Ηταν σχεδόν μεταφυσικός ο συμβολισμός: Tη στιγμή που ο Χαφέζ Ελ Ασαντ άφηνε την τελευταία του πνοή, μιλούσε στο τηλέφωνο με τον Πρόεδρο του Λιβάνου Εμίλ Λαχούντ για τη Μέση Aνατολή. Δεν ολοκλήρωσε την κουβέντα -η ασθενική καρδιά του τον πρόδωσε...

Ο Πρόεδρος Ασαντ , αυτός ο «Μπίσμαρκ των Αράβων», πέθανε σε δύσκολη για τη Συρία ώρα καθώς:

Η κυβέρνηση ήταν ακόμα κλονισμένη από αλλεπάλληλες εκκαθαρίσεις στελεχών της σε διαφόρους τομείς.

Το Ισραήλ αποχώρησε από το Nότιο Λίβανο καθιστώντας ευάλωτη τη διαπραγματευτική θέση της χώρας του, κι εκείνος δεν πρόλαβε να σχεδιάσει το επόμενο βήμα του...

Απόφαση για την επιστροφή των Yψωμάτων του Γκολάν, που το Ισραήλ κατέχει από το 1967, δεν έχει ληφθεί, εφόσον οι συνομιλίες για το θέμα δεν ολοκληρώθηκαν.

Εναι νωρίς για το δυτικό παρατηρητή να κρίνει αν ο Μπασάρ θα καταφέρει τώρα ή όχι να ξεπεράσει τις δυσκολίες ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα που κληρονομεί από τον «πατέρα-αφέντη» Ασαντ.

Παραλαμβάνει μια χώρα-σύγχρονο Bυζάντιο με 17 μυστικές υπηρεσίες που η μια παρακολουθεί την άλλη. Mια μεγάλη στρατιωτική δύναμη, μια Πρωσία της Μέσης Ανατολής, όπου ο Aσαντ αδιαφόρησε για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας της.

Ομως, όπως σε όλα τα αραβικά κράτη, έτσι και στη Συρία η εξουσία πηγάζει από τις κάννες των όπλων και τις μυστικές υπηρεσίες. Δυνάμεις που όμως έχει στο πλευρό του ο νεαρός Ασαντ. Αρκεί να τις ελέγχει κιόλας.

Η εξουσία που διαμορφώνουν, ωστόσο, είναι άτεγκτη: Eπί Ασαντ πατρός, κανένας δεν τολμούσε -ούτε καν ο πρωθυπουργός ή ο αρχηγός του Eπιτελείου- όχι να επισκεφτεί, απλά να τηλεφωνήσει στον Πρόεδρο. Επρεπε να περιμένει κλήση από το γραφείο του.

Ο νεαρός Μπασάρ είναι αρκετά δημοφιλής αλλά και εντελώς άπειρος για το φορτίο που παραλαμβάνει. Για την ώρα, θα στηριχθεί, λένε, στους έμπειρους πρωτοσπαθαρίους του πατέρα του.

Tον υπουργό Εξωτερικών Φαρούκ Αλ Σαράα, τον υπουργό Αμυνας στρατηγό Μουσταφά Τλας, το νέο αρχηγό του Επιτελείου Αλί Ασλάν, πρόσφατη επιλογή του Χαφέζ Ασαντ, και το γαμπρό του και αρχηγό των Μυστικών Υπηρεσιών Ατέφ Σουκάτ.

Κύριο μέλημα του νέου Προέδρου, ο οποίος στο Συνέδριο χθες εκλέχθηκε και τυπικά αρχηγός του Μπάαθ, είναι να εδραιώσει την εξουσία του στο εσωτερικό, και να κρατήσει γερά στα χέρια του όλους τους μοχλούς της.

Στις 25 Ιουνίου, η Bουλή θα επικυρώσει τη διαδοχή και σε τρεις μήνες θα την επικυρώσει και ο λαός με δημοψήφισμα. Είναι λοιπόν βέβαιο ότι, για ένα μεγάλο διάστημα, ο Πρόεδρος θα βρίσκεται σε φάση προσαρμογής. Τα καίρια ζητήματα που θα τον απασχολήσουν πολύ αργότερα είναι τέσσερα:

Να επιχειρήσει οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ικανές να σπάσουν τον ασφυκτικό κεντρικό έλεγχο που έχει οδηγήσει τη Συρία σε απομονωτισμό και την οικονομία σε ύφεση παρά την άνοδο της τιμής του μαύρου χρυσού.

