E Online - ΕΛΛΑΔΑ

Tης EΛENHΣ ΔEΛBINIΩTH

Παραπονεμένα λόγια... 465 σελίδων, η συγκομιδή του Συνηγόρου του Πολίτη για το 1999. Είναι η ετήσια αναλυτική έκθεση που έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο καθηγητής Νικηφόρος Διαμαντούρος, υπογραμμίζοντας σε πρώτη ανάγνωση το διαμεσολαβητικό ρόλο του Συνηγόρου, μεταξύ πολιτών και διοίκησης και προτάσσοντας τη «λογική της επίλυσης» στη «λογική της καταγγελίας», χαρακτηρίζοντας την τελευταία κυρίαρχη μεν στην ελληνική κοινωνία αλυσιτελή δε.* Σε δεύτερη ανάγνωση, βέβαια, η ιδια η έκθεση...καταγγέλλει «ότι η συμπεριφορά της διοίκησης στο ζήτημα της διενέργειας πειθαρχικών ελέγχων είναι εξόχως προβληματική» και ότι κατά τη διάρκεια ελέγχων «διαπιστώθηκε αβελτηρία ή ακόμη και έλλειψη συνεργασίας», με χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις δυστροπίας αυτές των «αρχόντων» της Tοπικής Aυτοδιοίκησης. Μάλιστα στο σημείο αυτό αναφέρεται ρητά στην έκθεση «ότι προς το παρόν η εικόνα που φαίνεται να διαμορφώνεται, είναι μιας δημόσιας διοίκησης στην οποία επικρατεί περισσότερο η τάση να συγκαλύπτονται οι ευθύνες και να μην θίγονται τα κακώς κείμενα, παρά να αναζητούνται οι υπεύθυνοι πράξεων και παρανομίας».

Κατά τα λοιπά, το 1999 ο Συνήγορος του Πολίτη δέχτηκε 7.284 αναφορές πολιτών. Σε αυτές προστίθενται οι 939 αναφορές που είχαν υποβληθεί στο Συνήγορο κατά το 1998 και διεκπεραιώθηκαν εντός του 1999. Από αυτές οι 5.652 (ποσοστό 68, 7%) διεκπεραιώθηκαν εντός του έτους, ενώ οι 2.571 (ποσοστό 31, 3%) βρίσκονται στο στάδιο της έρευνας. Από τις αναφορές που διεκπεραιώθηκαν, οι 3.689 κρίθηκαν εντός της αρμοδιότητας του Συνηγόρου και το σημαντικότερο είναι ότι ποσοστό 57, 03% από αυτές είχαν θετική έκβαση για τον πολίτη, αποδείχτηκε δηλαδή με βάση την έρευνα του Συνηγόρου ότι έξι στους δέκα πολίτες που καταφεύγουν στην ανεξάρτητη αρχή έχουν αδικηθεί από το κράτος.

Επίσης ο Συνήγορος του Πολίτη ζήτησε να διενεργηθούν ένορκες διοικητικές εξετάσεις σε υπηρεσίες υγείας (νοσοκομείο Γενικό Kρατικό Αθηνών, Γενικό Νοσοκομείο Θηβών, Ασκληπιείο Βούλας, Αμαλία Φλέμινγκ), σε εφορίες και τελωνεία (Β' ΔΟΥ Λάρισας, ΣΤ' Τελωνείο Πειραιά, Α' ΔΟΥ Φορολογίας Κεφαλαίου Αθηνών, ΔΟΥ Αμαρουσίου, ΔΟΥ κατοίκων εξωτερικού), σε Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, καθώς και σε πρόσωπα και υπηρεσίες της Tοπικής Aυτοδιοίκησης. Συγκεκριμένα, ζητήθηκε η απόδοση πειθαρχικών ευθυνών για τον νομάρχη Φωκίδας, το δήμαρχο Γέρακα Αττικής, το δήμαρχο Χαλανδρίου, το δήμαρχο Ερυθρών, το δήμαρχο Θιναλίου Κέρκυρας, το αντιδήμαρχο Π. Φαλήρου, υπαλλήλους της Διεύθυνσης Μεταφορών της ΝΑ Αττικής, τους υπαλλήλους της Πολεοδομίας Ναυπάκτου, Αμφισσας, Ανω Λιοσίων, Ανατολικής Αττικής, υπάλληλο του Δασονομείου Αγίου Στεφάνου και το διοικητικό συμβούλιο του Κρατικού Παιδικού Σταθμού Λουτρακίου.

