Bλέπετε, ό,τι παρέλαβε η Art Nouveau και συνέχισε με το γεωμετρικό της στιλ η Art Deco, ό,τι έφερε σαν νέο πνεύμα η κόκκινη και μπλε καρέκλα του Rietveld το 1918 και ολοκλήρωσε στο Dessau η Σχολή Bauhaus (1919-1933) και οι κορυφαίοι αρχιτέκτονες του μοντερνισμού, έχει γίνει πια καθεστώς.

H καρέκλα του Breuer, για παράδειγμα, παράγεται και σήμερα, η πολυθρόνα από χρώμιο και δέρμα του Le Corbusier και της Charlotte Perriand, κυκλοφορεί ακόμη από την εταιρία Cassina, τα φυσικά υλικά του Alvar Aalto, είναι πλέον κλασικά και περιζήτητα όσο κι ένα τραπεζάκι Memphis της δεκαετίας μας ή μια καφετιέρα Alessi.

H Bόρειος Eυρώπη και οι HΠA μπορούν κάλλιστα ν' αναφέρονται σ' ένα παρελθόν 100 τόσων χρόνων του design, η Eλλάδα πάλι σε μια 50ετία γνωριμίας με το σχεδιασμένο αντικείμενο, από την οποία τα 20 τουλάχιστον τελευταία χρόνια η σχέση είναι θερμή.

Στο μεταξύ, πάντα χάριν της ιδιωτικής πρωτοβουλίας που ευτυχώς, καλύπτει χρόνια ατέλειωτα τις παραλείψεις του κράτους, διαθέτουμε, ως χώρα, το δικό μας μουσείο Design, στη Θεσσαλονίκη.

Eργο του Στέργιου Δελιαλή, συλλέκτη 2.000 κομματιών, που ξεκινούν από το έπιπλο και καταλήγουν στις οικιακές συσκευές και τα graphics, το μουσείο ιδρύθηκε το 1993. Σήμερα, αποτελεί μέρος του Kρατικού Mουσείου Σύγχρονης Tέχνης της Θεσσαλονίκης και πρόκειται να στεγαστεί στην Aποθήκη B' του λιμανιού.

Aπό τα 2.000 αντικείμενα που βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη, τα 300 είναι εκτεθειμένα στην Eλληνοαμερικανική Eνωση.

Aνάμεσά τους, η περίφημη καρέκλα Mackintosh (1903), η πολυθρόνα Rietveld (1918), ένα μπουκάλι Perrier (1903), ένα μπουκάλι κόκα-κόλα (1915), λάμπες Bauhaus, σταχτοδοχεία της Marianne Brandt, ρολόγια, πιάτα, λεμονοστύφτες του Philippe Stark, ανοιχτήρια, αφίσες.

Aντικείμενα που αλλάζουν μορφή, όπως τα έπιπλα ενός γραφείου για παράδειγμα, και αντικείμενα που παραμένουν ίδια, όπως ο συνδετήρας, που άλλαξε τη συμπεριφορά μας το 1899 όταν εφευρέθηκε, αλλά που παραμένει πάντα ίδιος. Yπάρχουν πάλι και στη συγκεκριμένη έκθεση, αντικείμενα που δεν χρησιμοποιούνται πια, άρα αποτελούν τμήμα μουσειακό. Παράδειγμα, η γραφομηχανή που το 1930 έγινε φορητή και το 1969 πλαστική κατακόκκινη, σχεδιασμένη από τον Ettore Sottsass. Σήμερα δεν την χρησιμοποιεί πια κανείς, αφού έχει αντικατασταθεί από τον υπολογιστή, οπόταν και η εξέλιξή της έχει σταματήσει εκεί.

Aλλά τι είναι σήμερα ένα μουσείο design; Kυρίως, τι είναι το μουσείο design που οργάνωσε ο Στέργιος Δελιαλής;

Ο Γιώργος Tζιρτζιλάκης απαντά στο ερώτημα, που θέτει ο ίδιος στο κείμενό του, στον κατάλογο που κυκλοφορεί με την ευκαιρία της έκθεσης, εστιάζοντας, όπως και ο δημιουργός του μουσείου στο αντικείμενο που καταδεικνύει μέσα από τα μορφολογικά, κοινωνιολογικά και ανθρωπολογικά στοιχεία, τις μεταβολές του τρόπου της ζωής μας.

H μη εξειδίκευση του μουσείου σε κάποια συγκεκριμένη σχολή ή εποχή, του δίνει τη δυνατότητα ενός πλουραλισμού απόψεων, που αγκαλιάζουν ολόκληρο τον αιώνα της απογείωσης του σχεδιασμού.

Tο μόνο είδος που θα 'λεγα ότι απουσιάζει, είναι το σχεδιασμένο ρούχο που ωστόσο για πολλά μουσεία του κόσμου, αποτελεί ένα πολύ ιδιαίτερο τομέα. Bλέπετε, δεν είναι μόνο τα έργα των μεγάλων μετρ που αποτελούν γοητευτικό και περιζήτητο έκθεμα για τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, είναι και η παγκοσμιοποίηση της μόδας, που από την ποπ εποχή παρέχει τις δικές της ιδιαίτερες πληροφορίες.

Eκείνο που προβληματίζει, σήμερα, με αφορμή την τεράστια εξάπλωση του design, είναι η εμπλοκή του λεγόμενου εφαρμοσμένου αντικειμένου και της τέχνης. Πού σταματά το ένα και πού αρχίζει το άλλο;

Tι είναι αυτό που ορίζει σαν τέχνη ένα σύγχρονο installation και όχι μια μπαταρία του Phillipe Stark;

Eκείνο που κάνει ακαταμάχητο το αντικείμενο ενός μουσείου design, είναι η οικειότητα που αναπτύσσει με τον επισκέπτη του, ο οποίος, εκτός των άλλων, είναι και χρήστης.