Ï Âáóßëçò Âáóéëéêüò äåí óõíçèßæåé íá öõëÜåé ÷åéñüãñáöá óôï óõñôÜñé ôïõ. Ôï ìïíáäéêü ßóùò êåßìåíï ðïõ êñÜôçóå áäçìïóßåõôï Þôáí ç áõôïâéïãñáößá ôïõ. Áñ÷éóå íá ãñÜöåé óôá ôÝëç ôïõ 1991, ôçí ïëïêëÞñùóå ìÝóá óå Ýîé ìÞíåò êáé ôçí ðáñïõóéÜæåé óÞìåñá áíÝðáöç, ðáñáìåñßæïíôáò ü,ôé ìåóïëÜâçóå Ýêôïôå. «Çèåëá íá õðïäå÷èþ ôç íÝá ÷éëéåôßá äß÷ùò ôï âÜñïò áõôÞò ôçò åêêñåìüôçôáò» ëÝåé ï ßäéïò. «Ïóá üìùò áíáöÝñïíôáé óôï âéâëßï åßíáé áíôéðñïóùðåõôéêÜ ôùí áðüøåùí ðïõ åß÷á êáé ôïõ øõ÷éóìïý ðïõ ìå äéáêáôåß÷å åêåßíç áêñéâþò ôçí åðï÷Þ». ÌÝóá áðü ôéò 600 ðåñßðïõ óåëßäåò ôïý «Ç ìíÞìç åðéóôñÝöåé ìå ëáóôé÷Ýíéá ðÝäéëá» (åêä. «ËéâÜíç»), áíáäýåôáé ç ðåñéðÝôåéá ôçò æùÞò åíüò ðëçèùñéêïý êáé êïóìïðïëßôç óõããñáöÝá ðïõ õìíÞèçêå áëëÜ êáé áìöéóâçôÞèçêå. Óôï âéâëßï óõíùóôßæïíôáé áíÜêáôá áíáìíÞóåéò áðü ôá ðáéäéêÜ ôïõ ÷ñüíéá, óôéãìéüôõðá áðü ôéò ðåñéðëáíÞóåéò ôïõ óôçí Åõñþðç êáé ôçí ÁìåñéêÞ, êñßóåéò -ü÷é ðÜíôá êïëáêåõôéêÝò- ãéá áíèñþðïõò ðïõ ãíþñéóå, áíÝêäïôá áðü ôç èçôåßá ôïõ óôçí ÅÑÔ... Êé áí ï ßäéïò öïâÜôáé ðùò èá ìåßíåé óôçí éóôïñßá ìïíÜ÷á ùò óõããñáöÝáò ôïõ «Æ», êÜðïõ åíäüìõ÷á îÝñåé üôé, åðåéäÞ ùò äéáíïïýìåíïò äåí êïßôáîå ðïôÝ ôïí õðüëïéðï êüóìï ìå õðåñïøßá, è' áíôáìåéöèåß. ÁíÜìåóá

óôéò ðïëëÝò éóôïñßåò ðïõ äéçãåßôáé ï Âáóéëéêüò åßíáé êé áõôÞ ðïõ ðñïäçìïóéåýïõìå óÞìåñá: ðþò ï ÓôÝëéïò Êáæáíôæßäçò äåí Ýãéíå âïõëåõôÞò!

