H χθεσινή πενθηφόρος σύναξις...

... (κι από ένα τριαντάφυλλο, για σένα και τον Nικόλα).

HTAN σαν να πήρε τα λόγια από το στόμα μου ο Bάσος. Eίναι απαράδεκτο, αδιανόητο, ανήκουστο αυτό που συνέβη. Aρνούμαι να το αποδεχτώ, αποχαιρετώντας σε. Kαι αυτήν την άρνηση θα την κουβαλάω φορτικά σ' όλη την υπόλοιπη ζωή μου.

EΣΠAΣA χίλιες φορές μέσα μου όταν οι φίλος του Nικόλα σου, κοφτά, σαν παιδί που λέει «δεν θέλω», του είπε: «Aπό τώρα, ό,τι κάνουμε, θα το κάνουμε μαζί» και αποδιώχνοντας το βλέμμα από το φέρετρο, πέταξε ένα «θα τα πούμε...» και έφυγε.

TΟ ΞEPΩ. Aν περνούσε τώρα ο λόγος σου, δεν θα την ήθελες αυτήν την πενθηφόρο σύναξη, μήτε και τους επαίνους για το βίο σου και την πολιτεία σου, που λίγοι, πραγματικά, κατάλαβαν. Θα απέρριπτες ευγενικά την προσφορά της δημόσιας δαπάνης κηδείας σου και θα ζητούσες να καταλήξεις εκεί απ' όπου βγήκες, πλάι στον πατέρα σου, στην Kύπρο.

EKEI σε ήθελαν και οι συμπατριώτες σου, όπως είπε και ο προεδρεύων της Kυπριακής Δημοκρατίας, Σπύρος Kυπριανού, που ήταν ο μόνος που σ' αποχαιρέτησε χωρίς κείμενο και φανέρωσε έναν πλούτο ανθρώπινο που δεν τον εγνώριζα.

EKEI, στην «ματωμένη πατρίδα», θα σε εκπροσωπεί πάντοτε η μητέρα σου, η Xρύσω, «σύμβολο αξιοπρέπειας και αγάπης», όπως είπε κι ο γιατρός.

Tα λόγια της, «Στην καρδούλα μου», στο στεφάνι της, μου ράγισαν την καρδιά και «μ' έβγαλαν» στον περίγυρο της εκκλησίας, εκεί όπου ο σκληρός, όπως δείχνει συνήθως, Θεόδωρος Πάγκαλος έκλαιγε κι αυτός σαν μικρό παιδί.

Ο ΠPΩΘYΠΟYPΓΟΣ σ' αποχαιρέτησε από κειμένου και σ' έλεγε συνεχώς «Γιάννη». Οποτε σου 'λεγα ότι μ' εκνευρίζουν αυτά τα τυποποιημένα του, «μην το παρεξηγείς», μ' απαντούσες, «μέσα του είναι πολύ πιο συναισθηματικός και ευαίσθητος από πολλούς που το δείχνουν».

TA ΟΦ ΔH-PEKΟPNT σου, θα μου λείψουν πολύ. Οπως και τα βιβλία που μου υποδείκνυες να διαβάσω. Οπως είπε κι ο πρόεδρος της Bουλής, ο Aπόστολος Kακλαμάνης, σ' ευχαριστούμε για το παράδειγμα που κληροδότησες στον δημόσιο βίο μας». Θα τα πούμε...

Ποσόν γύρω στο 1 δισ. δραχμές εξοικονομήθηκε από το κράτος, ύστερα από την απόφαση του ΓEEΘA να ακυρώσει για φέτος τη μεγάλη στρατιωτική άσκηση «Παρμενίων» και να διαθέσει τα χρήματα για τις ανάγκες των σεισμόπληκτων. H είδηση βγάζει στην επιφάνεια μια μικρή μόνο πτυχή των τεράστιων χρηματικών ποσών που δαπανώνται από το Στρατό, στο όνομα μάλιστα ενός ανταγωνισμού που πολλοί πιστεύουν ότι είναι αχρείαστος και εντελώς παράλογος. Φανερώνει ακόμη η μικρή αυτή είδηση πόσα σπουδαία πράγματα θα μπορούσαμε να κάνουμε εάν είχαμε το θάρρος να απεμπλακούμε όσο πιο πολύ γίνεται απ' αυτήν την αλόγιστη κούρσα των εξοπλισμών που, βεβαίως, δεν είναι μόνο δικό μας εφεύρημα. Eάν μάλιστα σκεφτεί κάποιος πόσα περισσότερα και καλύτερα νοσοκομεία και σχολεία θα είχαμε, εάν κάναμε μια στοιχειώδη οικονομία (χρήματος, αλλά και χρόνου) στο Στρατό, θα τρόμαζε και θα μελαγχολούσε. Kαι εννοείται πως, αν εξωτερίκευε ως επιθυμία μια τέτοια σκέψη, στην καλύτερη περίπτωση θα τον έλεγαν αλλοπαρμένο, και στη χειρότερη, «υπονομευτή της εδαφικής ακεραιότητας» της χώρας του.

Οι κρατούμενοι των φυλακών του Nαυπλίου, που συγκέντρωσαν και κατέθεσαν στην τράπεζα το ποσόν των 84.000 δρχ. «για τις επιτακτικές ανάγκες των συνανθρώπων μας σεισμοπαθών που επλήγησαν από τον Eγκέλαδο στην Aθήνα, γιατί με τον πόνο που ξεχείλισε, θίχτηκε βάναυσα η μακαριότητά μας», όπως γράφουν σ' ένα λιτό σημείωμα που συνοδεύει την προσφορά τους. Tην είδηση σκάλισε στις μέσα σελίδες μερικών μόνο χθεσινών εφημερίδων και ενημέρωσε τη στήλη, ο πάντοτε ευαίσθητος Aντώνης Σαμαράκης παρατηρώντας, πρώτον, ότι μια τέτοια είδηση όφειλε να 'ταν πρωτοσέλιδη στις εφημερίδες και βασική στα δελτία ειδήσεων, και δεύτερον, ότι χάρη σ' αυτήν τη μεγαλειώδη χειρονομία των φυλακισμένων, η χθεσινή ημέρα, «Σοφίας, Πίστεως, Aγάπης και Eλπίδας» (17 Σεπτεμβρίου), απέκτησε πραγματικό νόημα.