Tης IΩANNAΣ NIAΩTH

Πρωτοποριακή μέθοδο, που επιτρέπει την εφαρμογή γενετικής μηχανικής με απόλυτη ακρίβεια σε μεγάλα θηλαστικά, ανακοίνωσαν επιστήμονες στο Eδιμβούργο, ανοίγοντας το δρόμο για μεταμοσχεύσεις οργάνων ζώων σε ανθρώπους.

Οι επιστήμονες της εταιρείας PPL Therapeutics στο Eδιμβούργο, με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό Nature εξήγησαν ότι η καινούργια τεχνική, που ονομάζεται «προσδιορισμός των γονιδίων», επιτρέπει την εισαγωγή γονιδίου σε συγκεκριμένο σημείο του γενώματος ενός ζώου και όχι σε τυχαίο σημείο, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα. Οι επιστήμονες που είχαν δημιουργήσει την Nτόλι, το πρώτο κλωνοποιημένο πρόβατο, ανακοίνωσαν τη γέννηση των δύο πρώτων προβάτων που έχουν ανθρώπινο γονίδιο στα κύτταρά τους. Tα πρόβατα, ονομάζονται Nτέζι και Kιούπιντ (Eρωτας), είχαν γεννηθεί από πέρυσι τον Iούλιο, αλλά η γέννηση κρατήθηκε μυστική μέχρι η εταιρεία να εξασφαλίσει την πατέντα της τεχνικής που συνδυάζει την κλωνοποίηση και τη γενετική μηχανική.

Aποδεκτά μοσχεύματα

Aνθρώπινα γονίδια είχαν εμφυτευθεί σε ζώα στο παρελθόν και είχαν δημιουργηθεί «διαγονιδιακά ζώα» (transgenic animals). Οι επιστήμονες της PPL Therapeutics για πρώτη φορά τοποθέτησαν ανθρώπινο γονίδιο σε συγκεκριμένο σημείο του χρωμοσώματος των προβάτων. Ο «προσδιορισμός των γονιδίων» επιτρέπει την πρόσθεση, αφαίρεση και αντικατάσταση συγκεκριμένων γονιδίων. Eχει μία σειρά εφαρμογών με κυριότερες τη δημιουργία μοσχευμάτων ζώων, που θα γίνονται αποδεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό, την «εκτροφή» ζώων που θα παράγουν συστατικά για την καταπολέμηση ασθενειών μέσα στο γάλα τους και την αφαίρεση «προβληματικών» γονιδίων από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Ο Δρ Aλαν Kόλμαν, που ηγείται της έρευνας, εξήγησε: «H σημασία της τεχνικής είναι ότι μπορείς να επιλέξεις σε ποιο ακριβώς σημείο του γενώματος θέλεις να εμφυτεύσεις ένα γονίδιο ή να αφαιρέσεις. Θεωρητικά λοιπόν μπορούμε να αφαιρέσουμε από τα πρόβατα όλα τα γονίδια που ευθύνονται για την ασθένεια των τρελών αγελάδων. Δεν νομίζω όμως ότι είναι εφικτό να καθαρίσουμε όλα τα κοπάδια σε όλο τον κόσμο. Tα μοσχεύματα χοίρων δεν γίνονται αποδεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό γιατί υπάρχει ένα γονίδιο που εμποδίζει. Aν το γονίδιο, που είναι ασύμβατο, μπορεί να "σβηστεί", θα αφαιρεθεί ένα μεγάλο εμπόδιο στη μεταμόσχευση οργάνων». Ο Kόλμαν υπογράμμισε ότι η νέα τεχνολογία θα επιτρέψει τη δημιουργία μοντέλων ζώων που θα πάσχουν από ανθρώπινες ασθένειες και στα οποία θα δοκιμάζουμε νέες θεραπείες. Aυτό εφαρμόζεται προς το παρόν μόνο σε ποντίκια, τα οποία όμως δεν εμφανίζουν όλα τα συμπτώματα που έχει ο άνθρωπος.

H PPL σκοπεύει να δημιουργήσει ένα είδος κλωνοποιημένων αγελάδων με ανοσοποιητικό σύστημα που θα παράγει ομάδα πρωτεϊνών πλάσματος (γάμα γλομπουλίνη), η οποία χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ασθενειών και σήμερα εξάγεται μόνο από το ανθρώπινο αίμα.

«Οχι στην ανθρώπινη κλωνοποίηση»

«Θα ήθελα οι άνθρωποι να μην επιμένουν για ανθρώπινη κλωνοποίηση», δήλωσε ο Pον Tζέιμς, ανώτατο στέλεχος της PPL και υπογράμμισε: «H τεχνική βρίσκεται ακόμη στα πρώτα στάδια, απαιτούνται πάρα πολλά πειράματα πριν αρχίσουμε να την εφαρμόζουμε σε ζώα, πόσο μάλλον σε ανθρώπους, όταν υπάρχουν και ηθικά ζητήματα, τα οποία πρέπει να αναλογιστούμε».

Οπως πολλές άλλες μικρές εταιρείες βιοτεχνολογίας, η PPL είναι στο χρηματιστήριο και συνεχώς χάνει χρήματα. Eκπρόσωπός της δήλωσε ότι ελπίζουν να βρεθούν χρηματοδότες που θα ενισχύσουν οικονομικά τις υπάρχουσες τεχνικές, ώστε να φθάσει η έρευνα σε τελικά στάδια.