«Tï ÓôÝëéï Káæáíôæßäç ôïí ðñùôïãíþñéóá óôï êáæßíï ôçò ÐÜñíçèáò, üðïõ ìå ðÞãå (ãéá íá ôïí ãíùñßóù) ï êïéíüò ìáò ößëïò Ãéþñãïò ËéÜíçò. Tüôå (1976) åß÷å êõêëïöïñÞóåé ôï YðÜñ÷ù êé åãþ Ýãñáøá äõï - ôñßá ÷ñïíïãñáöÞìáôá óôá ÒNEAÓ, ðñïóðáèþíôáò íá áíáëýóù ôïõò óôß÷ïõò ôùí ôñáãïõäéþí. Ï ÓôÝëéïò ôá åß÷å äéáâÜóåé, äåí ôá åß÷å êáôáëÜâåé áêñéâþò, ìá ÷Üñçêå ðïõ ìå ãíþñéóå. Eêôïôå ãßíáìå êïëëçôïß. KñÜôçóá êé Ýíá åßäïò óçìåéþóåùí áðü ôéò ðñþôåò åêåßíåò óõíáíôÞóåéò ìáò (áñãüôåñá êõêëïöüñçóáí êáé óå âéâëßï, ìå ôïí ôßôëï, ÒÓôÝëéïò Káæáíôæßäçò, ç æùÞ ìïõ üëçÓ), ãéáôß ìå åíôõðùóßáóå ðïëý ï Üíèñùðïò.

Äåí Þôáí êÜôé ôï óõíçèéóìÝíï. Öéëüóïöïò ôçò æùÞò, åìðñÜãìáôïò. Nïóôáëãïýóå ðÜíôá ôçí AìåñéêÞ, üðïõ ïé Üíèñùðïé óÝâïíôáé ôá æþá. Ïðïõ óôáìáôïýóáí óôïí áõôïêéíçôüäñïìï, Ýëåãå, ãéá íá âãÜëïõí Ýíá óêáíôæü÷ïéñï áðü ôç ìÝóç ôïõ äñüìïõ.

»Méá ìÝñá, óôï öôù÷éêü ôïõ (ðïõ áðü ôá ðïýëìáí ôçò ãñáììÞò Aèçíþí-Èåóóáëïíßêçò Òôï ðáñïõóßáæáí ïé ïäçãïß óáí ôï ðáëÜôé ôïõ KáæáíôæßäçÓ, äåß÷íïíôáò áðü ôçí áðÝíáíôé ìåñéÜ, ðÜíù óôïõò ëüöïõò, üðïõ õðÞñ÷áí ðñÜãìáôé ïñéóìÝíá ðëïýóéá óðßôéá), óôçí ðáñÜãêá ôïõ, ðïõ äåí Þôáí áðü ôç ìåñéÜ ðïõ Ýäåé÷íáí ïé ïäçãïß ôùí ðïýëìáí êáé èáõìáóôÝò ôïõ -êáé ôï ëÝù áõôü ìüíï ãéá íá ôïíßóù ôçí áéþíéá ðáñåîÞãçóç ðïõ ôïí óõíïäåýåé- ìéá ìÝñá åìöáíßóôçêå Ýíáò ãýöôïò ðïõ åß÷å ðéÜóåé Ýíá óêáíôæü÷ïéñï êáé Þèåëå íá ôïí êÜíåé óôç óïýâëá, ðáñáãåìéóìÝíï ìå ôõñß, ãéá ôï åßäùëü ôïõ, ôïí ÓôåëÜñá.

Müëéò åßäå ôï ãýöôï ìÝóá óôçí áõëÞ ôïõ óðéôéïý, ðïõ äåí ðñïóôáôåõüôáí áðü ôï äñüìï ðáñÜ ìå ìåñéêÝò êáëáìéÝò, ç êõñÜ ÃåóèçìáíÞ, ç ìÜíá ôïõ ÓôÝëéïõ, Ýêáíå ôï óôáõñü ôçò êáé ôïí èýìéáóå ãéá íá öýãåé ìéá þñá áñ÷ýôåñá ï ÓáôáíÜò. Ï ÓôÝëéïò üìùò õðÞñîå ðÜíôá ðïëý åõãåíéêüò ìå ôïõò êÜèå ëïãÞò èáõìáóôÝò ôïõ. Äåí ôïõò øõ÷ñüëïõæå. Tïõò áíå÷üôáí. Hîåñå üôé åß÷áí êÜíåé Ýíá ìåãÜëï ôáîßäé ãéá íá ôïí âñïõí êé Ýâáæå ðÜíôá íá ôïõò ôñáôÜñïõí êáöÝ. Tüóï ðïõ ç ãõíáßêá ôïõ, ç BÜóù, áðü ôïõò ðïëëïýò êáöÝäåò ðïõ Ýøçíå ôá êáëïêáßñéá óôïí Aãéï Kùíóôáíôßíï, áí êáé ðïëý íÝá êáé äõíáôÞ, Ýðáèå óôç ìÝóç ôçò. Káé ÷ñåéÜóôçêå íá åã÷åéñéóôåß.

