Παραδοσιακές μεθόδους, αλλά και χρήση νέων υλικών για την ενίσχυση των κτιρίων που έχουν υποστεί βλάβες από τους σεισμούς περιλαμβάνει η ειδική έκδοση του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ και του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), που διανεμήθηκε χθες στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Tα αδύνατα σημεία

Τα αδύνατα σημεία των κτιρίων εντοπίζονται στις δοκούς, τις κολόνες, τα κοντά υποστυλώματα και κυρίως στις πιλωτές. Τρεις είναι οι τυπικοί βαθμοί βλάβης: η απλή ρηγμάτωση σε δοκούς και υποστυλώματα, η μερική αποδιοργάνωση σε τμήματα του οπλισμού και η πλήρης αποδιοργάνωση. Η τελευταία απαιτεί πλήρη επισκευή ή αντικατάσταση.

Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η αναφορά στον πρόλογο των οδηγιών, στην οποία γράφεται το εξής: «Οταν επισκευάζεται κτίριο βλαμμένο από το σεισμό πρέπει να επιδιώκεται η αποκατάσταση του βαθμού αντισεισμικής ασφάλειας που είχε πριν από το σεισμό και ενδεχομένως αύξησή της. Δευτερευόντως, και κυρίως για ψυχολογικούς λόγους, αλλά και αισθητικούς, πρέπει να επισκευάζονται τα ρήγματα και οι ζημιές που δεν επηρεάζουν την ασφάλεια του κτιρίου». Το θέμα αυτό αποτελεί σημείο τριβής ανάμεσα στο υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ και τους φορείς των μηχανικών (ΤΕΕ, Σύλλογος Πολιτικών Mηχανικών, κ.λπ.). Οι τελευταίοι έχουν χαρακτηρίσει «κουκουλώματα» τις επισκευές που είχαν γίνει μετά τους σεισμούς του 1981 και ζητούν να γίνουν ουσιαστικές αποκαταστάσεις.

Οδηγίες

Οι οδηγίες είναι εύχρηστο εγχειρίδιο που απευθύνεται στους μηχανικούς και συντάχθηκε από τον καθηγητή του Ε.Μ. Πολυτεχνείου Κώστα Σπυράκο. Στη συνομιλία που είχαμε μαζί του μας «ξενάγησε» στους νέους τρόπους ενίσχυσης των κτιρίων που έχουν δοκιμαστεί με επιτυχία σε δέκα χώρες του εξωτερικού, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και η Ταϊβάν.

1, 2 χιλιοστά

Σύμφωνα με τις οδηγίες του υπουργείου και του ΟΑΣΠ, στις επισκευές θα μπορεί να χρησιμοποιηθούν για πρώτη φορά σύνθετα υλικά από ίνες υάλου υψηλής αντοχής, ανώτερης και από αυτή του σιδήρου. «Είναι ένα ύφασμα από ίνες υάλου, κυμαινόμενου πλάτους και πάχους περίπου 1, 2 χιλιοστών, που εμποτίζεται από ρητίνες και τοποθετείται σε μια επιφάνεια, αφού προηγηθεί η καθαίρεση του σοβά», μας εξηγεί ο κ. Σπυράκος και προσθέτει ότι η επικάλυψη αυτή μπορεί να γίνει σε οπλισμένο σκυρόδεμα αλλά και τοιχοποιία. Στη συνέχεια μπορεί να επικαλυφτεί με σοβά, όπως όλα τα σχετικά δομικά υλικά. Η επικάλυψη αυτή, όπως μας εξήγησε, μπορεί να γίνει χωρίς να πάψει να χρησιμοποιείται το κτίριο. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί προληπτικά σε υφιστάμενα κτίρια που δεν έχουν υποστεί ζημιές. Το κόστος είναι στα ίδια επίπεδα με τις παραδοσιακές μεθόδους.

