ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - Για να μη μένετε θεατές στα γεγονότα
Τετάρτη 03/05/2000

ΚΑΙΡΟΣ

ΣΤΗΛΕΣ

ΣΦΥΓΜΟΣ
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΠΟΛΙΤΚΑ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ
ΚΑΦΕΝΕΙΟ Η ΕΛΛΑΣ
ΔΙΕΘΝΗ
ΠΡΟΣΩΠΑ

ΟΔΗΓΟΙ

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΙ
ΘΕΑΤΡΑ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ
ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ MEDIA




ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - ΤΕΧΝΕΣ
Στην εργογραφία του Τεντ Χιουζ δεν υπάρχουν μόνο τα εξαίρετα ποιήματα που τον ανέδειξαν σε μείζονα Αγγλο ποιητή, ούτε υπάρχουν μόνον οι εξαίρετες αποδόσεις στα αγγλικά της «Ορέστειας» του Αισχύλου και «Αλκηστις» του Ευριπίδη-το κύκνειο άσμα του. Υπάρχει κι ένα παιδικό βιβλίο με ιστορίες για φάλαινες και γάτες που ζουν πάνω στα δέντρα παίζοντας βιολί και ντροπαλούς ελέφαντες, μία συλλογή πλήρους ευαισθησίας, τρυφερότητας και φαντασίας.* Ηταν το 1963 όταν αυτή η συλλογή κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο «Φέιμπερ αντ Φέιμπερ» με τον τίτλο «How the Whale Became and Οther Stories» (Πώς έγινε η φάλαινα κι άλλες ιστορίες). Την έκδοση συνόδευε μία λιτή εικονογράφηση, μερικά απλούστατα ασπρόμαυρα σχέδια που είχε κάνει ο ίδιος ο Χιουζ, αφιερώνοντας κι αυτά κι ολόκληρο το βιβλίο στα παιδιά του, τη Φρίντα και τον Νίκολας.

Τριάντα πέντε χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του '98, ένα αντίτυπο εκείνου του βιβλίου έπεσε στα χέρια της εικονογράφου Τζάκι Μόρις. Γνωστή από τις εξαιρετικές δουλειές της κυρίως στα παιδικά βιβλία της Κάρολιν Πίτσερ, η Μόρις τόλμησε: έστειλε ένα αντίτυπο από την πιο πρόσφατη δουλειά της για το «Time of the Lion» τής Πίτσερ στον Χιουζ, ζητώντας του να το δει και αν εγκρίνει το αποτέλεσμα να της επιτρέψει να εικονογραφήσει με το δικό της τρόπο τις ιστορίες της «Φάλαινας»...

Ακολούθησαν μερικές μέρες σιωπής από εκείνον και άγχους για εκείνη που άρχισε να σκέφτεται πως το εγχείρημά της ήταν εξαιρετικά παράτολμο. Κι όμως η απάντηση ήρθε και ήταν η καλύτερη δυνατή: «Φαίνεται» τής έγραφε ο Χιουζ, «πως τα μικρά μου βιβλία εξακολουθούν να ενδιαφέρουν τους νέους εικονογράφους. Οσο για το βιβλίο που μου στείλατε ήταν ιδιαίτερα ελκυστικό. Θα σας πείραζε αν το έστελνα να το δει η επιμελήτρια παιδικών βιβλίων του "Φέιμπερ αντ Φέιμπερ"; Δεν ξέρω αν εκείνη θα εγκρίνει τη δουλειά σας-η οποία, όπως ήδη σας είπα, εμένα μου άρεσε πολύ. Συνεπώς, θα έχετε πιθανότατα νέα της...»

Η επιμελήτρια σεβάστηκε την άποψη του Χιουζ, η συλλογή με τις παιδικές του ιστορίες παραδόθηκε στα χέρια της Μόρις κι εκείνη άρχισε να δουλεύει πυρετωδώς. Δυστυχώς αυτό ήταν το τελευταίο σχέδιο που ενέκρινε ο Χιουζ. Πέθανε τον Οκτώβριο του 1998...

