«Aλλεπάλληλα, σχεδόν καθημερινά, limit up επιτυγχάνουν πια εκατοντάδες μετοχές του ελληνικού χρηματιστηρίου, μοιράζοντας κέρδη που κάνουν ακόμη και τις πιο τρελές κερδοσκοπικές φαντασιώσεις να μοιάζουν με αθώες επενδυτικές προσδοκίες.

Η έκταση του φαινομένου έχει ήδη προβληματίσει έντονα τις χρηματιστηριακές διοικητικές και εποπτικές αρχές που προσανατολίζονται στη μερική απελευθέρωση του ορίου ώστε να «συμμαζέψουν» την αγορά. Δεν είναι λίγες ωστόσο οι επιφυλάξεις που εκφράζονται ακόμη και από τις πλέον αρμόδιες φωνές. Χαρακτηριστική είναι η άποψη του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Γιάννου Παπαντωνίου, ο οποίος έχει, αν και έχει ταχθεί υπέρ της άρσης του πλαφόν, κρίνει ότι η αγορά δεν είναι ακόμη έτοιμη να δεχθεί ένα τέτοιο μέτρο.

Είναι όμως γεγονός ότι όσο διογκώνεται το φαινόμενο των αλλεπάλληλων limit up, τόσο γρηγορότερα ανεβαίνει ο γενικός δείκτης, ακόμη ταχύτερα ψηλώνουν οι τιμές των μετοχών, και ακόμη γρηγορότερα επεκτείνονται οι στρεβλώσεις στη χρηματιστηριακή αγορά.

Ηδη όλο και περισσότεροι χρηματιστηριακοί και οικονομικοί παράγοντες πιστεύουν ότι το όριο του ±8%, από μέτρο προστασίας του επενδυτικού κοινού, τείνει να μετατραπεί σε μοχλό γιγάντωσης των κερδοσκοπικών φαινομένων.

«Mπρος γκρεμός...»

Αναμφισβήτητα είναι ένα θέμα το οποίο απαιτεί προσεκτική μελέτη και υπεύθυνες αποφάσεις καθώς από τις έως σήμερα συζητήσεις μοιάζει να προκύπτει το συμπέρασμα ότι η κατάσταση είναι κάτι σαν «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα».

Πάντως ό,τι και να αποφασιστεί στο άμεσο μέλλον, η σημερινή πραγματικότητα στο ελληνικό χρηματιστήριο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με κανένα τρόπο. Οχι περισσότερες από 310 όλες κι όλες οι εισηγμένες μετοχές της Σοφοκλέους, τη μια ημέρα είναι 150 στο πλαφόν του

8%, την άλλη 130, ελάχιστες φορές όμως κάτω από 100, ακόμη και τις ημέρες εκείνες που η αγορά δείχνει να ακολουθεί το μονοπάτι της «διόρθωσης». Την αφορμή μπορεί κανείς να την αναζητήσει στο ασυγκράτητο αγοραστικό ενδιαφέρον που κατευθύνει την τεράστια ρευστότητα της αγοράς στον περιορισμένο αριθμό των εισηγμένων μετοχών. Την αιτία ίσως την ανακαλύψει κανείς αν είναι μυημένος στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν σήμερα οι ανά τη χώρα χρηματιστηριακές εταιρείες και ΕΛΔΕ, καθώς και τα ισχυρά θεσμικά χαρτοφυλάκια που παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, μπορούν ακόμη να επηρρεάσουν την αγορά.

Η σχεδόν παγκόσμια αυτή πρωτοτυπία του ελληνικού χρηματιστηρίου αναδύθηκε έντονα τον τελευταίο ενάμισυ περίπου μήνα, στη διάρκεια του οποίου το επενδυτικό κοινό σε ρόλο «οδοστρωτήρα» έχει συμπαρασύρει τον γενικό δείκτη κατά 2.000 μονάδες υψηλότερα, και μάλιστα σε όχι περισσότερες από 30 συνεδριάσεις. Οι τιμές όλων σχεδόν των μετοχών το ίδιο αυτό διάστημα έχουν εξακοντιστεί στα ύψη (έως και 450%), ενώ σε περιπτώσεις νεοεισαγομένων επιχειρήσεων μπορεί κανείς να μετρήσει κέρδη έως και 1.100%, όπως λ.χ της εταιρείας Unisoft.

