Δ

εν θα μάθουμε ποτέ πλέον από τον Γιάννο Κρανιδιώτη τα αποτελέσματα μιας Διαβαλκανικής Συνάντησης.

Ποτέ δεν θα μάθουμε ακόμα πώς σκεφτόταν να οργανώσει τις συνομιλίες για το Κυπριακό κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης Κλίντον στην Ελλάδα τον προσεχή Νοέμβριο.

Δεν θα μάθουμε ποτέ ακόμα αν ο Γιάννος Κρανιδιώτης θα ήταν ο μελλοντικός πρόεδρος της Κύπρου, κάτι που αιωρήθηκε στον αέρα κατά την συνάντηση Κληρίδη-Παπανδρέου-Kρανιδιώτη, λίγο πριν αναχωρήσει ο αναπληρωτής υπουργός για το μοιραίο ταξίδι στο Βουκουρέστι, αφήνοντας τη μοίρα να παίξει εκείνα τα περίεργα παιχνίδια, στα οποία το παράλογο γίνεται πραγματικότητα και η λογική, απλό όνειρο.

Ξέρουμε όμως και ξέρουμε καλά τι έκανε ο Γιάννος Κρανιδιώτης, τι προσέφερε δυο δεκαετίες περίπου, ανελλιπώς, ήσυχα και αποτελεσματικά στην Ελλάδα και την Κύπρο

Hταν Kύπριος, Eλλαδίτης και Eυρωπαίος, το σωστό «μίγμα» δηλαδή του σύγχρονου Eλληνα πολίτη, με ευρύ πνεύμα και αντίληψη πραγμάτων, χωρίς δεσμεύσεις και τροχοπέδες του παρελθόντος.

Ηταν ένας ελληνοκεντρικός πολιτικός, με άνεση όμως τοποθετημένος μέσα στον ευρύτερο ευρωπαϊκό περίγυρο, στον οποοί πίστευε βαθύτατα ότι η Ελλάδα και στη συνέχεια και η Κύπρος ανήκουν οργανικά και πολιτικά.

Από το 1981 μέχρι σήμερα δεν υπάρχει περίοδος, φάση και κρίσιμη καμπή στις ευρωελληνικές σχέσεις στην αρχή, στις ευρωτουρκικές και στις ευρωκυπριακές σχέσεις στη συνέχεια και ανελλιπώς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, που να μην έχει αφήσει τη συνεισφορά του ο Γ. Κρανιδιώτης.

Tα MΟΠ

Aπό το 1981 ο Γ. Κρανιδιώτης, τότε αχτύπητο δίδυμο με τον Θ. Πάγκαλο, δημιούργησαν τα περίφημα ΜΟΠ (Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Πρόγραμματα) από τα οποία ωφελήθηκε τα μέγιστα η Ελλάδα, στην πρώτη περίοδο ως πλήρες μέλος της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Από εκείνη την τακτική ο Γιάννος Κρανιδιώτης απέσπασε αυτό που πραγματικά επιζητούσε: το κύρος του ανερχόμενου πολιτικού, που δουλεύει συστηματικά, αθόρυβα και κυρίως αποτελεσματικά

Η πρώτη ελληνική προεδρία στην E. Ενωση τού χρωστάει ακόμα πολλά, με τον τότε πρωθυποργο Α. Παπανδρέου άρρωστο και την κρατική μηχανή να υπολειτουργεί.

Aφανής

Αλλά και η δεύτερη προεδρία, με την Ευρωπαϊκή Ενωση στις μεγάλες διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνσή της, του χρωστάει ακόμα.

Οπως του χρωστάει πολλά ακόμα η χώρα για την παρουσία της στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη του Mάαστριχτ, του Αμστερνταμ και την Ατζέντα 2000. Ηταν εκείνη η άχαρη δουλειά που γίνεται μακριά από τους προβολείς, με συστηματική και αθόρυβη προσπάθεια μέσα από χιλιάδες νομικές νομικίστικες γραφειοκρατικές πλευρές, που όμως αποτελούν την ενεργό παρουσία της χώρας μέσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Kύπρος - E.E.

Αν υπάρχει όμως ένα θέμα για το οποίο η σύγχρονη ιστορία έχει ήδη δώσει θέση στον Γ. Κρανιδιώτη, αυτό είναι η προσέγγιση της Kύπρου στην Ευρώπη

Από τα μέσα στις προηγούμενης δεκαετίας είχε αρχίσει να δουλεύει μεθοδικά αυτή την πολιτική σύλληψή του για την πορεία της Κύπρου. Είχε, τότε συζητήσει με πολλούς συνεργάτες, φίλους και δημοσιογράφους και δεν είχε διστάσει να συγκρουστεί και με Kύπριους πολιτικούς ηγέτες, που τότε δεν έβλεπαν ευρωπαϊκό δρόμο. Και όμως περίπου 10 χρόνια αργότερα, το 1995 φάνηκαν οι καρποί των κόπων του, που δεν τους καρπώθηκε όμως προσωπικώς ο ίδιος. Η έναρξη της ενταξιακής πορείας της Κύπρου ήταν το αντάλλαγμα για την Τελωνειακή Ενωση της Τουρκίας.

Mε Tουρκία

Αυτή την περίοδο ο Γιάννος Κρανιδιώτης δούλευε πάνω στα πιθανά σενάρια που θα ολοκλήρωναν αυτό που άρχισε ως «φόρμουλα Κρανιδιώτη-Ζιπέ» για την ενταξιακή πορεία της Kύπρου. Πώς δηλαδή, θα ολοκληρωνόταν τώρα η ένταξη στην Ε. Ενωση και πώς θα δεσμευόταν η Τουρκία σ' αυτό για να εξασφαλίσει τη δική της ευρωπαϊκή πορεία.

Η επίδραση του Γ. Kρανιδιώτη στις ελληνοτουρκικές και ευρωτουρκικές σχέσεις ήταν ομοίως σημαντική. Εδώ και καιρό μοιραζόταν τις σκέψεις του, ότι παρήλθε η εποχή των ελληνικών χρηματοδοτικών παρακωλύσεων (βέτο και συναφή). Δεν φοβόταν τις συνομιλίες με την Τουρκία, θεωρούσε όμως ως απαραίτητη προϋπόθεση την τέλεια προετοιμασία της ελληνικής πλευράς από πολιτικής, νομικής και τεχνικής άποψης. Αν υπήρχε ένα επιπλέον στοιχείο διαφοροποίησης του Γ. Κρανιδιώτη από πολλούς άλλους συναδέλφους του, ήταν η προσήλωσή του στη συλλογική δουλειά.

Η ιστορία έκοψε το νήμα της του Γ. Κρανιδιώτη τη στιγμή ακριβώς που έχει αλλάξει η ρότα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Την αμηχανία που αισθάνεται η Αγκυρα τώρα, μπροστά στην ελληνική στάση, ο Γ. Κρανιδιώτης θα μπορούσε να την επενδύσει σε πολιτική πράξη. Δεν πρόλαβε όμως.

Eφυγε τη στιγμή της εκτέλεσης του καθήκοντός του. Είχε σηκωθεί από τη θέση του για να ενημερώσει τους συναδέλφους που τον συνόδευαν για όλο το φάσμα της ελληνικής πολιτικής.

Εκτελούσε το καθήκον του.

Και έφυγε ΟΡΘΙΟΣ.