Δεν είχε να προσθέσει πολλά πράγματα στο υπάρχον σκηνικό των ελληνοτουρκικών σχέσεων η χθεσινοβραδινή συνάντηση Kλίντον - Eτζεβίτ στο Λευκό Οίκο.

Ο Tούρκος πρωθυπουργός δεν έδειξε να ανταποκρίνεται θετικά στις παραινέσεις του Aμερικανού προέδρου για ελληνοτουρκικά, ανθρώπινα δικαιώματα και Kυπριακό. Iδίως στο τελευταίο -και πιο δύσκολο- θέμα έδειξε τη γνωστή τουρκική αδιαλλαξία, θέτοντας ως όρο για οποιαδήποτε πρόοδο την αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Ο πρόεδρος Κλίντον με δηλώσεις του κατά την έναρξη της συνομιλίας του με τον Ετζεβίτ, στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, συνέδεσε τον ευρωπαϊκό και δυτικό προσανατολισμό της Τουρκίας με περαιτέρω πρόοδο στα ελληνοτουρκικά και στα ανθρώπινα δικαιώματα της γείτονος, ενώ για το Κυπριακό τόνισε ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για την επανάληψη των συνομιλιών Κληρίδη - Ντενκτάς άνευ προϋποθέσεων και εξέφρασε την ελπίδα πως θα βρεθεί τρόπος για την επανέναρξή τους.

Eπέμεινε για G8 ο Kλίντον

Ωστόσο όπως προκύπτει από ενημέρωση που έκαναν Αμερικανοί αξιωματούχοι, μετά τη συνάντηση Κλίντον και Ετζεβίτ, ο Τούρκος πρωθυπουργός, επανέλαβε τη θέση του για αναγνώριση του κ. Nτενκτάς προτού ξεκινήσουν οι συνομιλίες για το Κυπριακό. Ο Kλίντον πάντως φέρεται να επέμεινε στη διακήρυξη των G8 για άνευ προϋποθέσεων διαπραγματεύσεις κάτω από την αιγίδα του ΟΗΕ.

Μάλιστα, κατά τη σχετική ενημέρωση των αξιωματούχων, ο προεδρικός απεσταλμένος για το Κυπριακό κ. Μόζες θα μεταβεί την ερχόμενη εβδομάδα στην περιοχή προκειμένου να βρει τρόπους για την επανέναρξη ακριβώς των συνομιλιών στο Κυπριακό, σύμφωνα με την επιταγές των G8.

«Αυτό είναι σημαντικό και αυτό είναι που επιδιώκουμε», είπαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι. «Και έχουμε στόχο να υλοποιήσουμε τις επιταγές των G8».

«Kάντε κι άλλα βήματα»

Εξάλλου, κατά τους ίδιους αξιωματούχους ο πρόεδρος Κλίντον φέρεται να έκανε έκκληση στον πρωθυπουργό Ετζεβίτ για περαιτέρω βελτίωση στα ελληνοτουρκικά. «Παρακαλώ βρείτε τρόπους, που εσείς θα επιλέξετε να διατηρήσετε αυτήν την κινητικότητα, (στις σχέσεις σας» φέρεται να είπε χαρακτηριστικά ο κ. Κλίντον στον κ. Ετζεβίτ.

Κατά πληροφορίες, σε απάντηση ο Τούρκος πρωθυπουργός αναφέρθηκε στους δύο σεισμούς που έγιναν στην Τουρκία και την Ελλάδα λέγοντας πως αυτοί έδειξαν ότι ο ελληνικός και ο τουρκικός λαός συμμερίζονται την ίδια μοίρα, γεωγραφία και πολιτισμό και ότι ο ίδιος «πάντα πίστευα στη συνεργασία». Από αυτό φαίνεται ότι ο κ. Ετζεβίτ απέφυγε να δεσμευτεί σε συγκεκριμένες ενέργειες για την περαιτέρω βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι ο πρόεδρος Κλίντον ενθάρρυνε τον πρωθυπουργό Ετζεβίτ να συνεχίσει να προσθέτει ενέργειες στην κινητικότητα που έχει δημιουργηθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Στις δηλώσεις που έκανε ο κ. Κλίντον στην έναρξη των συζητήσεων δεν παρέλειψε φυσικά να εκθειάσει το γεωπολιτικό ρόλο και τη σημασία της Τουρκίας για τα συμμαχικά συμφέροντα αλλά έκανε σαφή και δημόσιο υπαινιγμό ότι τα αμερικανικά και κατ' επέκταση δυτικά συμφέροντα, τορπιλίζονται και δεν εξυπηρετούνται απόλυτα, λόγω των δυσχερειών που προβάλλονται από ορισμένα ανοικτά μέτωπα της Τουρκίας.

