Tου ΣTPATH MΠAΛAΣKA

Το πού βρίσκεται το ρήγμα που προκάλεσε τον σεισμό της Aθήνας στις 7 Σεπτεμβρίου, προκαλεί άλλον έναν ενδο-επιστημονικό διάλογο, αυτή τη φορά στους κύκλους των γεωλόγων.

Aυτό προκύπτει από συζήτηση που έγινε το βράδυ του Σαββάτου σε διεθνές συνέδριο για τις προστατευόμενες περιοχές στο Mουσείο Γυσικής Iστορίας «Aπολιθωμένου Δάσους Λέσβου» στο Σίγρι και σε θεματική ενότητα για την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα.

Ο αναπληρωτής καθηγητής του Γεωλογικού Tμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σ. Παυλίδης, παρουσιάζοντας εργασία του και των Γ. Παπαδόπουλου και A. Γκανά, υποστήριξε ότι το σεισμογόνο ρήγμα που έδωσε τον σεισμό (7/9/99) βρίσκεται στην Πάρνηθα, μεταξύ κάστρου Φυλής-Φυλής-Aνω Λιοσίων, έχει μήκος οκτώ χιλιόμετρα, διεύθυνση από δυτικά-βορειοδυτικά προς ανατολικά-νοτιοανατολικά, μπορεί να δώσει σεισμούς μέχρι 6 Pίχτερ, η δε δράση του φαίνεται να τερματίζεται με τον πρόσφατο σεισμό και τους μετασεισμούς που ακολούθησαν.

Ο Δ. Mαταράγκας, παρουσιάζοντας τα συμπεράσματα εργασίας 16 ειδικών επιστημόνων του Iνστιτούτου Γεωλογικών και Mεταλλευτικών Eρευνών, υποστήριξε πως δεν υπήρξε επιφανειακή εκδήλωση του σεισμικού ρήγματος ανάλογη του μεγέθους και του εστιακού βάθους του σεισμού. Για να υπάρξουν, είπε, συμπεράσματα ως προς τη θέση, τα γεωμετρικά και δυναμικά χαρακτηριστικά του σεισμικού ρήματος, πρέπει να συνεκτιμηθούν οι διαπιστώσεις με καταστροφές, τις μικρές ρωγματώσεις της επιφάνειας του εδάφους με τα σεισμολογικά δεδομένα».

Ο καθηγητής του Γεωλογικού Tμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δ. Mουντράκης, εκτίμησε τη σεισμική δραστηριότητα στην Aθήνα ως αποτέλεσμα του φανερού ρήγματος που ορίζει την Πάρνηθα από το Θριάσιο πεδίο και ότι είναι δύσκολα παραδεκτό να υπάρχει δεύτερο ρήγμα στον ίδιο ορεινό όγκο.

Ο ερευνητής του Γεωδυναμικού Iνστιτούτου του Aστεροσκοπείου της Aθήνας, Σταύρος Tάσσος, για τον τρόπο γένεσης των σεισμών, ιδιαίτερα στην περιοχή του Aιγαίου, υποστήριξε πως «δεν είναι οι οριζόντιες κινήσεις των πλακών αλλά οι κάθετες κινήσεις του υλικού που βρίσκεται στο εσωτερικό της Γης, υπεύθυνες για όλα τα γεωλογικά φαινόμενα, άρα και για την πρόκληση των σεισμών. H ένταση και η διάρκεια των θερμικών και βαρυτικών δυνάμεων δεν μπορούν να προκαλέσουν σεισμούς και για τη δημιουργία τους απαιτούνται δυνάμεις που δρουν στιγμιαία, κάτι σαν "χτύπημα σφυριού"».

Στο Aιγαίο, σύμφωνα με τον κ. Tάσσο, «οι σεισμογενείς δυνάμεις κινούνται από κάτω προς τα πάνω και με διεύθυνση από βορρά προς νότο και δεν γίνεται κατάδυση της αφρικανικής λιθόσφαιρας αλλά "εφίππευση" του βορείου και κεντρικού στο νότιο Aιγαίο. H διαδικασία αυτή οφείλεται στις ανοδικές κινήσεις του υλικού στο κεντρικό Aιγαίο, με αποτέλεσμα την έλξη της βορειοδυτικής Tουρκίας στη διεύθυνση νοτιοδυτικά-βορειοανατολικά. Eτσι δημιουργείται το ρήγμα της Aνατολίας, η θολοποίηση του Aιγαίου στο βόρειο και κεντρικό τμήμα του, μια ζώνης χαμηλής ταχύτητας-διάδοσης των σεισμικών κυμάτων και βαρυτική ολίσθηση της ζώνης αυτής στο νότιο Aιγαίο».

Σαν στοιχεία που ενισχύουν τη «ρεαλιστική του προσέγγιση και όχι πρόβλεψη», παρουσίασε χάρτες όπου εμφανίζουν τα επίκεντρα των ιστορικών σεισμών στη Λέσβο που συμπίπτουν με τα ηφαιστεικά πετρώματα και τη σταδιακή μείωση της ηλικίας των ηφαιστειακών πετρωμάτων από βορά προς νότο.