Με χαρακτηρισμούς ιδιαίτερα σκληρούς και απαντήσεις σε όλα τα επιμέρους θέματα σχολιάζει η Ιερά Συνόδος της Εκκλησίας της Ελλάδας την έκθεση του γραφείου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις θρησκείες σε όλο τον κόσμο.

Στο κεφάλαιο για την Ελλάδα η έκθεση αναφέρει ότι «μη ορθόδοξες ομάδες αντιμετωπίζουν μερικές φορές διοικητικά εμπόδια ή νομικούς περιορισμούς στην άσκηση της θρησκευτικής τους πρακτικής».

Tο πρωί η Iερά Σύνοδος στην ανακοίνωσή της ανέφερε ότι η αμερικανική πρεσβεία στην Eλλάδα ασκεί κατασκοπεία στη χώρα μας. Tο βράδυ ανακάλεσε, λέγοντας ότι επρόκειτο για κακή μετάφραση από το αγγλικό κείμενο στο ελληνικό. H επίμαχη παράγραφος για τα περί κατασκοπείας είναι η εξής όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Iεράς Συνόδου:

«H Ελλάδα, καίτοι απαλλάσσει τους αντιρρησίας από την στράτευσιν, εν τούτοις κάποιος "Μάρτυς του Ιεχωβά" δεν απηλλάγη αυτής, διότι υπέβαλεν τα δικαιολογητικά αυτού εκπροθέσμως, αναφέρει δε, ότι αυτή είναι η μοναδική περίπτωσις μη απαλλαγής Μάρτυρος του Ιεχωβά εκ της στρατεύσεως. Εξ αυτής της αναφοράς διαπιστώνομεν, ότι η αμερικανική πρεσβεία εις την Ελλάδα ασκεί κατασκοπείαν εις βάρος της χώρας ημών, αφού έχει περίπτωσιν απαλλαγής αντιρρησίου συνειδήσεως από την στράτευσιν διεισδύοντες φυσικώς εις τα απόρρητα αρχεία του στρατεύματος. Aλλως πώς θα ηδύναντο να γνωρίζουν, ότι η εν προκειμένω περίπτωσις, είναι η μοναδική μη χορηγήσεως απαλλαγής εκ της στρατεύσεως; ».

«Δεν επαληθεύουν τας πληροφορίας»

Στην αρχή η πολυσέλιδη απάντηση της Ιεράς Συνόδου λέει ότι οι πληροφορίες της αμερικανικής πρεσβείας είναι αδιασταύρωτες και δεν έχουν επαληθευτεί.

«Aι υπηρεσίαι της αμερικανικής πρεσβείας δεν διασταυρώνουν τας πληροφορίας ούτε τας επαληθεύουν και αποδέχονται ανεπιφυλάκτως ό,τι ανευθύνως και ιδιοτελώς σπεύδουν να αναφέρουν οι εκπρόσωποι των πάσης φύσεως ποιού και σοβαρότητος αιρέσεων και παραθρησκευτικών ομάδων. Οπως, λοιπόν, αναφέρεται εις την τελευταίαν σελίδα της εκθέσεως, "αι υπηρεσίαι της αμερικανικής πρεσβείας εν Ελλάδι συχνάκις συναντώνται με εκπροσώπους των διαφόρων αιρέσεων και παραθρησκευτικών οργανώσεων"».

Αναφέρει επίσης ότι οι πληροφορίες προέρχονται από δηλώσεις εκπροσώπων αιρέσεων και παραθρησκειών που δρουν στην Ελλάδα. Αναφέρουν συγκεκριμένα:

«Ολαι αι ως άνω ενέργειαι τας οποίας ρητώς ομολογεί ανεπιφυλάκτως η εν Eλλάδι αμερικανική πρεσβεία, εφ' όσον αποτελούν επαφάς και συλλογήν στοιχείων κρατικής δράσεως, επί των οποίων ασκείται επισήμως υπό της κυβερνήσεως των ΗΠΑ κριτική κατά της Ελλάδος και μάλιστα διά στοιχείων μη εξακριβωθέντων, προέρχονται αποκλειστικώς από προσωπικάς δηλώσεις των ως άνω εκπροσώπων των αιρέσεων και παραθρησκειών...».

Kαι αμερικανικές αποφάσεις

Στη συνέχεια με παραπομπές σε αμερικανικούς νόμους και δημοσιεύματα του αμερικανικού Tύπου, η Ιερά Σύνοδος αντικρούει τις εντυπώσεις που προκαλεί η έκθεση, επικαλούμενη και το Βυζαντινορωμαϊκό Δίκαιο. Λέει λοιπόν: «Η έκθεσις κατηγορεί την Ελλάδα, ότι δικαστήρια αυτής καταδικάζουν επί προσηλυτισμώ τους "Μάρτυρες του Ιεχωβά". Προς αντίκρουσιν τούτου επικαλούμεθα σωρείαν αποφάσεων του ανωτάτου δικαστηρίου των ΗΠΑ (supreme court), ας έχομεν εις χείρας ημών, αι οποίαι καταδικάζουν επί προσηλυτισμώ "Μάρτυρας του Ιεχωβά" εις ΗΠA. Επισημαίνομεν επ' ευκαιρία ότι αι ΗΠΑ τυγχάνουν χώρα του Common law και ουχί του Βυζαντινορωμαϊού Δικαίου και ως εκ τούτου η νομολογία των δικαστηρίων εις ΗΠΑ αποτελεί πηγήν δικαίου και έχει ισχύν νόμου. Επομένως ακαίρως, αλυσιτελώς και ηθικώς απαραδέκτως η έκθεσις κατηγορεί την Ελλάδα διά καταδικαστικάς αποφάσεις επί προσηλυτισμώ, όταν εις την χώραν αυτής ο προσηλυτισμός τιμωρείται πολύ αυστηρότερον απ' ό,τι εις την Ελλάδα.

Κάνει αναφορά επίσης στο μάθημα των Θρησκευτικών: «Περαιτέρω η Εκθεσις κατηγορεί την Ελλάδα, επειδή εις τα Ελληνικά Σχολεία διδάσκεται το μάθημα των Θρησκευτικών. Επί τούτου παραπέμπομεν εις δημοσίευμα της εφημερίδος "USA toda y" της 23.10.1997 σελ.283, το οποίον αναφέρει, ότι το μάθημα των Θρησκευτικών επανέρχεται εις τα δημόσια σχολεία των ΗΠΑ».

Σχόλια περί ορθοδοξίας

Στην απάντησή της τέλος η Ιερά Σύνοδος επικρίνει τα σχόλια της αμερικανικής έκθεσης, για την επιρροή της ορθόδοξης Εκκλησίας και την οικονομική και πολιτική επιρροή. Επίσης σχολιάζει και το γεγονός ότι η αμερικανική έκθεση κατηγορεί την Ελλάδα ότι «αναγνωρίζει προνόμια ή υπεροχήν εις την Εκκλησίαν».

Αναφέρει: «Επί του προκειμένου επικαλούμεθα έγκυρον επιστημονικήν μελέτην δημοσιευομένην εις το εγκυρότερον αμερικανικόν νομικόν περιοδικόν "The Yale Law Journal", Οκτώβριος 1991. Εις την εν λόγω μελέτην αναφέρεται, μεταξύ άλλων, το εξής λίαν συγκλονιστικό: Το "Common Law" των ΗΠΑ αναγνωρίζει ως πηγήν Δικαίου την εκκλησιαστικήν νομολογίαν».