_ Αναλυτικά ο Κύκλος των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με βοηθό Συνήγορο τον Γιώργο Καμίνη δέχτηκε 1.212 αναφορές (ποσοστό 14, 74%). Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι η παθολογία των δικαιωμάτων του ανθρώπου στη χώρα μας συνοψίζεται με τρόπο σχηματικό ως «αυθαιρεσία-αδιαφορία-μεροληψία-ατιμωρησία». Η αυθαιρεσία της διοίκησης καταγράφεται όταν προσβάλλει συνταγματικά δικαιώματα επικαλούμενη το δημόσιο συμφέρον, αλλά και οι παρανομίες όταν μεροληπτεί υπέρ συντεχνιακών συμφερόντων κοινωνικών ομάδων που διαθέτουν προσβάσεις στη διοίκηση και εξαργυρώσιμη πολιτική. Η διοίκηση, επισημαίνεται επίσης, συχνά δείχνει το χειρότερο πρόσωπό της όταν καλείται να συναλλαγεί με τα μέλη μειονοτικών ομάδων του πληθυσμού και τονίζεται ότι οι προσβολές των δικαιωμάτων του ανθρώπου από τη δημόσια διοίκηση δεν θα εκλείψουν όσο αδρανούν οι κυρωτικοί μηχανισμοί που αυτή διαθέτει, καθώς τείνει να επικρατήσει μια αίσθηση ατιμωρησίας, που σε ορισμένους τομείς ευνοεί την περιστασιακή παρανομία, σε άλλους όμως έχει παγιώσει καθεστώς γενικευμένης ανομίας και διαφθοράς. Από τον κύκλο παρουσιάζονται προτάσεις που απαιτούν νομοθετική παρέμβαση από τα υπουργεία Εσωτερικών, Εθνικής Αμυνας, Εξωτερικών, Δικαιοσύνης, Παιδείας, Περιβάλλοντος, Υγείας, Δημόσιας Tάξης, Μεταφορών, Εμπορικής Ναυτιλίας, Τύπου.

_ Στον κύκλο Κοινωνικής Προστασίας με βοηθό Συνήγορο την κ. Μητροσύλη δέχτηκε 2.260 αναφορές (ποσοστό 27, 48%). Από αυτές το 73% αναφερόταν σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης και το 13% σε θέματα υγείας και πρόνοιας. Ενδεικτική περίπτωση, το πρόβλημα της καθυστερημένης έκδοσης σύνταξης από το Επικουρικό Tαμείο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου, όπου ύστερα από συνεργασία με τη διοίκηση του ΙΚΑ βρέθηκε λύση και εξυπηρετήθηκαν πολίτες, όμως η αρχική πορεία ανακόπηκε, λόγω της απροθυμίας που επέδειξε η νέα διεύθυνση του υποκαταστήματος ΙΚΑ Πειραιά, με αποτέλεσμα να εκκρεμεί ειδική έκθεση του Συνηγόρου για το θέμα αυτό που θα σταλεί στον υπουργό.

_ Στον κύκλο Ποιότητα Ζωής με βοηθό Συνήγορο τον Γιάννη Μιχαήλ δέχτηκε 2.068 αναφορές (ποσοστό 25, 15%) και έχει κύριο αντικείμενο το περιβάλλον, την πολεοδομία, τη χωροταξία, τα δημόσια έργα και τον πολιτισμό. Στην έκθεση αναφέρεται ότι αποτελεσματικός εμφανίζεται ο κύκλος σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος και λιγότερο αποτελεσματικός σε θέματα κατά την αντιμετώπιση των οποίων ακολουθούνται ευρέως από τη διοίκηση πρακτικές που ευνοούν τη δημιουργία, εδραίωση και εντέλει νομιμοποίηση καταστάσεων παρανομίας.

_ Ο κύκλος Σχέσεων Κράτους-Πολίτη με βοηθό Συνήγορο την Αλίκη Κουτσουμάρη δέχτηκε 2.683 αναφορές (ποσοστό 32, 63%). Χαρακτηριστική μορφή κακοδιοίκησης στις δημόσιες υπηρεσίες θεωρείται η μη τήρηση της αρχής της νομιμότητας, η παραβίαση της αρχής της νομιμότητας, η μη εφαρμογή της αρχής της επιείκειας, η μη τήρηση της αρχής της διαφάνειας και η μη εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων. Πρωταγωνιστές στην κακοδιοίκηση υπηρεσίες, οι εφορίες, τα τελωνεία, το Tαμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, οι κεντρικές υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών. Επίσης τα υπουργεία Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Μεταφορών και Επικοινωνιών. Τέλος, ορισμένοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν εκπληρώνουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, δεν τηρούν την αρχή της διαφάνειας, δεν συμμορφώνονται με δικαστικές αποφάσεις και έχουν κακή επικοινωνία με τους δημότες τους. Από τις Επιχειρήσεις Κοινής Ωφέλειας περισσότερα παράπονα υπάρχουν στον ΟΤΕ (38, 9%) και ακολουθούν η ΕΥΔΑΠ (21, 6%), η ΔΕΗ (18, 5%) και τα ΕΛΤΑ (11, 2%).