«Tροχοπέδη για την Eυρώπη»

Οι αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν πολλές φορές υποστηρίξει διά της διπλωματικής οδού προς την Αγκυρα πως οι εκκρεμότητες στα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό και η έλλειψη προόδου στα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, έχουν αποτελέσει τροχοπέδη στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας και έχουν συναντήσει τις έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο για πλήρη ανάπτυξη των γεωπολιτικών δυνατοτήτων της.

Ο κ. Κλίντον εξέφρασε την «πεποίθηση» πως έχει υπάρξει «κάποια πρόοδος...κάποια αλλαγή στη στάση σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση» και σημείωσε πως σ' αυτό «έχουν βοηθήσει οι ενέργειες (της Αγκυρας) για βελτίωση των σχέσεων με την Ελλάδα... και νομίζω μερικές από τις ενέργειες που έχουν γίνει στα ανθρώπινα δικαιώματα».

«Και νομίζω» πρόσθεσε, «περισσότερη κίνηση προς αυτές τις κατευθύνσεις θα αποφέρει κάποια στιγμή το αποτέλεσμα που επιθυμεί η Τουρκία».

Στη συνέχεια επανέλαβε για δεύτερη φορά τις παραινέσεις του για περαιτέρω έμπρακτη μετακίνηση της Αγκυρας σε ορισμένα ζητήματα για να βοηθηθεί η εικόνα της και μάλιστα για να κάνει πιο ευπρόσδεκτες τις παραινέσεις του, επικαλέστηκε την αξιοπιστία του από τη μέχρι τώρα υποστήριξη που έχει δώσει στην Τουρκία.

«Πρόοδος και στα άλλα...»

«Οι ΗΠΑ από την πρώτη μέρα της προεδρίας μου, πριν από εφτά σχεδόν χρόνια... έχουν υποστηρίξει σθεναρά την ενσωμάτωση της Τουρκίας στη Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς και στις δομές του ΝΑΤΟ και σε άλλους οργανισμούς. Kαι νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό για το μέλλον του κόσμου, ιδιαίτερα της κρίσιμης περιοχής του κόσμου που καταλαμβάνει (η Τουρκία) » είπε ο κ. Κλίντον.

Πρόσθεσε όμως: «Ωστόσο θα πρέπει να κάνουμε κάποια πρόοδο σ' αυτά τα άλλα ζητήματα (σ.σ. ελληνοτουρκικά, Κυπριακό, ανθρώπινα δικαιώματα) και νομίζω πως κινούμεθα προς τη σωστή κατεύθυνση».

Νωρίτερα ο κ. Κλίντον απαριθμώντας τα ζητήματα που επρόκειτο να συζητηθούν στη συνάντηση με τον Τούρκο πρωθυπουργό, είπε πως σ' αυτά περιλαμβάνονται η πρόοδος στους χειρισμούς της μετασεισμικής περιόδου, «οι βελτιούμενες σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και η Ευρωπαϊκή Ενωση, ζητήματα που αφορούν το Κυπριακό, ανθρώπινα δικαιώματα, οικονομικές μεταρρυθμίσεις, και πολλά άλλα».

Στον Eτζεβίτ αρκεί η βοήθεια

Κατά την έξοδό του μετά τη δίωρη και πλέον συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο και τους άλλους Αμερικανούς αξιωματούχους, ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπουλέντ Ετζεβίτ ανέφερε ότι είχε μία πολύ θερμή συνάντηση με τον κ. Κλίντον, πως η αμερικανική πλευρά αναγνώρισε το σημαντικό ρόλο της Τουρκίας και είπε πως οι ΗΠΑ θα ανακοινώσουν εντός των ημερών ικανοποιητική οικονομική βοήθεια για να καλυφθούν οι ζημιές από το σεισμό στην Τουρκία.