Αυτό τον υπουργό ποιος θα τον πετάξει; Το ερώτημα αυτό φαίνεται πως προέκυψε από τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση απέκτησε το αεροσκάφος Φάλκον το Νοέμβριο του 1992. Τα προβλήματα που προέκυψαν από τότε ήταν αρκετά όσο και οι τριβές σε επίπεδο κυβέρνησης, κόμματος, Ολυμπιακής και Πολεμικής Αεροπορίας...

Τα απόρρητα έγγραφα που επελέγησαν προσεκτικά για να μπουν στο φάκελο, τον οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο υπουργός Μεταφορών Τάσος Μαντέλης, δεν θα μπορούσαν βέβαια να δίνουν απάντηση για τα αίτια του τραγικού συμβάντος της περασμένης Τρίτης. Δίνουν όμως -επιλεκτικά έστω- μια γεύση από τα κενά του συστήματος που είχαν παρατηρηθεί σε διάφορες περιόδους.

Ενα από τα καίρια ζητήματα αφορά το φορέα εκμετάλλευσης του Φάλκον. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έκθεσή του για το Φάλκον ο εμπειρογνώμονας Ακριβός Τσολάκης, αφού κάνει διάφορες εισηγήσεις καταλήγει με μία πρόταση: Ο όλος κύκλος εκμετάλλευσης του Φάλκον να ανατεθεί στην Πολεμική Αεροπορία...Τούτο θα καλύψει με ευρύτερο τρόπο όλες τις ανάγκες που προϋποθέτουν οι πτήσεις υψηλών προσώπων. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου το έργο το έχει αναλάβει η Πολεμική Αεροπορία».

Απαντώντας σε αυτή την πρόταση τότε, ο γενικός διευθυντής Πτητικής Εκμετάλλευσης Μιλτιάδης Τσαγκαράκης πρότεινε «την παραμονή του αεροσκάφους στην Ο.Α.» τονίζοντας όχι μόνο την άρτια υποδομή, εκπαίδευση και εμπειρία του ιπτάμενου προσωπικού, αλλά και τις δυνατότητες τεχνικής υποστήριξης σε όλα τα ανά τον κόσμο αεροδρόμια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η δυνατότητα παραχώρησης του Φάλκον για εκμετάλλευση στην Πολεμική Αεροπορία είχε συζητηθεί και άλλες φορές στο παρελθόν. Αξιωματικοί της Π.Α. μάλιστα φέρεται ότι είχαν επιδιώξει την αλλαγή του φορέα, αλλά φαίνεται πως δεν βρήκαν ποτέ πολιτική υποστήριξη στο αίτημά τους. Επιπροσθέτως τα ανώτατα στελέχη της Π.Α. δεν ήθελαν να γίνει αυτό διότι γνώριζαν ότι το κράτος δεν πλήρωνε εγκαίρως το ανάλογο κόστος.

Eριδες

Οι στρατιωτικοί γνώριζαν επίσης ότι μέσα στην «Ολυμπιακή» ο τρόπος επιλογής των πιλότων του Φάλκον είχε προκαλέσει συχνά σοβαρότατες έριδες ανάμεσα σε κυβερνήτες. Και είναι χαρακτηριστικά αυτά που είπε κάποτε ένας αρχηγός ΓΕΑ όταν του πρότειναν να αναλάβει εκείνος το Φάλκον: «Δεν θα αφήσω να μου διαλύσετε την Πολεμική Αεροπορία...».

Πρωτίστως όμως ήταν η ίδια η κυβέρνηση που δεν θέλησε να αλλάξει το καθεστώς. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πιλότοι που πετούν τα αεροσκάφη του προέδρου και των ανωτάτων αξιωματούχων (Air Force Οne) επιλέγονται μέσα από ειδικές διαδικασίες, εκπαιδεύονται τακτικά και ελέγχονται για τις ικανότητές τους. Το κυριότερο, έχουν πολυετή θητεία και δεν αλλάζουν ανάλογα με το ποιος είναι πρόεδρος ή υπουργός, αντίθετα με ό,τι συμβάινει στην Ελλάδα. Και φυσικά δεν απασχολούνται ταυτοχρόνως σε άλλες πτήσεις.

Για το καθεστώς που ίσχυε με τα πληρώματα του Φάλκον είναι χαρακτηριστικά όσα αναφέρονται στο πόρισμα διοικητικής εξέτασης ύστερα από το συμβάν στις 30/7/99 όταν ο πρωθυπουργός υποχρεώθηκε να περιμένει στο αεροδρόμιο Ηρακλείου επειδή δεν είχε ειδοποιηθεί η αεροσυνοδός. Πολλοί από όσους κατέθεσαν τότε ανέφεραν ως συνηθισμένο γεγονός να μην τηρούν τα πληρώματα του Φάλκον τον κανονισμό εργασίας και τα όρια ανάπαυσης. Κάποιος ανέφερε επίσης ότι είχε γίνει πρόταση να δημιουργηθεί ειδικό σμήνος για όσους πετούν το Φάλκον - πρόταση που έγινε δεκτή, αλλά δεν τελεσφόρησε.

Kομμένος

Ενδεικτικές είναι επίσης οι πληροφορίες που είδαν χθες το φως της δημοσιότητος ότι ο ένας από τους δύο πιλότους της μοιραίας πτήσης, ο κυβερνήτης Γ. Ανδρουλάκης είχε τουλάχιστον μία φορά κοπεί στις εξετάσεις μέσα στον εξομοιωτή πτήσης. Αυτό συνέβη πριν περίπου από τρία χρόνια, αλλά ο πιλότος εστάλη και πάλι για εξέταση στην οποία πέτυχε χάρη όμως και στην υποστήριξη συγγενών του πολιτικών προσώπων.

Η δημοσιοποίηση στοιχείων από τον υπουργό Μεταφορών πάντως προκάλεσε την αντίδραση της Ενωσης των Xειριστών της Ολυμπιακής (ΕΧΠΑ) η οποία σε ανακοίνωσή της αναφέρει πως αρνείται να ακολουθήσει τον κατήφορο που επέλεξαν κάποιοι με την αποσπασματική δημοσιοποίηση του υλικού της διερεύνησης και την έκδοση πορισμάτων πριν καν αρχίσει η προανακριτική διαδικασία. Η ΕΧΠΑ καλεί την ελληνική Δικαιοσύνη να παρέμβει προστατεύοντας τη διερευνητική διαδικασία.