T

ο καζάνι της Σοφοκλέους συνεχίζει να κοχλάζει. Μόνο που τώρα στη συνταγή της χρηματιστηριακής σπεσιαλιτέ προστίθενται υλικά τόσο αντιφατικά μεταξύ τους, που αφήνουν μια γεύση άλλοτε πικρή κι άλλοτε γλυκιά σε όσους προτίθενται να δοκιμάσουν.

Στη σημερινή αγορά, όπου οι περίπου ενάμισι εκατομμύριο επενδυτές προεξοφλούν μέσα σε μια ημέρα γεγονότα που θα συμβούν σε μια δεκαετία εκτοξεύοντας δείκτες, τιμές και ελπίδες στα ουράνια, η ρευστότητα των εξελίξεων -και όχι των κεφαλαίων αυτή τη φορά- δείχνει να επανακάμπτει δραματικά.

Οι εκτιμήσεις για έναν επικείμενο χρηματιστηριακό σεισμό, που θα μπορούσε να γκρεμοτσακίσει τις παραφουσκωμένες τιμές των μετοχών, διογκώνονται μέρα με την ημέρα στην αγορά, έστω κι αν τίποτα δεν στοιχειοθετείται. Την ίδια στιγμή, όμως, τα δεδομένα που συνηγορούν σε ακόμη μεγαλύτερη και ταχύτερη άνοδο κατακλύζουν τα χρηματιστηριακά γραφεία, προκαλώντας σύγχυση σε όσους συμμετέχουν ενεργά στο πανηγύρι της Σοφοκλέους.

– Ιδού λοιπόν η σύγχρονη επενδυτική απορία: «Να πουλήσει κανείς τώρα ή να αγοράσει; ».

Οι ταχέως αναδυόμενες ανησυχίες των τελευταίων ημερών -που εκφράστηκαν και διά επίσημων χειλέων στον Tύπο του Σαββατοκύριακου- σίγουρα δεν αποτελούν γεννήματα κινδυνολάγνων αναλυτών. Αντίθετα βασίζονται τόσο σε ιστορικά γεγονότα όσο και σε προβλέψεις με θεμέλιο την κοινή λογική. Διότι όσο αισιόδοξος κι αν είναι κάποιος για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας από την οποία υποτίθεται ότι τροφοδοτείται και η άνοδος του Xρηματιστηρίου, είναι μάλλον αδύνατο να στοιχειοθετήσει (με βάση αυτά καθαυτά τα μακροοικονομικά δεδομένα) τις ουσιαστικές αιτίες της σημερινής εκρηκτικής αύξησης των τιμών στο σύνολο σχεδόν των εισηγμένων μετοχών.

Αντιθέτως, στις αναλύσεις των χρηματιστηριακών παραγόντων κερδίζουν συνεχώς έδαφος επεξηγηματικές απαντήσεις επί του φαινομένου, οι οποίες μακράν απέχουν από τις γνωστές και προδιαγεγραμμένες σχεδόν οικονομικές ή επιχειρηματικές εξελίξεις στη χώρα μας.

– Ποια είναι λοιπόν τα θεμέλια εκείνα στα οποία στηρίζεται η άνοδος και πόσο σταθερά μπορούν να αποδειχθούν στο άμεσο μέλλον;

Ισως μόνο κάποιοι ρομαντικοί της χρηματιστηριακής αγοράς πιστεύουν ακόμη στην άποψη που θέλει την άνοδο του ελληνικού Xρηματιστηρίου δικαιολογήσιμη, μα κυρίως «υγιή». Ο ένας μετά τον άλλο χρηματιστές, τραπεζίτες, οικονομικοί αναλυτές, ακόμη και πολιτικοί παράγοντες διατυπώνουν τις ανησυχίες τους αποδίδοντας τον ξέφρενο καλπασμό της Σοφοκλέους σε οποιοδήποτε άλλο λόγο, εκτός από το ότι οι εισηγμένες επιχειρήσεις αξίζουν πλέον να γίνονται πρωταγωνιστές αυτού του φαινομένου. Είναι χαρακτηριστική η άποψη του τμήματος ανάλυσης της χρηματιστηριακής εταιρείας Ωμέγα ΑΧΕΠΕΥ το οποίο επισημαίνει:

Πανσπερμία ειδήσεων

«Η δυναμική της αγοράς δεν αντικατοπτρίζεται στα θεμελιώδη δεδομένα είτε της οικονομίας είτε των εταιρειών, παρά την πανσπερμία των επιχειρηματικών εξελίξεων (συμπράξεις, εξαγορές, συγχωνεύσεις) που κατακλύζουν την αγορά. Το στοιχείο της υπερβολής στην ταχύτητα ανόδου των τιμών είναι πλέον εμφανές, καθώς τα τρέχοντα επίπεδα τιμών προεξοφλούν τα πάντα».

Αφού λοιπόν η άνοδος βρίσκεται σε αναντιστοιχία με τη σημερινή πραγματικότητα, τότε γιατί το Xρηματιστήριο εξακολουθεί να ανεβαίνει και μάλιστα με τόσο εκρηκτικούς ρυθμούς;

«Μα γιατί αυτό επιδιώκουμε όλοι», είναι η απάντηση των χρηματιστών. Οταν οι μέχρι πρότινος αποταμιευτές μετατρέπονται μαζικά σε επενδυτές πουλώντας σπίτια, χρυσαφικά, γη, αποσύροντας όλα τα κεφάλαιά τους από τις τραπεζικές καταθέσεις ή τα ομόλογα για να αγοράσουν μετοχές, μοιραία δημιουργούν μια τεράστια ρευστότητα, η οποία διοχετεύεται αποκλειστικά και μόνο στο Xρηματιστήριο. Τα κέρδη, λογιστικά ως επί το πλείστον, επανεπενδύονται και μεγιστοποιούν τη ζήτηση, η οποία ωστόσο ξεπερνά κάθε υπάρχουσα προσφορά, ωθώντας τις τιμές σε συνεχώς μεγαλύτερα και περισσότερο εξωπραγματικά επίπεδα.

Το συμπέρασμα λοιπόν που αβίαστα προκύπτει με βάση αυτή τη λογική είναι ότι το Xρηματιστήριο θα συνεχίσει να ανεβαίνει όσο θα υπάρχουν εξελίξεις, οι οποίες θα συντηρούν την επενδυτική αισιοδοξία. Και τέτοιες εξελίξεις θα υπάρχουν στο άμεσο μέλλον πολλές. Η ολοκλήρωση των αποκρατικοποιήσεων, η πτώση των επιτοκίων, η αναβάθμιση της χρηματιστηριακής αγοράς, η είσοδος της χώρας στην ΟΝΕ, θα είναι η τροφή της Σοφοκλέους για να ψηλώνει όλο και περισσότερο, συμπέρασμα στο οποίο -παρά τις αντικρουόμενες αναλύσεις της αγοράς- συμφωνούν όλοι.

Αν λοιπόν σήμερα χρηματιστηριακοί και άλλοι οικονομικοί παράγοντες σηκώνουν τα χέρια ψηλά βλέποντας τις εξελίξεις να τους ξεπερνούν, επαφίεται πλέον στους ίδιους τους επενδυτές να «ξεμεθύσουν» και να αποκτήσουν επενδυτική λογική τέτοια που να προστατεύσει αν μη τι άλλο τις περιουσίες, που με κόπο έχουν αποκτήσει πριν ανακαλύψουν ξαφνικά το χρηματιστηριακό παράδεισο.