Káé öõëáêéóìÝíïé

»Ï ãýöôïò áõôüò, ëïéðüí, ãõñíïýóå óáí ôï äéÜïëï íá âñåé ôóáëéÜ íá êÜíåé ôç öùôéÜ, íá ðåñÜóåé óôç óïýâëá ôï óêáíôæü÷ïéñï, íá ôïí ðáñáãåìßóåé ìå ôõñß êáé ìðá÷áñéêÜ, ðïõ ôá êïõâáëïýóå ìåò óôç óáêïýëá ôïõ, êé üôáí ôïí Ýøçóå, ìáò Ýâáëå íá ôïí äïêéìÜóïõìå. ÐÜíôá åõãåíéêüò, ï ÓôÝëéïò äïêßìáóå ðñþôïò. MåôÜ åãþ. Hôáí íïóôéìüôáôïò. Ï ãýöôïò ÷Üñçêå. Káé ðñéí ìáò åãêáôáëåßøåé, Ýêáíå äþñï óôïí ÓôÝëéï Ýíá ìáíôßëé ãåìÜôï ÷ñõóÜ äüíôéá ðïõ åß÷å áöáéñÝóåé áðü íåêñïãíÜèïõò óôá íåêñïôáöåßá ôçò åðéêñÜôåéáò.

Ï ÓôÝëéïò Þôáí êáé åßíáé ôï åßäùëï ðïëëþí. NôáëéêáôæÞäåò óôáìáôïýóáí óôïí Aãéï Kùíóôáíôßíï ìüíï êáé ìüíï ãéá íá ÷áæÝøïõí ðñïò ôçí êáôåýèõíóç üðïõ Ýìåíå êáé øÜñåõå ôï ôñáãïõäéóôéêü ôïõò åßäùëï. Ðïëëïß Ýñ÷ïíôáí êáé êáôáóêÞíùíáí ôï êáëïêáßñé ìÝóá óôéò åëéÝò ðïõ Þôáí äßðëá áðü ôçí ðáñÜãêá ôïõ, áñêåß íá ôïí Ýâëåðáí ìüíï íá ìðáßíåé óôç âÜñêá ôïõ êáé íá ðçãáßíåé ãéá ôï øÜñåìá. Ëßãïé êÜíáí íôïõ êáé óôï óðßôé. Aõôïß Þôáí êõñßùò ïé ãíùóôïß. Má êáé öõëáêéóìÝíïé, ðïõ ôï åß÷áí êÜíåé ôÜìá íá ôïí äïõí, áöïý ôá ÷ñüíéá ôçò öõëáêÞò ô' Üíôåîáí ìå ôá ôñáãïýäéá ôïõ. Ïëïõò áõôïýò ï ÓôÝëéïò Ýðñåðå íá ôïõò äåé, íá áêïýóåé ôçí éóôïñßá ôïõò, íá ôïõò ðåé äõï ëüãéá. ÐñÝðåé íá ðù üôé ïé ðåñéóóüôåñïé åß÷áí äÝïò. Tïí óÝâïíôáí. Káé ôïí áãáðïýóáí.

»H äçìïôéêüôçôá åíüò ôñáãïõäéóôÞ, ðßóôåõå ï ÓôÝëéïò, ìåôñéÝôáé ìå ôéò áõôïêôïíßåò ðïõ óõìâáßíïõí ôç ìÝñá êé åîáéôßáò ôïõ èáíÜôïõ ôïõ. Èåùñïýóå ôïí ðéï ìåãÜëï ôñáãïõäéóôÞ Ýíáí Aéãýðôéï, ãéáôß ôç ìÝñá ðïõ ðÝèáíå óçìåéþèçêáí êÜðïõ åßêïóé ôÝóóåñéò áõôïêôïíßåò óôï üíïìÜ ôïõ.

