Πότε θα γίνει νέος σεισμός; Και πόσο θα πάει (πάνω ή κάτω) το Χρηματιστήριο; Οποιος καταφέρει να απαντήσει σ' αυτά τα δύο ερωτήματα θα σκορπίσει ευτυχία σχεδόν στο σύνολο των Ελλήνων και δικαίως θα ξεπεράσει σε δημοτικότητα τον...Χριστόδουλο! Γιατί μπορεί αυτή τη στιγμή να έχουν καταληφθεί από μικροπανικό οι κάτοικοι του σεισθέντος Λεκανοπεδίου, αλλά οι άλλοι μισοί Ελληνες ανησυχούν για ενδεχόμενο «σεισμό» στη Σοφοκλέους. Και μαζί τους, η κυβέρνηση και η αξιωματική αντιπολίτευση, εξ ου και οι άγαρμπες παρεμβάσεις της πρώτης και οι αστείες κινήσεις της δεύτερης.

Βεβαίως «κάθε θαύμα (κρατάει) τρεις ημέρες» στη χώρα μας, αλλά αυτές οι τρεις - ειδικά στην περίπτωση των σεισμών- κοντεύουν να μας κάνουν όλους καρδιακούς, με την τόση ανευθυνότητα που κυκλοφορεί. Είναι, νομίζουμε, στοιχειώδης κανόνας της επιστημονικής δεοντολογίας (η οποία μάλλον κοντεύει να καταντήσει σαν τη δική μας τη δημοσιογραφική-αλλά περί αυτής παρακάτω...) ο επιστήμονας να μιλάει δημοσίως όταν έχει κάτι συγκεκριμένο να πει στην κοινή γνώμη. Σήμερα οι επιστήμονες έχουν καταντήσει να υπακούουν στις ανάγκες των μέσων ενημέρωσης, δηλαδή κυρίως των τηλεοπτικών καναλιών.

Ασφαλώς η επιστημονική σκέψη και αναζήτηση πρέπει να ενθαρρύνεται και δεν πρέπει να λοιδορείται, ακόμη κι αν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα δεν είναι ικανοποιητικό. Kατά τούτο ο κ. Βαρώτσος και η ομάδα του μπορεί να έχουν ένα δίκιο, βλέποντας όλους τους άλλους να έχουν συνασπιστεί εναντίον τους. Ομως, από το σημείο αυτό μέχρι την τακτική που ακολουθεί η ομάδα ΒΑΝ (μυστικοπάθεια επισήμως, διοχέτευση ασαφών σημάτων ανεπισήμως, υπονοούμενα κ.λπ.) που οδηγεί στην έξαρση της ανησυχίας του κόσμου, η απόσταση είναι μεγάλη. Επικρίναμε πρόσφατα την ...περισπούδαστη δήλωση ενός καθηγητή ότι ...«δεν αποκλείεται» σε ενάμιση μήνα να γίνει σεισμός. Τι να πει κανείς για το όργιο των φημών που καλλιεργεί η τακτική της ομάδας ΒΑΝ, η οποία αποφεύγει να πάρει την ευθύνη μιας συγκεκριμένης πρόγνωσης και ταυτόχρονα χρησιμοποιεί ξένους σεισμολόγους για να την υποστηρίξει;

Λέγαμε παραπάνω ότι ο επιστήμονας βγαίνει και κάνει δηλώσεις μόνο όταν έχει να πει κάτι χρήσιμο για τον κόσμο. Αλλιώς, επιδιώκει την προβολή του ή αποσκοπεί σε άλλα οφέλη.Υπό την έννοια αυτή, οι «χρησμοί» της ομάδας ΒΑΝ είναι άχρηστοι. Για παράδειγμα, σε τι ωφελεί η δήθεν «πρόγνωση» ότι σε ένα, δύο ή τρεις μήνες μπορεί να γίνει κάποιος σεισμός, κάποιου μεγέθους, κάπου στην Αττική; Τι να κάνουν, δηλαδή, οι κάτοικοί της μέχρι τότε; Αλλά, πολύ φοβούμαι, ότι και η κατάχρηση τηλεοπτικών εμφανίσεων που κάνουν και οι σεισμολόγοι, για να λένε κάθε φορά τα ίδια και να αντικρούσουν την ομάδα ΒΑΝ, οδηγεί στο αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Καλλιεργεί, δηλαδή, την υποψία ότι «κάτι συμβαίνει και προσπαθούν να μας ησυχάσουν».

