Tου ΓIΩPΓΟY BIΔAΛH

Λάτρης της χώρας μας («είμαι παράφορα ερωτευμένος με την Ελλάδα») αλλά και μελετητής σε βάθος του αρχαιοελληνικού πολιτισμού. Κάτι που αντανακλάται και στη γαλλική παραθαλάσια πόλη Μονπελιέ, στην οποία είναι δήμαρχος εδώ και 23 συνεχή χρόνια.

Πανεπιστημιακός καθηγητής (διδάσκει Ιστορία Δικαίου στη Νομική Σχολή), οικονομολόγος (Η.Ε.C.), βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ο 62χρονος Ζορζ Φρες θα τιμηθεί για τη φιλελληνική του δραστηριότητα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωσταντίνο Στεφανόπουλο, που θα του απονείμει το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής τη Δευτέρα το μεσημέρι στο προεδρικό μέγαρο.

Πέρυσι τον Απρίλιο είχαμε τη χαρά να επισκεφθούμε την όμορφη αυτή μεσογειακή πόλη, μ' αφορμή την παρουσίαση της όπερας του Θάνου Μικρούτσικου «Η επιστροφή της Ελένης» (ήρθε μετά και η δική τους όπερα και ορχήστρα στο Μέγαρο Μουσικής μ' αφιέρωμα στον Πουλένκ).

Εκεί μας είχε εντυπωσιάσει η έμφαση του δήμου στην υποδομή και στα δρώμενα για τον πολιτισμό (αιωνόβια όπερα, σύγχρονο κτίριο με τρεις αίθουσες συναυλιών, διεθνές φεστιβάλ χορού, φεστιβάλ μεσογειακού κινηματογράφου, κ.ά). Κι ακόμη η πολεοδομική ισορροπία ανάμεσα στο σύγχρονο με το παλιό, η μεγάλη συνοικία «Αντιγόνη» με δρόμους, σοκάκια και αλέες με ελληνικά ονόματα (Πλάτωνος, Αφροδίτης, Δελφών, Καλυψούς, Δημοσθένη, κ.ά).

Λίγο πριν έρθει στην Ελλάδα, ο φιλέλληνας δήμαρχος του Μονπελιέ μας έδωσε συνέντευξη, στην οποία μας βοήθησε μεταφραστικά αλλά και με στοιχεία επιπλέον η εκπαιδευτικός Βασιλεία Κοραχάνη-Αλόνσο που ζει χρόνια στην πόλη αυτή κι εργάζεται στο πανεπιστήμιό της (να σημειωθεί ότι ο κ. Φρες ήταν από τις ελάχιστες πνευματικές φωνές της Γαλλίας που είχε ταχθεί εναντίον του βομβαρδισμού της Γιουγκοσλαβίας).

«Τον περασμένο Μάρτιο φιλοξενήσαμε την έκθεση της Γαλλικής Αρχαιλογικής Σχολής των Αθηνών, την οποία επισκέφθηκαν 12.000 επισκέπτες. Εχουμε επαφή με διάφορους ελληνικούς οργανισμούς και συχνά έχουμε τη βοήθεια του εδώ ελληνικού συλλόγου «Εύρω-Ελλάς-Γαλλία».

- Η Ελλάδα που τόσο αγαπάτε, σας τιμά τη Δευτέρα. Πώς νιώθετε;

«Το παράσημο που θα μου δοθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωσταντίνο Στεφανόπουλο είναι μεγάλη τιμή κι αισθάνομαι βαθιά συγκίνηση. Νιώθω ερωτευμένος παράφορα με την Ελλάδα, έχω δημιουργήσει στενούς δεσμούς εδώ. Γνώρισα νέος τις συγκινήσεις του αρχαιολόγου, παίρνοντας μέρος στις ανασκαφές στα Μάλλια της Κρήτης (το 1960) και από τότε έμεινα λάτρης της ομορφιάς και της Iστορίας της χώρας σας. Εχω έρθει πολλές φορές στη Ρόδο, στη Σαντορίνη, στο Ναύπλιο, κ.α. Μ' ενδιαφέρει πάντα η μελέτη της Iστορίας της Ελλάδας, της κοιτίδας του δυτικού πολιτισμού. Ως καθηγητής Ιστορίας Ρωμαϊκού Δικαίου, διδάσκω την Ελληνική Ιστορία και συγχρόνως την ουμανιστική προσφορά των Ελλήνων».

