Η αποκρυπτογράφηση του γενετικού κώδικα έγινε, η μεγάλη περιπέτεια για τους επιστήμονες όμως μόλις αρχίζει. Η προσπάθειά τους τώρα θα επικεντρωθεί στην κατανόηση της γενετικής αρμονίας του ανθρώπου και στην ανάγνωση του «βιβλίου της ζωής». Αξιοσημείωτη επίσης είναι η επισήμανση των ειδικών ότι τα ελάχιστα κενά που έχουν απομείνει σε ό,τι αφορά τη δομή των χρωμοσωμάτων, θα είναι πολύ δύσκολο να καλυφθούν ίσως και αδύνατο.

Ο δρ Κόλινς του Εθνικού Ινστιτούτου Ανθρωπίνου Γενώματος δήλωσε ότι 1-2% της δομής των χρωμοσωμάτων περιλαμβάνει μια χημική ουσία που ονομάζεται ετεροχρωματίνη, η οποία δεν «απαντά» στην αποκωδικοποίηση με χρήση της υφιστάμενης τεχνολογίας. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα κενά βρίσκονται σε τμήματα του DNA που επαναλαμβάνονται ή η λειτουργία τους δεν είναι γνωστή. Πιστεύεται δε ότι δεν περιέχουν γονίδια. Ελπίδα ιδιωτών και Δημοσίου είναι να καταγραφεί η ακολουθία του γονιδιώματος με ακρίβεια 99, 9%. Ετσι κι αλλιώς, ποτέ δεν θα μπορέσουν να φθάσουν το 100%, μια και «όλοι μας είμαστε διαφορετικοί και δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση», λέει ο πρόεδρος της Celera Genomics, Κρέιγκ Βέντερ.

Σε ό,τι αφορά τη γνώση που ήδη έχουν αποκομίσει, ο γενετιστής Ρόμπερτ Ουότερσον του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον τονίζει χαρακτηριστικά: «Eίμαστε μόνον στην αρχή...μένουν ακόμη πολλά να μάθουμε».

Οι επιστήμονες έρχονται τώρα αντιμέτωποι με μια «μακρά περιπέτεια», αναφέρει χαρακτηριστικά το Γαλλικό Πρακτορείο. Θα πρέπει να καταγράψουν παράγραφο προς παράγραφο, αυτό το μεγάλο «βιβλίο της ζωής», εγχείρημα που θα καθίστατο αδύνατο δίχως τη βοήθεια των υπολογιστών. Με μέσο όρο ανάγνωσης τα δέκα γράμματα ανά δευτερόλεπτο, θα απαιτηθούν δέκα χρόνια για να διαβαστεί το βιβλίο. Ακόμη και τότε όμως θα πρέπει να γίνει κατανοητή η «σύνταξη» και η «γλώσσα» της γενετικής. Με άλλα λόγια, να γίνει κατανοητή η ενορχήστρωση της βιολογικής συμφωνίας που επιτρέπει στα ανθρώπινα γονίδια να παίξουν ένα «κομμάτι» δίχως να κάνουν λάθος.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να κατακτήσουν το Εβερεστ της Bιολογίας: να αναγνωρίσουν και να εντοπίσουν κάνω στη μακρά αλυσίδα του DNA τα 38.000 γονίδια που περιέχουν πληροφορίες απαραίτητες για τη ζωή.

Ρίχνοντας φως στους «αναγραμματισμούς» των γονιδιακών φράσεων που ευθύνονται για γενετικές ασθένειες, θα καταστεί εφικτό στο μέλλον να βρεθούν τρόποι έγκαιρης αντιμετώπισής τους. «Είναι σχεδόν βέβαιο -λέει διευθυντής του κέντρου γονιδιακής αλυσίδας στην Iατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπέιλορ (Χιούστον) - ότι σε τρία έως πέντε χρόνια θα έχουμε αποκομίσει γνώση για τη μεγάλη πλειονότητα των γενετικών νοσημάτων που πλήττουν σήμερα την ανθρωπότητα».

(Γαλλικό Πρακτορείο-Ασόσιετεντ)