«Είναι ένα υλικό που εξασφαλίζει στην οικοδομή μεγάλη αντοχή σε περίπτωση σεισμού, ενώ λειτουργεί και ως άριστο μονωτικό υλικό», υπογραμμίζει ο καθηγητής του Πολυτεχνείου και μας αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η αντοχή του σιδήρου είναι 550 ΜΡ (σ.σ. μονάδα μέτρησης της αντοχής των υλικών) και των ινών υάλου από 600 έως και 650. Το υλικό αυτό, όπως μας είπε, χρησιμοποιήθηκε σε γέφυρες στις ΗΠΑ, αλλά και σε σιλό στην Ταϊβάν, που δεν παρουσίασαν κανένα πρόβλημα σε μεταγενέστερους σεισμούς.

Πέρα όμως από αυτή την καινοτομία, οι οδηγίες περιλαμβάνουν έξι από τις λεγόμενες παραδοσιακές μεθόδους. Οπως μας εξήγησε ο κ. Σπυράκος, ορισμένες τεχνικές με την πάροδο του χρόνου και την πρόοδο της τεχνολογίας έχουν εγκαταλειφθεί σε διεθνές επίπεδο. Οι συνηθέστερες μέθοδοι επισκευής, εκτός από τις ίνες υάλου, είναι οι εξής:

__ΕΓΧΥΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ: Χρησιμοποιείται για επισκευές σε περιπτώσεις που μπορούν να χωρέσουν σχετικώς χονδρά αδρανή και σε επιφάνειες που μπορεί να σταθεί επιτόπου χυνόμενο σκυρόδεμα, όπως στο επάνω πέλμα πλάκας ή δοκού, σε μανδύα υποστυλωμάτων κ.λπ. για να καλύψει τον πρόσθετο οπλισμό ενίσχυσης. Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάτω πέλματα πλακών ή δοκών.

_ ΕΓΧΥΤΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΟΓΚΟΥ: Είναι ειδικό τσιμεντοκονίαμα από μίγμα τσιμέντου, λεπτόκοκκης άμμου, υπερρευστοποιητών και διογκωτικών, σε κατάλληλες αναλογίες, που χρησιμοποιείται για την κατασκευή μανδύων. Είναι υλικό που αποκτά σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες αντοχές, σε αντίθεση με το συμβατικό μπετόν.

_ ΕΚΤΟΞΕΥΟΜΕΝΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ (Γκανάιτ): Χρησιμοποιείται σε μέτριας έκτασης βλάβες για την ενίσχυση ή επισκευή δομικών στοιχείων από μπετόν ή τούβλα. Μπορεί να εφαρμοστεί σε επιφάνειες οποιασδήποτε κλίσης, ακόμα και σε οροφές. Απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και εκπαιδευμένα συνεργεία.

_ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΕΣΕΙΣ: Εφαρμόζονται για επισκευές ρωγμών με άνοιγμα λίγων χιλιοστών σε τοίχους και φέροντα οργανισμό (μπετά). Αξιοποιείται κυρίως σε λιθοδομές μεγάλου πάχους.

_ ΡΗΤΙΝΕΣ: Οι εποξειδικές ρητίνες, τα εποξειδικά κονιάματα και τα ρητινοσκυροδέματα χρησιμοποιούνται ως υλικό πλήρωσης ρωγμών σε μπετά και τοιχοποιίες, που έχουν πάχος από 0, 1 έως 3 χιλιοστά, αλλά και στη συμπλήρωση κομματιών μπετόν που έχουν αποκοπεί. Στα υλικά αυτά το τσιμέντο έχει υποκατασταθεί από ρητίνη.

_ ΕΠΙΚΟΛΛΗΣΗ ΕΛΑΣΜΑΤΩΝ: Γίνεται με τη χρήση εποξειδικής ρητίνης πάνω σε μπετόν, σε σημεία όπως οι δοκοί και οι κόμβοι. Τα ελάσματα πρέπει να είναι λεπτά και εύκαμπτα ώστε να «συνεργαστούν» καλά με την παλιά δοκό ή τον κόμβο.

_ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΝΕΩΝ ΟΠΛΙΣΜΩΝ: Είναι η ενίσχυση του υπάρχοντος οπλισμού (σίδερα) με νευροχάλυβα, που παρουσιάζει ιδιαίτερη ευκολία σε συγκολλήσεις. Μετά τη συγκόλληση χρησιμοποιείται εκτοξευόμενο ή έγχυτο μπετόν.