- Το αμερικάνικο περιοδικό «Business Week» στο τεύχος του Ιουνίου, επέλεξε μεταξύ 50 Ευρωπαίων νεωτεριστών και δημιουργών εσάς και την πόλη σας. Πώς εξηγείτε αυτή την εκλογή;

«Εδώ και μερικά χρόνια το Μονπελιέ προσελκύει αρκετούς Αμερικανούς επιχειρηματίες στον τομέα των σύγχρονων τεχνολογιών. Πρόσφατα μεγάλες εταιρείες όπως η DELL CΟMPUTER και η PALM CΟMPUTING' εγκαταστάθηκαν εδώ. Είναι αποτέλεσμα ενός σχεδίου ανάπτυξης που έχουμε επιλέξει για την οικονομική ανάπτυξη της πόλης. Εάν το Μονπελιέ σήμερα προσελκύει νέες τεχνολογίες, είναι διότι απέδειξε τον δυναμισμό του (έχει την πιο σημαντική αύξηση πληθυσμού των μεγάλων πόλεων της Γαλλίας σύμφωνα με την τελεταία απογραφή του '99). Διαθέτει ένα σύγχρονο ανεπτυγμένο οικονομικό δίκτυο, στηριζόμενο σ' ένα υψηλό επίπεδο επιστημόνων στον τομέα της έρευνας, τεχνολογίας, ιατρικής, κλπ. Συγχρόνως όμως δημιούργησε ένα κοινωνικό περιβάλλον με πολιτιστική κίνηση υψηλού επιπέδου και κυρίως μια ποιότητα ζωής που αναδεικνύει το Μονπελιέ στην πρώτη θέση εκλογής των Γάλλων σαν πόλη διαμονής, όπως δείχνουν σχετικά γκάλοπ».

- Αλήθεια πώς σας ήλθε η ιδέα να φτιάξετε τη συνοικία «Αντιγόνη» που έχει νεοκλασική αρχιτεκτονική κι όπου όλοι οι δρόμοι φέρουν ελληνικά ονόματα;

«Οταν πρωτοεκλέχτηκα δήμαρχος στο Μονπελιέ το 1977, η πόλη είχε μεγάλη άνοδο πληθυσμού με τον ερχομό των Γάλλων από την Αλγερία. Η συνοικία «Αντιγόνη» δημιουργήθηκε για να ισορροπήσει την αύξηση της πόλης προς τον Νότο, προς τη θάλασσα δηλαδή. Η «Αντιγόνη» κτίσθηκε σ' ένα απέραντο οικόπεδο που σήμερα δίνει μια λογική συνέχεια στο Ιστορικό Κέντρο του Μονπελιέ. Ο Ισπανός αρχιτέκτονας Ρικάρντο Μποφίλ και εμείς ως δήμος, προτιμήσαμε το νεοκλασικό στιλ, διότι έδενε αρμονικά με τα κτίρια της παλιάς πόλης. Η ονομασία των δρόμων και πλατειών με ελληνικά ονόματα έδωσε σ' αυτό το σύνολο κάτι καινούργιο και σαν λάτρης της Ελλάδας με ικανοποιούσε ακόμη πιο πολύ».

- Βαφτίσατε το υπό κατασκευήν κέντρο ψυχαγωγίας «Οδύσσεια». Πιστεύετε ότι οι κάτοικοι του Μονπελιέ και οι Γάλλοι γενικότερα θα δουν τη σχέση αυτής της ονομασίας με το όνομα του βασιλιά της Ιθάκης, του πολυμήχανου Οδυσσέα (Ul ysse στα γαλλικά);

«Η ονομασία "Οδύσσεια" προέρχεται από το ομώνυμο έργο του Ομήρου (στα γαλλικά ο ομηρικός ήρωας προφέρεται πράγματι Ul ysse) αλλά θυμίζει επίσης και την ταινία του Κιούμπρικ 2001 η Οδύσσεια του "Διαστήματος", που δίνει ένα τόνο σύγχρονο στα μελλοντικά σχέδια. Νομίζω ότι αυτός ο παραλληλισμός ονομάτων συνδέει το παρελθόν με το μέλλον, ιδιαίτερα για την καινούργια γενιά».

