Τη «χρυσή τομή» στο θέμα των αποζημιώσεων των συγγενών των θυμάτων των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής αναζητεί η ελληνική κυβέρνηση, μετά την έντονη αντίδραση της γερμανικής στη διαδικασία κατασχέσεων που άρχισε σε κτίρια γερμανικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα.

Το θέμα έθεσε ο ίδιος ο καγκελάριος Σρέντερ στον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Σρέντερ διαμαρτυρήθηκε έντονα για τη μετάβαση δικαστικών επιμελητών στο Iνστιτούτο Γκέτε στην Αθήνα και ζήτησε την παρέμβαση του κ. Σημίτη, ώστε να μην προχωρήσουν οι διαδικασίες κατάσχεσης. Είχαν προηγηθεί δυο διαβήματα: ένα του Γερμανού πρεσβευτή στην Αθήνα κι ένα προς τον Ελληνα πρεσβευτή στο Βερολίνο.

Αν και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι τα διαβήματα έγιναν «σε πνεύμα που αποδεικνύει ότι κάθε άλλο παρά επιθυμεί η Γερμανία τη διατάραξη των σχέσεων», είναι φανερό ότι το θέμα έχει προσλάβει μεγάλες διαστάσεις, είναι πολύπλοκο σε πολιτικό και νομικό επίπεδο, και η ίδια η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη αποφασίσει ποια λύση θα επιδιώξει να δώσει.

H διαφωνία

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Σημίτης είπε στον κ. Σρέντερ ότι η Ελλάδα δεν θέλει να διαταραχθούν οι σχέσεις της με τη Γερμανία και σημείωσε ότι η κυβέρνηση δεν έχει ευθύνη για τις ενέργειες που έγιναν στο Iνστιτούτο Γκέτε, αφού ακολουθείται νομική διαδικασία μετά την απόφαση του δικαστηρίου.

Η κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι διαφωνεί με τη διαδικασία της επίσπευσης κατασχέσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Πολλές φορές έχουμε δίκιο, αλλά ο τρόπος με τον οποίον το επιδιώκουμε μπορεί να μη μας δικαιώνει». Μιλώντας στο ραδιοσταθμό «Σκάι», ο κ. Παπανδρέου είπε ότι η κυβέρνηση έχει θέσει το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων σε πολιτικό επίπεδο, επειδή εκτιμά ότι τα δικαστικά μέσα δεν αποτελούν τον καλύτερο τρόπο επίλυσης.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, επικαλούμενος το εθνικό συμφέρον, είπε σαφώς ότι η κυβέρνηση «έχει αντίρρηση» στη διαδικασία που επέλεξε ο δικηγόρος κ. Σταμούλης. Και πρόσθεσε ότι μετά την ενδεχόμενη ανακοπή κατά της κατάσχεσης που θα κάνουν οι Γερμανοί, θα λυθεί και το νομικό θέμα που έχει τεθεί σχετικά με την απαιτούμενη ή μη άδεια του υπουργού Δικαιοσύνης, όταν πρόκειται να εκτελεσθεί απόφαση κατά αλλοδαπού Δημοσίου. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι ισχύει το άρθρο 923 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και απαιτείται αυτή η άδεια, κάτι, όμως, που αμφισβητεί ο δικηγόρος των κατοίκων του Διστόμου, οι οποίοι προσέφυγαν στα δικαστήρια και δικαιώθηκαν.

Aλλοι τρόποι

Οι οριστικές αποφάσεις της κυβέρνησης αναμένεται να ανακοινωθούν την άλλη εβδομάδα. Ο κ. Σημίτης έχει αναθέσει στον υπουργό Δικαιοσύνης, Μιχ. Σταθόπουλο, και στο νομικό του σύμβουλο, καθηγητή Γιώργο Παπαδημητρίου, να εξετάσουν όλες τις πλευρές του θέματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση θα επιδιώξει να αποτρέψει την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων γερμανικών ιδρυμάτων (Γκέτε, Αρχαιολογική Σχολή κ.ά.) και θα αναζητήσει άλλους τρόπους ικανοποίησης των συγγενών των θυμάτων. Ενας απ' αυτούς είναι η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Λουξεμβούργου, την οποία έχουν προτείνει οι καθηγητές Μαγκάκης και Μπέης, οι οποίοι διαφωνούν με τη διαδικασία κατασχέσεων σε ιδρύματα, όπως και ο Μαν. Γλέζος.