Αλλά για να λέμε και του στραβού το δίκιο, οι σεισμολόγοι δέχονται την πίεση των μέσων ενημέρωσης. Kακά τα ψέματα, ο σεισμός «πουλάει». Και μπροστά σ' αυτό όλα τ' άλλα περνούν σε δεύτερη μοίρα. Οι «αντιστάσεις» λιγοστεύουν, μια συνέντευξη του ξένου σεισμολόγου, μολονότι μπορεί να λέει μπαρούφες, προβάλλεται πομπωδώς, διανθισμένη μάλιστα με δηλώσεις Ελλήνων σεισμολόγων που τον κατακεραυνώνουν, έτσι για να τηρούνται τα προσχήματα. Ομως, η ζημιά έχει γίνει, η ανησυχία έχει ενταθεί και οι δείκτες της AGB έχουν χτυπήσει «λίμιτ απ». Μόνη μας ελπίδα είναι να ισχύσει και για την περίπτωση αυτή το «κάθε θαύμα τρεις ημέρες», αλλιώς θα αναζητούμε σε λίγο ψυχολογική υποστήριξη.

Ομως, όσοι δεν χαμπαριάζουν από τους σεισμούς είναι «κολλημένοι» στις δονήσεις του Χρηματιστηρίου, για τις οποίες ανησυχούν και τα δύο μεγάλα κόμματα -και ειδικά η κυβέρνηση- που κοντεύουν να κάνουν τη Σοφοκλέους «το άλφα και το ωμέγα» της πολιτικής τους. Οσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα περί το Χρηματιστήριο, -πέραν των κερδοσκοπικών παιχνιδιών που παίζονται, είναι σύμφυτας με τη λειτουργία του και όλοι το γνωρίζουν- αντανακλούν δύο τινά:

– Το αίσθημα απληστίας που έχει καταλάβει χιλιάδες Ελληνες και τους οδηγεί σε κινήσεις πανικού. Tο Χρηματιστήριο ανέβηκε τους τελευταίους μήνες ιλιγγιωδώς και τα κέρδη των περισσοτέρων ήταν μεγάλα. Γιατί μια πτώση 5 ή 10% να προκαλεί τέτοιο πανικό;

– Την ανησυχία της κυβέρνησης μήπως γίνει ζημιά (δηλαδή «βουτιά»), και μάλιστα κοντά στις εκλογές, και της Ν.Δ. μήπως η κυβέρνηση καταφέρει να εκμεταλλευθεί εκλογικά την καλή πορεία του.

Η ένταξη, λοιπόν, του Χρηματιστηρίου στους εκλογικούς σχεδιασμούς οδήγησε σε όσα έγιναν τις τελευταίες μέρες. Ολοι γνώριζαν -και πρώτη η κυβέρνηση- ότι το Χρηματιστήριο ήταν «φουσκωμένο». Οτι υπάρχουν μετοχές-«φούσκες». Οτι παίζονται παιχνίδια, με τη συμμετοχή πάσης φύσεως αξιωματούχων. Και το ερώτημα είναι: Πότε το κατάλαβε αυτό; Kαι γιατί άφησε να συνεχίζεται αυτό το «φούσκωμα»; Προφανώς, γιατί έτσι τη βόλευε. Είναι προφανές ότι η παρέμβαση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα και η κυβέρνηση να είχε προειδοποιήσει έγκαιρα για τους κινδύνους που εγκυμονεί η ξέφρενη κούρσα όλων των μετοχών. Αν αυτό είχε γίνει έγκαιρα, ουδείς θα μπορούσε να τους κατηγορήσει για παρέμβαση σκοπιμότητας, όπως γίνεται σήμερα.

H Ν.Δ. υποκρίνεται. Δεν ήθελε να γίνει τώρα αυτή η παρέμβαση, ώστε το πιθανό «μίνι κραχ» να ερχόταν κοντά στις εκλογές του προσεχούς Μαρτίου. Και τότε θα έλεγε ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που λέει σήμερα. Σήμερα επικρίνει την κυβέρνηση ότι παρεμβαίνει στη λειτουργία της αγοράς. Τότε θα την κατηγορούσε ότι δεν παρενέβη κι άφησε απροστάτευτους τους μικροεπενδυτές. Συμπέρασμα: το Χρηματιστήριο έχει μπει για τα καλά στην πολιτική αντιπαράθεση και αυτό είναι αναπόφευκτο. Τουλάχιστον μέχρι να βρει την ισορροπία του, να γίνουν πιο έμπειροι οι νεοφώτιστοι και η απληστία να δώσει τη θέση της στον ορθολογισμό, αν μπορεί κανείς να μιλήσει για κάτι τέτοιο σε μια τέτοια αγορά.

Ευτυχώς ή δυστυχώς είμαστε υποχρεωμένοι να συμβιώσουμε και με τους σεισμούς και με το Χρηματιστήριο. Και για να ευθυμήσουμε λιγάκι, ας παραφράσουμε το γνωστό τραγουδάκι του Λουκιανού: Δεν μας τρομάζουν ούτε τα σήματα του ΒΑΝ ούτε τα «παπαγαλάκια» της Σοφοκλέους...