Må ôïí ÓôÝëéï êÜíáìå, üðùò åßðá, óôåíÞ ðáñÝá óôá ÷ñüíéá áðü ôï '77 êáé ìåôÜ. Tï êáëïêáßñé ôïõ '81, óôç ÈÜóï, êáèßóáìå Ýíá ìÞíá êáé êáôÝãñáøá ïëüêëçñç ôç æùÞ ôïõ. ÃÝìéóá êÜðïõ åßêïóé êáóÝôåò ôçò ìéÜìéóçò þñáò. Ïé åöôÜ ÷Üèçêáí. Má ìÝíïõí äåêáôñåßò, ðïõ ôéò áðïìáãíçôïöþíçóá. Méá ìÝñá ðïõ èá Ý÷ù ôïí êáéñü èá êáèßóù íá ôéò ìïíôÜñù. Ãéáôß, åíþ ëÝãåôáé üôé Ý÷åé ìéëÞóåé óå ðïëëïýò, ç áëÞèåéá åßíáé üôé óå ìÝíá Üíïéîå ôçí êáñäéÜ ôïõ.

»Ïôáí ãíþñéóå ôç BÜóù (ôç äéêÞ ìïõ) êé Üêïõóå ìéá êáóÝôá ìå ôç öùíÞ ôçò, ìïõ åßðå åìðéóôåõôéêÜ: ÒÐñÝðåé êÜèå ðñùß íá ôçò ðçãáßíåéò ãïíáôéóôüò ôï ðñùéíü óôï êñåâÜôéÓ.

Tï êáëïêáßñé ôïõ '81, üôáí åãþ ðñïó÷þñçóá óôï ÐAÓÏK, ÷ùñßò íá ãñáöôþ ðïôÝ åðßóçìá óôï êüììá (ðñïó÷þñçóá ìå ìéá äéêÞ ìïõ äÞëùóç óôçí åöçìåñßäá, ìå áöïñìÞ ìéá óõíÝíôåõîç ðïõ Ýäùóá ãéá Ýíá âéâëßï ìïõ), óêÝöôçêá ðùò êáé ï ÓôÝëéïò èá ìðïñïýóå íá êáôÝâåé õðïøÞöéïò óôç Èåóóáëïíßêç. Tï ðñüôåéíá óôïí Ðñüåäñï êé åêåßíïò ôï áíáêïßíùóå óôçí åðéôñïðÞ ôïõ åêëïãéêïý áãþíá, üðïõ ç ðñüôáóÞ ôïõ Ýãéíå äåêôÞ ìå ÷åéñïêñïôÞìáôá. (Máñôõñßá KáôóáíÝâá).

»Eãþ íüìéæá ðùò ôá ðñÜãìáôá ðñï÷ùñïýóáí êáíïíéêÜ, ãéáôß Ýëåéðá ôüôå óôçí AìåñéêÞ, ïðüôå ãõñßæïíôáò êÜðïôå ìáèáßíù üôé ï ÓôÝëéïò äåí Þôáí õðïøÞöéïò óôï óõíäõáóìü ôçò Èåóóáëïíßêçò. Må ñþôçóå ï Ðñüåäñïò áí Þîåñá ôï ãéáôß. ÒEãþ ìüëéò åðÝóôñåøáÓ ôïõ åßðá. ÒÄåí îÝñù ôé ÝãéíåÓ. Káé áìÝóùò åêåßíïò êÜëåóå ìðñïóôÜ ìïõ ôïí Aêç, óôç XáñéëÜïõ Tñéêïýðç.

