Του ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ

Τι μεγαλόστομες εξαγγελίες για εξαγορές και συγχωνεύσεις άκουγαν οι μικροεπενδυτές ένα χρόνο πριν, τι λόγια παχιά για επενδύσεις που θα «αλλάξουν το μέλλον της εταιρείας», τι υποσχέσεις και δεσμεύσεις από επιχειρηματίες, που τελικά κατάφεραν όχι μόνο να «φουσκώσουν» όσο εκεί που δεν πάει άλλο τις τιμές των μετοχών τους -και στη συνέχεια να ξεπουλήσουν-, αλλά ταυτόχρονα να γεμίσουν τα ταμεία των εταιρειών τους με κεφάλαια που ούτε στα όνειρά τους δεν είχαν φανταστεί.

Κι έρχεται τώρα το πλήρωμα του χρόνου να πληροφορηθούν, έστω και εκ των υστέρων οι πανταχόθεν βαλλόμενοι μικροεπενδυτές, με ποιον τρόπο τελικά χρησιμοποίησαν τις οικονομίες τους οι μεγαλομέτοχοι και οι διοικούντες των εταιρειών, τους οποίους κάποτε εμπιστεύονταν με κλειστά τα μάτια.

Τα στοιχεία που έχουν αρχίσει να δημοσιεύουν τις τελευταίες ημέρες οι εισηγμένες εταιρείες και αναφέρονται στον τρόπο με τον οποίο διέθεσαν τα χρήματα από τις αυξήσεις κεφαλαίου είναι πράγματι δηλωτικά των προθέσεων, των ενεργειών και εν τέλει της φερεγγυότητας όσων τις διοικούν.

Στο Χρηματιστήριο, όπως πληροφορούμαστε, έχουν αρχίσει ήδη να προβληματίζονται καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες που συγκεντρώνουν τα σχετικά στοιχεία βρίσκονται αντιμέτωπες με ουκ ολίγες περιπτώσεις επιχειρήσεων που άλλα έλεγαν ότι θα κάνουν με τα χρήματα των επενδυτών και άλλα έκαναν. «Ευτυχώς οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι πάρα πολλές, οι αποκλίσεις όμως που παρατηρούνται είναι σημαντικές», έλεγε χθες στην «Ε» στέλεχος του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, προσθέτοντας ότι «το ΧΑΑ στη φάση αυτή συγκεντρώνει σταδιακά τα σχετικά στοιχεία, τα ταξινομεί και αναλύοντας τη χρήση των κεφαλαίων επιχειρεί να διαπιστώσει πόσο τυπικοί ήταν οι επιχειρηματίες στις δεσμεύσεις τους».

Από μια επιφανειακή, πάντως, ανάγνωση των πληροφοριών που παραθέτουν οι εισηγμένες εταιρείες, προκύπτει ότι οι περισσότερες τήρησαν τις υποχρεώσεις τους, κάποιες μάλιστα επένδυσαν περισσότερα από όσα υπολόγιζαν, αλλά δεν είναι καθόλου λίγες και εκείνες οι εξόφθαλμες περιπτώσεις επιχειρήσεων που ανέλαβαν να αξιοποιήσουν για λογαριασμό των μετόχων τους τα κεφάλαια στο... Χρηματιστήριο.

31 δισ. δρχ. σε αμοιβαία κεφάλαια

Λόγου χάρη, η τέως προβληματική εταιρεία οικοδομικών υλικών και νυν φιλοδοξούσα μελλοντική πρωταγωνίστρια του κλάδου Real Estate, με την επωνυμία «Ερμής Α.Ε.». Η εν λόγω εταιρεία (γνωστή για τις χρηματιστηριακές της επιδόσεις αφού πέρυσι ανατιμήθηκε κατά 6.000%) άντλησε στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου κεφάλαια ύψους 33, 5 δισ. δραχμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε, διέθεσε 1 δισ. δρχ. για αγορά οικοπέδων, άλλα 1, 43 δισ. δρχ. για αγορά ακινήτων υψηλής απόδοσης και... (κρατηθείτε) τα υπόλοιπα 31 δισεκατομμύρια δραχμές (!) τα επένδυσε σε αμοιβαία κεφάλαια και σε προθεσμιακές καταθέσεις. Τώρα, εάν αυτού του είδους οι επενδύσεις είναι προς όφελος της εταιρείας και των μετόχων της, μάλλον είναι άλλο θέμα...

Μια δεύτερη ανάλογη -αν και πιο ήπια- περίπτωση είναι αυτή της εταιρείας Πλαστικά Κρήτης Α.Ε. Η εταιρεία άντλησε στις αρχές του 1999 ποσό ύψους 3, 8 δισ. δρχ. και μέχρι το τέλος του ίδιου χρόνου είχε διαθέσει τα 1, 9 δισ. δρχ. για αποπληρωμή δανείων, 620 εκατ. δρχ. σε επενδύσεις, ενώ τα 795 εκατ. δρχ. που της «περίσσεψαν» από τη μη υλοποίηση επενδύσεων (τις οποίες πάντως υποστηρίζει ότι θα προωθήσει μέσα στο 2000 για να επεκταθεί στο εξωτερικό) τα τοποθέτησε σε αμοιβαία κεφάλαια σταθερού εισοδήματος και σε καταθέσεις.

Μια άλλη περίπτωση εταιρείας που «φωνάζει» από μακριά, είναι αυτή του Αγροτικού Οίκου Σπύρου, που παρά το γεγονός ότι άντλησε κεφάλαια άνω των 6, 7 δισ. δρχ. μέσα στο 1999, στο ενημερωτικό της αναγράφεται ότι διατηρούνται ως «διαθέσιμα» προκειμένου να χρησιμοποιηθούν μέσα στο 1ο εξάμηνο του 2000.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι εταιρείες απλώς δεν έχουν διαθέσει το σύνολο των κεφαλαίων που άντλησαν, όπως λ.χ η Computer Logic που έχει επενδύσει 2, 9 δισ. δρχ. από το σύνολο των 4, 3 δισ. δρχ. της αύξησης. Το ίδιο και η Τέρνα Α.Ε., που σε σύνολο αντληθέντων κεφαλαίων 8, 57 δισ. δρχ. έχει χρησιμοποιήσει τα 4, 7 δισ. δρχ. ή η Χαϊδεμένος που έχει επενδύσει τα 3, 57 δισ. δρχ. σε σύνολο αντληθέντων κεφαλαίων 6 δισ. δραχμών.

Αντίθετα, άλλες εταιρείες (και ευτυχώς μάλλον οι περισσότερες) είτε έχουν προχωρήσει σε υλοποίηση των όσων υποσχέθηκαν ή ακόμη έχουν δώσει και κάτι παραπάνω προκειμένου να φέρουν εις πέρας τις επενδύσεις τους.

Για παράδειγμα η εταιρεία Frigoglass η οποία, αν και άλλαξε σε κάποιο βαθμό το περιεχόμενο των επενδύσεων που σχεδίαζε, διέθεσε ωστόσο γι' αυτές επιπλέον κεφάλαια 2, 5 δισ. δρχ., εκτός των 29 δισ. δρχ. της αύξησης. Ομοίως και ο Ομιλος Παπαέλληνα που διέθεσε εξ ολοκλήρου το προϊόν 2 αυξήσεων κεφαλαίου συνολικού ύψους 32, 5 δισ. δρχ. σε εξαγορές, ενώ δανείστηκε επιπλέον κεφάλαια για να πραγματοποιήσει νέες επενδύσεις.