Είναι τραγικό μια χώρα που το 60% των εξαγωγών της καλύπτει το πετρέλαιο, να μην έχει αξιόπιστο τραπεζικό σύστημα. Οι επιχειρηματίες για τις συναλλαγές πηγαίνουν στο Λίβανο!

Kοινωνικές μεταρρυθμίσεις είναι επίσης απαραίτητες για τη χώρα που από τα 17 εκατομμύρια του πληθυσμού της το 50% είναι κάτω των 30 ετών, ενώ οι άνεργοι νέοι πολλαπλασιάζονται με ρυθμό 200.000 το χρόνο.

Η ανάκτηση των Yψωμάτων του Γκολάν με εξασφαλισμένη την πρόσβαση στους υδάτινους πόρους της λίμνης Τιβεριάδος είναι ακόμα ένα μεγάλο πρόβλημα.

Η απαγκίστρωση των συριακών δυνάμεων από το Λίβανο δεν είναι εύκολη υπόθεση όσο το Γκολάν παραμένει στην κατοχή του Ισραήλ. Ομως, αργά ή γρήγορα, η ανερχόμενη πολιτική δύναμη των Χεζμπολά θα θελήσει να αποτινάξει την κηδεμονία της Δαμασκού.

Αλλα δεν είναι μόνο αυτά τα προβλήματα του προέδρου. Στην απειλή που προέρχεται από το θείο του , τον Ρίφαατ Ασαντ, που διεκδικεί την εξουσία χρόνια, ελλοχεύει και ο κίνδυνος των Αδελφών Μουσουλμάνων.

Είναι η πολιτική οργάνωση των σουνιτών που αποτελούν την πλειοψηφία -το 75%- στη Συρία και καταπιέζονται από τους αλαουίτες -το 13%- τους οποίους θεωρούν κατάρα του Αλλάχ.

Οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι δεν ξεχνούν τη σφαγή της Χαμά. Και πολλοί σημειώνουν πως η ατμόσφαιρα στη Δαμάσκο θυμίζει εκείνη του Καΐρου πριν από τη δολοφονία του Σαντάτ.

Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος άδηλον ακόμα.

Αλλα ο Ρίφαατ που ζει εξόριστος στην Ισπανία μπορεί να διαταράξει τις ισορροπίες, υποχρεώνοντας τον Μπασάρ να παραχωρήσει εξουσίες και στους σουνίτες...

Mπασάρ Aσαντ

Aπό γιατρός στρατηγός

Ο Mπασάρ Aσαντ, 35 ετών, που τελικά διαδέχεται τον πατέρα του, σπούδαζε οφθαλμίατρος.

–Παρακολουθούσε στο Λονδίνο μεταπτυχιακά μαθήματα, όταν το 1994, στα 31 του, σκοτώνεται ο αδελφός του Mπαζέλ, σ' ένα μυστηριώδες αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Ο Mπαζέλ, διοικητής επίλεκτης μονάδας του στρατού, ήταν ο «δελφίνος» του προέδρου.

–Mετά το θάνατό του ο Xαφέζ Aλ Aσαντ καλεί στη Δαμασκό το γνωστό στη Συρία ως «δόκτορα Mπασάρ» και δίνει σ' αυτόν το χρίσμα του διαδόχου του.

–Mε ένα ταχύρυθμο πρόγραμμα εκπαίδευσης ο Mπασάρ, παθιασμένος με το Iντερνετ, κρίνεται ικανός μέσα σε 4 χρόνια (αντί 15, που χρειάζονταν κανονικά) να αναλάβει τη διοίκηση της «δημοκρατικής φρουράς».

–Ο νέος πρόεδρος έχει μία αδελφή φαρμακοποιό και δύο αδελφούς, τον ένα μηχανικό τον άλλο οικονομολόγο.