Μόνη πλέον η Μόρις συνέχισε να εργάζεται επάνω στο βιβλίο αν και μέχρι τότε είχε συνηθίσει να δουλεύει σε στενή συνεργασία με το συγγραφέα. Σ' αυτή την περίπτωση όχι μόνο δεν μπορούσε να τον συμβουλευτεί (αν και το θέλησε δεκάδες φορές) αλλά δεν είχε καν την πολυτέλεια μίας συνάντησης μαζί του: δεν πρόλαβαν ποτέ να συναντηθούν ή να μιλήσουν στο τηλέφωνο.

Η Μόρις αναζήτησε τουλάχιστον βοήθεια στην κασέτα με τις ηχογραφημένες από τον ίδιο ιστορίες της «Φάλαινας». «Αν μη τι άλλο», λέει τώρα, «μπορούσα να τον ακούσω να διαβάζει τις ιστορίες του...».

Φυσικά και η ίδια μόνη της διάβασε και ξαναδιάβασε τις ιστορίες εκατοντάδες φορές, ανακαλύπτοντας πως «ο Χιουζ έγραφε με έναν τόσο "οπτικό" τρόπο που πιστεύω ότι ήξερε με ακρίβεια πώς πρέπει να εικονογραφηθεί το βιβλίο του». Βέβαια αυτό δεν της έλυσε αυτομάτως όλα τα προβλήματα. Τι είδους προβλήματα; «Στην ιστορία "Πώς έγινε η γάτα" π.χ. ο Χιουζ γράφει για μία γάτα που ζει σε ένα δέντρο παίζοντας βιολί. Αυτή η γάτα ζει απλώς στο δέντρο ή έχει στήσει ένα σπίτι εκεί ψηλά; Αυτό αναρωτιόμουν. Και την απάντηση έπρεπε να την δώσω μόνη μου».

Ενα από τα μεγαλύτερα προνόμια του βιβλίου είναι η απρόσμενη πλοκή κάθε ιστορίας. Στις σελίδες συγκατοικούν για παράδειγμα ένα καμπούρικο στοιχειό που κατοικεί στο μέσον της γης σε ένα μανιτάρι ή ο Θεός που καλλιεργεί καρότα στο μικρό του κήπο, φροντίζοντας τις υπόλοιπες ώρες να δημιουργεί ζωάκια ή κι ένας ελέφαντας με χαμηλή αυτο-εκτίμηση ο οποίος τον περισσότερο καιρό «απλώς στεκόταν, με τα θλιμμένα μάτια του, αφήνοντας τον άνεμο να σφυρίζει στα αυτιά του...».

Στις ιστορίες του Χιουζ «υπάρχει» λέει η Μόρις «αρκετή θλίψη αλλά και άλλο τόσο χιούμορ. Και υπάρχει και μία αίσθηση τελειότητας και συγκέντρωσης σαν να πρόκειται για ποιήματα». Γι' αυτό και η ίδια τις θεωρεί ως τη σημαντικότερη δουλειά που έχει κάνει μέχρι σήμερα. Και περιμένει ανυπόμονα την κυκλοφορία του βιβλίου το Σεπτέμβριο. Βέβαια ο ίδιος ο Χιουζ δεν θα μπορέσει ποτέ να το δει. Θα το δουν όμως μερικοί εξίσου αυστηροί κριτές: οι μικροί αναγνώστες...

Eπιμ. N. XATZ.

 


Επικοινωνήστε με την "E on-line"

Copyright © 1999 Χ. Κ. Τεγόπουλος Εκδόσεις Α.Ε.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική, ή κατά παράφραση, ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου της ηλεκτρονικής εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή αλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου πού ισχύουν στην Ελλάδα.