Ï Aêçò êáé ïé Üëëïé

»Ï Aêçò êáôÝöôáóå óáí ìå åëéêüðôåñï, ôüóï ãñÞãïñá, óôï Káóôñß (ïýôå äÝêá ëåðôÜ äåí åß÷áí ðåñÜóåé áðü ôï ôçëåöþíçìá) êáé ìïõ åîÞãçóå ôéò åããåíåßò äõóêïëßåò, üðïõ ôÜ÷á ï ÓôÝëéïò äåí ðÞãå óôï ñáíôåâïý ðïõ åß÷áí äþóåé, üôé åß÷å ðáñÜëïãåò áîéþóåéò, íá ìðåé óôï óõíäõáóìü ÐÝëëáò Ýíáò ößëïò ôïõ êôë., ðñÜãìáôá ðïõ äåí ìðïñïýóáí íá ãßíïõí áðïäåêôÜ êôë. Ï ÓôÝëéïò, ìå ôç óåéñÜ ôïõ, áñãüôåñá ìïõ åßðå ôá áíôßèåôá: üôé ï Aêçò äåí ðÞãå óôï ñáíôåâïý üôé, íáé, ï ößëïò ôïõ, ÒðáëéêÜñé ìå óôÞèéá íá, ðïõ ôá ðñïÝôáîå óôç ÷ïýíôáÓ, áí äåí Ýìðáéíå õðïøÞöéïò óôçí Eäåóóá, ôüôå äåí äå÷üôáí íá ìðåé ïýôå ï ßäéïò óôç Èåóóáëïíßêç (ôåëéêÜ åðÝëåîáí ôïí ÐÝôóï óôç èÝóç åêåßíïõ ðïõ ôïõò ðñüôåéíå ï ÓôÝëéïò), äåí ìðïñïýóá íá âãÜëù Üêñç. ÎÝñïíôáò ôï ößëï ìïõ, Þîåñá üôé ðñüôáóóå ôéò åðéèõìßåò ôùí ößëùí ôïõ ðñéí áðü ôéò äéêÝò ôïõ êáé ìðïñåß ðñÜãìáôé íá ìçí ðÞãå óå êåßíï ôï ñáíôåâïý ìå ôïí Aêç. ÎÝñïíôáò üìùò êáé ôïõò ðïëéôéêïýò, êáôáëÜâáéíá ðüóï ôïõò äõóêüëåõå ç õðïøçöéüôçôá ôïõ ÓôÝëéïõ.

TåëéêÜ ôçí éóôïñßá äåí ôçí Ýìáèá ðïôÝ êáèáñÜ. Ïìùò åêåßíï ðïõ ðëçñïöïñÞèçêá áñãüôåñá Þôáí üôé ïëüêëçñï ôï óþìá ôùí õðïøçößùí ôïõ ÐAÓÏK Èåóóáëïíßêçò áíôÝäñáóå óôçí õðïøçöéüôçôá Káæáíôæßäç. Hîåñáí üôé èá åñ÷üôáí ðñþôïò êáé ìå ôåñÜóôéá äéáöïñÜ êé Üñ÷éóáí íá êõêëïöïñïýí äéÜöïñåò éóôïñßåò ãéá ÷áóßóéá êáé ôÝôïéá.

»Hãïýíôáí ôçò áíôßäñáóçò ï Üëëïò ÓôÝëéïò, ï ÐáðáèåìåëÞò. Ï Káæáíôæßäçò Þôáí ðïëý âáñý êáíüíé. Èá ôïõò åîáöÜíéæå üëïõò. Káé üðùò ï ßäéïò äéáôçñïýóå áìöéâïëßåò ãéá ôï áí Ýðñåðå íá êáôÝâåé õðïøÞöéïò, èåùñïýóå ðïëý ôéìçôéêü ôï áîßùìá ôïõ âïõëåõôÞ ãéá ôï Üôïìü ôïõ, äåí Ýóðñùîå ôá ðñÜãìáôá. Äåí ôá êßíçóå. BÝâáéá, áí åãþ Þìïõí åêåßíç ôçí åðï÷Þ óôçí EëëÜäá, èá ôá êéíïýóá óôçí þñá ôïõò êáé ï ÓôÝëéïò èá Þôáí ôï '81 âïõëåõôÞò».