σημαντική επέκταση προς την πλευρά του Αλσους Ν.Φιλαδελφείας (πίσω από τις θύρες 1-2, 3, 5-6-7 και πίσω από το πέταλο της 21).

«Μέσα από την απόκτηση επιπρόσθετης γης στα βόρεια και και ανατολικά στο παρακείμενο πάρκο, θα υπάρξει χώρος για το γήπεδο μπάσκετ/βόλεϊ στη νοτιοδυτική πλευρά του χώρου, με χώρο για πάρκινγκ και επιπρόσθετες διευκολύνσεις στα υπόλοιπα σημεία. Το στάδιο έχει τοποθετηθεί κεντρικά στο οικόπεδα για να επιτρέπει την δημιουργία ενός μεγάλου πεζόδρομου συνάθροισης γύρω από το στάδιο, ενώ επίσης θα δίνει την δυνατότητα για επέκταση των διευκολύνσεων του σταδίου. Το γήπεδο μπάσκετ/βόλεϊ θα έχει μία βελτιωμένη και ανεξάρτητη διευκόλυνση».

TΟ KΛEIΣTΟ

Για το κλειστό γηπεδο η LΟBB έχει ιδιαίτερο κομμάτι αναφοράς στην παραγραφο 4.2, που κάνει λόγο για ξεχωριστό γήπεδο από το κύριο στάδιο που θα λειτουργεί εντελώς ανεξάρτητα σε διαφορετικό μέρος του οικοπέδου, ενω η δεύερη προτεινόμενη λύση είναι μία αρένα συνδυασμένη με το κύριο στάδιο, είτε στο βόρειο είτε στο νότιο πέταλο «πλάτη με πλάτη».

«Αυτό θα επιτρέπει διάφορα κοινά πλεονεκτήματα και ευελιξίες, συμπεριλαμβανομένων της κοινής χρήσης του Club και των χώρων συνάθροισης, που μπορούν να φέρουν οικονομία στο σέρβις και στο μάνατζμεντ. Η άνεση του Club και των χώρων συνάθροισης θα μπορούσαν να σχεδιαστούν έτσι ώστε να παρέχουν τροφοδοσία και για το στάδιο και για την αρένα μπάσκετ/βόλεϊ, λειτουργώντας ταυτόχρονα. Η μακροχρόνια βιωσιμότητα τέτοιου σχεδιασμού θα εξαρτηθεί από την συνεχή συνεργασία ανάμεσα στο Club και τους ιδιοκτήτες του σταδίου, λειτουργούς και χρήστες».

Στο κεφάλιο για το design του νέου σταδίου η μελέτη αναφέρει πως «είναι σημαντικό να μην παγιδεύσουμε τον λειτουργό με ένα κτίριο μιας χρήσης» και ακόμη ότι «η εποχή μας περιγράφεται ως η "εποχή των πληροφοριών" και η εξέλιξη των ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε όλα τα κοινωνικά επίπεδα, αλλά και σε άλλες δραστηριότητες συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας θεάματος. Ως κύρια επένδυση σ'αυτήν βιομηχανία, οι κατασκευαστικές ανέσεις θα πρέπει να ανταποκρίνονται και να οδηγούν στην εξέλιξη της νέας γενιάς χώρων διασκέδασης - θεάματος».