Ανατρέχοντας κανείς στα επίσημα δελτία τιμών του ΧΑΑ από τις 2 Αυγούστου έως και χθες (περίπου 30 συνεδριάσεις) θα σταθεί αναμφίβολα με έκπληξη μπροστά στη συχνότητα με την οποία δεκάδες -αν όχι εκατοντάδες- μετοχές «κλειδώνουν» στο ανώτατο επιτρεπόμενο ημερήσιο όριο ανόδου «φουσκώνοντας» άνευ ουσιαστικού λόγου και αιτίας.

Tους έκαναν πλούσιους

Κλασικό παράδειγμα η μετοχή της εταιρείας Αθηναϊκές Συμμετοχές, ένας τίτλος που έχει ήδη κάνει πλούσιους χιλιάδες επενδυτές και...συνεχίζει. Μέσα στις 30 τελευταίες χρηματιστηριακές συνεδριάσεις η μετοχή έχει κάνει 22 -σχεδόν συνεχόμενα- limit up με την τιμή της να εκσφενδονίζεται από τις 3.350 δρχ. στις 14.475 δρχ. Ενα άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα -από τα δεκάδες που μπορεί να αναφέρει κανείς μεταξύ των οποίων και ο τίτλος της Τράπεζας της Ελλάδος- είναι αυτό με τη μετοχή της Γενικής Αποθηκών, θυγατρικής της Εθνικής Τράπεζας. Μέσα σε ένα μήνα το «χαρτί» (έχοντας τη δικαιολογία ενός στόρι που τελικά επιβεβαιώθηκε), μέτρησε 22 limit up για να φθάσει από τις 10.590 στις 48.013 δραχμές. Το ίδιο συνέβη και με τη Δίας (20 limit up) την Εξέλιξη (19 limit up), την Αιολική (18), την Ευρωπαϊκή Τεχνική (19), το Μοχλό (18), τον Ωρίωνα (18) και δεκάδες άλλες μετοχές που εμφανίζουν αποδόσεις από 200% έως και 450%.

Το αν δικαιολογείται με σοβαρά δεδομένα ή έστω βάσιμες προσδοκίες η φρενήρης αυτή άνοδος, είναι μια άλλη ιστορία. Με δεδομένες όμως τις υψηλές αποτιμήσεις του συνόλου σχεδόν των εισηγμένων μετοχών, είναι ιδιαίτερα δυσδιάκριτος ακόμη και για τους ίδιους τους αναλυτές ο χαρακτηρισμός ως «άξιων» ή μη των τίτλων εκείνων που κλειδώνουν με το «καλημέρα» στο ανώτερο επιτρεπόμενο όριο ανόδου.

«Eπενδυτικό» αμόκ

Και βέβαια, όταν έχεις μια αγορά που μπροστά στη μανία του κέρδους δεν έχει χρόνο να φοβηθεί τους καταστροφικούς σεισμούς, που πουλάει σπίτια, περιβόλια, χρυσαφικά, κι αν δεν έχει, δανείζεται για να «επενδύσει» όσο πιο γρήγορα μπορεί, ώστε να προλάβει να κερδίσει όσα περισσότερα μπορεί, το μόνο που δεν περιμένει κανείς πια είναι να μελετήσει θεμελιώδη μεγέθη ή να σκεφτεί λογικά.

Εναπόκειται λοιπόν κυρίως στις αρμόδιες χρηματιστηριακές αρχές να προωθήσουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να προστατεύσουν το χρηματιστηριακό θεσμό από τις διογκούμενες στρεβλώσεις, προσδίδοντάς του χαρακτήρα επενδυτικού εργαλείου και όχι κερδοσκοπικής μηχανής. Ειδάλλως οι σημερινοί επενδυτές του βραχυπρόθεσμου κέρδους δύσκολα θα παραμείνουν εντός των πυλών της Σοφοκλέους όταν κάποτε καταλαγιάσουν οι υπεραποδόσεις των μετοχών. Και είναι ευθύνη πια των ίδιων των επιχειρήσεων και των μετόχων τους να μάθουν πώς να αυτοπροστατεύονται από την ίδια τη φρενίτιδα που σήμερα δημιουργούν, ώστε να μπορούν και αύριο να αποκομίζουν οφέλη.