- Γράφτηκε ότι καμιά φορά στη Βουλή φτιάχνετε... σταυρόλεξα στα αρχαία ελληνικά. Συνεχίζετε να μελετάτε τα αρχαία και νέα ελληνικά;

«Διδάσκω όπως γνωρίζετε Pωμαϊκό Δίκαιο στη Νομική, είμαι βουλευτής, δήμαρχος μια μεγάλης πόλης, όλα αυτά μου αφήνουν δυστυχώς λίγο καιρό, για να μπορώ να μελετώ τα αρχαία ελληνικά, τα οποία φυσικά μελέτησα πολύ ως φοιτητής. Οσο κι αν η αγάπη μου για την Ελλάδα και τη γλώσσα της είναι άρρηκτα δεμένη μέσα μου, προσπαθώ πάντα να είμαι πολύ προσεκτικός στην πολιτική συζήτηση της Βουλής».

- Εδώ και καιρό το ελληνικό υπουργείο Παιδείας στέλνει στο Μονπελιέ ένα δάσκαλο, ο οποίος διδάσκει την ελληνική γλώσσα σε μικρούς και μεγάλους (τμήματα παιδιών, μαθητών και ενηλίκων). Είναι καλό να συνεχιστούν αυτού του είδους οι ανταλλαγές μεταξύ των δύο χωρών;

«Εύχομαι να συνεχιστούν και να αναπτυχθούν από τις δύο πλευρές, διότι δίνουν ένα θαυμάσιο πολιτιστικό πλούτο, απαραίτητο για τη γνωριμία και των δύο. Η Iστορία των χωρών μας είναι συχνά δεμένη με τη Μεσόγειο κι αυτή γίνεται ένας δυνατός δεσμός μεταξύ μας, που μας κάνει αλληλέγγυους.Το μπλέ χρώμα άλλωστε είναι σύμβολο της Μεσογείου, της θάλασσας. Είναι το χαρακτηριστικό σήμα στην πόλη μας (από το χρώμα της σημαίας του Μονπελιέ έως το τραμ που εγκαινιάστηκε πριν λίγες μέρες) όπως και στη χώρα σας».

- Μετά από αίτηση του ελληνικού συλλόγου του Μονπελιέ «Εύρω-Ελλάς-Γαλλία» και του γενικού προξένου της Ελλάδας στη Μασσαλία Ιωάννη Μεταξά, ο δήμος έδωσε το όνομα «Αδαμάντιος Κοραής» σε μια πλατεία της «Αντιγόνης» (ο διαπρεπής αυτός φιλόλογος σπούδασε στην πόλη σας Ιατρική (1782-88).

«Είχα διαβάσει για την περίφημη προσωπικότητα του Κοραή, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του για το διαφωτισμό των Ελλήνων. Τους μιλούσε για τους αρχαίους προγόνους τους και βοήθησε καθοριστικά στη διαμόρφωση της νεότερης ελληνικής γλώσσας. Με τα γραφτά του επίσης έκανε γνωστό στη Δύση τα δεινά των Ελλήνων επί Τουρκοκρατίας».

Να σημειώσουμε στον επίλογό μας ότι έχουν παραγγελθεί από τον κύριο Φρες αντίγραφα ελληνικών αγαλμάτων που θα στολίσουν διάφορα σημεία της πόλης και ιδιαίτερα βεβαίως τη συνοικία «Αντιγόνη». Ητοι, η Νίκης της Σαμοθράκης, η Αρτεμις, η Αφροδίτη, ο Διόνυσος, ο Δημοσθένης (σε μάρμαρο) και ο Ηνίοχος των Δελφών, ο Απόλλων, ο Δισκοβόλος (σε χαλκό).