Η LΟBB ασχολήθηκε και με το κεφάλαιο της «Μέγιστης Απόστασης Παρακολούθησης». «...Βασίζεται σε δύο παράγοντες. 1. Το μέγεθος και την ταχύτητα κίνησης των αντικειμένων από παρακολούθηση και 2. Tην δυνατότητα του ματιού να συλλάβει την δράση με ακρίβεια». Και σύμφωνα με την μελέτη που έφτιαξε προτείνει στην ΑΕΚ ένα γήπεδο σε καθαρά αγγλικά πρότυπα. «Οι εξέδρες πρέπει να σχεδιαστούν έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιό κοντά στην δράση του γηπέδου και όσο επιτρέπουν οι κανονισμοί της FIFA. Αυτό είναι γνώρισμα των αγγλικών σταδίων ποδοσφαίρου και είναι ζηλευτό παγκοσμίως ως προς την ατμόσφαιρα που δημιουργείται. Είναι φυσικό για την LΟBB να συστήνει τέτοιο σχεδιασμό που ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες ενός πραγματικού ποδοσφαιρικού σταδίου. Βλέπουμε πλεονεκτήματα ανά εβδομάδα στα αγγλικά στάδια και επίσης πολλά ευρωπαϊκά και αμερικανικά στάδια υποφέρουν γιατί δεν επιτρέπουν στους οπαδούς να είναι όσο πιο κοντά γίνεται στην δράση...»

Σ' αυτό ακριβώς το σημείο είχαν προκύψει διαφωνίες μεταξύ Νικολάου και Γρανίτσα, με τον αντιπρόεδρο της ερασιτεχνικής να απαιτεί και διαδρόμους - κουλουάρ για στίβο, τουλάχιστον στην μία πλευρά του σταδίου.

TΟ KΟΣTΟΣ

Τον Ιούνιο του 1998 παραδόθηκε από την Gleeds στην ENIC η οικονομοτεχνική μελέτη του έργου. Περιλάμβανε πέντε τμήματα: 1. Πεδίο και βάση του διαγράμματος αναφοράς κόστους 2. Περίληψη του υπολογιζόμενου κόστους κατασκευής. 3.Χρονοδιάγραμμα στέγασης. 4.Περίληψη σημειώσεων εξειδίκευσης και 5. Ανάλυση κόστους.

Μεταξύ άλλων αναφέρονται:

* To κόστος είναι για παροχή 43.000 θέσεων. Εάν αποφασιστεί κατασκευή με χωρητικότητα 35.000 θέσεων, τότε θα υπάρξει μείωση κόστους.

* Το κόστος κατεδάφισης που συμπεριλαμβάνεται δεν επιτρέπει πιστώσεις για υλικά που μπορούν να διασωθούν.

* Το κόστος της εκσκαφής και μετακίνησης του όγκου βασίζεται στην υπόθεση ότι τα υλικά μπορούν να ξεφορτωθούν από φορτηγά σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από το οικόπεδο.

* Το στούντιο της τηλεόρασης θα εφοδιαστεί από άλλους.

* Εχει υπάρξει πρόβλεψη για συγκεκριμένες ανέσεις, όπως στέγαση τουαλέτας, σουίτες, ρεστοράν, χώρους μπαρ, κουζίνες, αίθουσες Τύπου και Συνεδρίων, σε κάθε πέταλο σχετικό με το μέγεθος του καθενός.

* Υπολογίστηκε ότι οι εργασίες θα δοθούν ως αποτέλεσμα συλλογικής ανταγωνιστικής προσφοράς.

* Αυτή η έκθεση κόστους βασίζεται στην τρέχουσα τιμή του δεύτερου τετάρτου του 1998 στα κυμαινόμενα επίπεδα προσφοράς τιμής.

Οι Αγγλοι είχαν κάνει υπολογισμό για 36.100.000 λίρες για το ποδοσφαιρικό γήπεδο και μεταξύ 8.804.000 - 14.0000.0000 λιρών για το κλειστό.

Υπολογίστηκε επίσης με ακρίβεια η χωρητικότητα όλων των εξεδρών, στο άνω και κάτω διάζωμα:

* To κάτω διάζωμα θα έχει χωρητικότητα 19.824 θέσεις (3.900 η βόρεια πλευρά, 6.012 η ανατολική, 6.012 η δυτική και 3.900 η νότια)

* Το άνω διάζωμα θα χωρά 23.716 θέσεις (4.588 η βόρεια πλευρά, 7.000 η ανατολική, 7.000 η δυτική και 4.588 η νότια).