«Ολες οι πιλοτές σε κτίρια που έχουν κατασκευαστεί μέχρι το 1984 πρέπει να ελεγθούν και να υποστηριχθούν με κατάλληλα μέτρα που θα υποδείξουν ειδικοί», προειδοποιεί ο Παναγιώτης Καρύδης, καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας στο Ε.Μ.Πολυτεχνείο.

Εξηγεί ότι η πιλοτή -εξελληνισμένη μεταφορά του όρου pilotis- θεσμοθετήθηκε το 1968, ύστερα από αίτημα αρχιτεκτόνων, αλλά δεν συνοδεύτηκε από την απαραίτητη αλλαγή του τότε ισχύοντος αντισεισμικού κανονισμού! Επομένως, όπως επισημαίνει ο διακεκριμένος καθηγητής, δεν έχουν κατασκευαστεί με την απαιτούμενη στατική αντοχή. Μόλις το 1985 συμπληρώθηκε αυτή η παράλειψη.

Οι κακές γλώσσες, πάντως, λένε ότι έγινε για χατίρι κάποιου επώνυμου χουντικού και συνοδεύτηκε με αύξηση του ύψους των οικοδομών κατά ένα όροφο, καθώς και με κάθε λογής καταστρατηγήσεις, αφού αυθαίρετα σε πολλές περιπτώσεις έχουν χτιστεί και μετατραπεί σε μαγαζιά και κατοικίες. Στο εξωτερικό οι πιλοτές εφαρμόζονται από χρόνια και με επιτυχία, αφού εξασφαλίζουν ελεύθερους χώρους για κοινωνικές εκδηλώσεις.

Ο κ. Καρύδης επισημαίνει ότι και άλλα αρχιτεκτονικά θέματα, όπως τα γυάλινα κτίρια, άρχισαν να χτίζονται στη χώρα μας χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί προηγουμένως τα θεσμικά μέτρα που καθορίζουν τη σωστή αντισεισμική συμπεριφορά τους. Προβλήματα επίσης παρατηρούνται και με τα μεγάλα ανοίγματα που σχεδιάζονται για να εξασφαλιστούν ενιαίοι χώροι, χωρίς να παρεμβάλλονται κολόνες.

«Η αρχιτεκτονική, το ντιζάιν, προηγείται από τη στατική ρύθμιση και αυτό είναι ολέθριο», υπογραμμίζει ο καθηγητής του Πολυτεχνείου. Αναφέρεται επίσης σε ένα άλλο θέμα και σημειώνει ότι «κάθε αντισεισμικός κανονισμός έχει συγκεκριμένη αναφορά σε υλικά, τρόπο δόμησης και εξέλιξη της τεχνολογίας. Αν ακολουθήσεις τις προδιαγραφές του υλικού και την τεχνολογία του, δεν υπάρχει πρόβλημα». Με αυτό το σκεπτικό τονίζει ότι δεν υπάρχουν ανεπαρκείς κανονισμοί, αλλά νόμοι που εφαρμόζονται κακά.

Αποκαλύπτει όμως ότι πρόβλημα μπορούν να δημιουργήσουν η κακή συντήρηση αλλά και οι παρεμβάσεις που γίνονται εκ των υστέρων σε οικοδομές, όπως γιά παράδειγμα η δημιουργία μιας νέας πόρτας σε πέτρινο χτίσμα ή η προσθήκη ενός ορόφου σε υφιστάμενη οικοδομή. «Χρειάζεται προσοχή και ειδική μελέτη», τονίζει με έμφαση.

Ο καθηγητής του Πολυτεχνείου διατυπώνει τρεις ενδιαφέρουσες προτάσεις. Συγκεκριμένα:

1 Να υπαχθεί όλη η Ελλάδα σε μιά ζώνη με τον υψηλότερο αντισεισμικό συντελεστή. Με βάση τον κανονισμό που ισχύει από το 1995, η χώρα μας έχει χωριστεί σε τέσσερις ζώνες, με αντίστοιχους συντελεστές ασφαλείας. Ο κ. Καρύδης επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν πλέον περιοχές που είναι απολύτως ασφαλείς έναντι σεισμού.

2 Να δημιουργηθεί «μαύρο κουτί» σε κάθε οικοδομή, στο οποίο θα φυλάσσονται όλα τα στοιχεία του κτιρίου (οικοδομική άδεια, παρεμβάσεις, συντήρηση κ.λπ.). Ετσι θα υπάρχουν αμέσως όλα τα απαραίτητα στοιχεία σε περίπτωση κατάρρευσης και θα διευκολύνεται το έργο των σωστικών συνεργείων.

3 Να θεσμοθετηθούν τα αντισεισμικά καταφύγια. Το μέτρο ίσχυε μέχρι τη δεκαετία του '60, αλλά ατόνησε, προφανώς για λόγους μεγαλύτερης εκμετάλλευσης του δομημένου χώρου.

«Υπάρχει τεχνολογικό παράδοξο», σημειώνει ο κ. Καρύδης και προσθέτει: «Εχουμε αύξηση των επιπτώσεων από τους σεισμούς και γενικότερα τις φυσικές καταστροφές, παρά το γεγονός ότι διαθέτουμε περισσότερα μέσα και μεγαλύτερη εμπειρία. Οσο περνάει ο καιρός μεγαλώνει η ακτίνα δράσης των μεγάλων σεισμών, λόγω του ότι κατασκευάζουμε υψηλότερα κτίρια, πιο εύκαμπτες κατασκευές, αλλά και πιο ευαίσθητες σε μακρινούς σεισμούς. Αυτό πρέπει να το αποδώσουμε κυρίως στην αστικοποίηση, τη βιομηχανοποίηση, την αύξηση της πυκνότητας, τη συγκέντρωση και μίξη λειτουργιών και χρήσεων. Το μέλλον θα περιλαμβάνει πολλές καταστροφές, για τις οποίες, αν δεν ενεργοποιηθούμε έγκαιρα, φοβάμαι ότι δεν θα μπορούμε να προστατευθούμε επαρκώς. Το κακό είναι ότι τα μέτρα πρόληψης αποδίδουν μακροπρόθεσμα και δεν έχουν άμεση πολιτική ανταποδοτικότητα».

Κάνει ιδιαίτερη αναφορά στα μεγάλα έργα και σημειώνει ότι, εκτός από την αναπτυξιακή τους διάσταση, θα πρέπει να διασφαλίζουν τη μείωση των επιπτώσεων των φυσικών κινδύνων. Ειδικά για το Μετρό επισημαίνει ότι πρέπει να γίνει από τώρα συνείδηση ότι αποτελεί «γραμμή ζωής», δηλαδή χώρο που μπορεί να γίνει προσωρινό καταφύγιο για τον πληθυσμό.