Τελικά, είμαστε μια διχασμένη κοινωνία ή απλώς δεν ξέρουμε σε τι θεό πιστεύουμε; Tα αποτελέσματα, πάντως, της δημοσκόπησης της ΜRB προσφέρονται για κάθε είδους ερμηνεία, καθώς από τη μία έχουμε την αποδοχή των βασικών γραμμών της κυβερνητικής πολιτικής κι από την άλλη την επιβεβαίωση ότι εξακολουθούμε να είμαστε μια κοινωνία με βαθιές θρησκευτικές πεποιθήσεις. Εξαρτάται, λοιπόν, από ποια οπτική γωνία θα αξιολογήσεις τα ευρήματα της δημοσκόπησης, για να πανηγυρίσεις ανάλογα.

... Μια πιο αποστασιοποιημένη ματιά ίσως βεβαια να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι έχουμε απλώς διαχωρίσει κοσμική εξουσία και υπερ-κόσμιες προσδοκίες. Στα της πολιτικής επικροτούμε, δηλαδή, σε γενικές γραμμές τη γραμμή Σημίτη, στα της θρησκείας η πλειοψηφία ομνύει στον Χριστόδουλο, με ελαφρές ίσως παρασπονδίες. Θα πουν βέβαια κάποιοι, «μα εδώ η Eκκλησία δίνει ουσιαστικά μια πολιτική μάχη, ασχέτως αν δεν το ομολογεί, και φαίνεται να έχει τη συμπαράσταση, τουλάχιστον όσον αφορά το κύριο αίτημά της, σημαντικού τμήματος της κοινής γνώμης». Ως ένα βαθμό έτσι είναι, μόνο που αυτή η «συμπαράταξη» δεν οδηγεί από την άλλη μεριά σε καμία απολύτως φθορά της κυβέρνησης. Παράλληλα, οι ίδιοι που δηλώνουν «ναι» στο θρήσκευμα στις ταυτότητες, εγκρίνουν απολύτως τον χωρισμό κράτους - Eκκλησίας.

... Μια εικόνα αντιφατική με την πρώτη ματιά, που αναδεικνύει τα συντηρητικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας, αλλά ταυτοχρόνως υποδηλώνει ότι οι πολίτες «λειτουργούν» σε δύο παράλληλους κόσμους. Στον κόσμο της καθημερινότητας είναι πιο πραγματιστές, πιο κοντά σε εκείνον που τους εξασφαλίζει σταθερότητα, που τους εγγυάται ένα καλύτερο μέλλον. Από την άλλη, υπάρχει ο κόσμος της παράδοσης, με τις βαθιές ρίζες, αλλά και ως ένα βαθμό ο κόσμος της άγνοιας, που τους οδηγεί στην υπερβατική αγκαλιά της θρησκείας. Είναι ουσιαστικά το διπλό πρόσωπο μιας Ελλάδας, που από τη μία βλέπει την Ευρώπη ως το φυσικό της μέλλον και από την άλλη αλληθωρίζει σ' ένα οικείο, αλλά ξεπερασμένο παρελθόν...

ΣΗΦΗΣ ΠΟΛΥΜΙΛΗΣ