Τουρκία - ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο. Στη γωνία και χωρίς ρόλο στη ΝΑΤΟϊκή άσκηση «Ντέστιν Γκλόρι» από χθες η Ελλάδα, καθώς το ΝΑΤΟ επέλεξε να μη διασταυρώσει τα ξίφη του με την Τουρκία και να κρατήσει μακριά από τα τουρκικά εδάφη τα ελληνικά βομβαρδιστικά.

Η εξέλιξη αυτή σε συνδυασμό με τις προχθεσινές αναχαιτίσεις των ελληνοΝΑΤΟϊκών μαχητικών οδήγησαν την ελληνική κυβέρνηση να απειλήσει τη Συμμαχία με αίτημα, για ακύρωση της άσκησης και απόσυρση των ελληνικών στρατευμάτων, εάν σήμερα δεν τηρηθούν τα συμπεφωνηθέντα κατά το σχεδιασμό της. H συμφωνία προβλέπει πτήσεις ελληνικών βομβαρδιστικών τύπου Α-7 πριν από την απόβαση στον κόλπο του Ξηρού στη Βόρεια Τουρκία.

Στο δίλημμα Ελλάδα ή Τουρκία το ΝΑΤΟ μέχρι χθες το βράδυ φαίνεται να είχε αποφασίσει το αναμενόμενο: Τουρκία. Οι προχθεσινές αναχαιτίσεις ελληνοΝΑΤΟϊκών μαχητικών από τουρκικά αεροσκάφη, που απείλησαν την ομαλή διεξαγωγή της ΝΑΤΟϊκής άσκησης, δεν έπρεπε να ξανασυμβούν. Με δεδομένο ότι η Τουρκία παρέμενε σταθερή στις θέσεις της ότι θα αναχαιτίσει όσα ελληνικά μαχητικά πετάξουν πάνω από τη Λήμνο και μπουν στο δικό της εναέριο χώρο, το υποστρατηγείο της Σμύρνης αποφάσισε να μη δώσει ρόλο στα ελληνικά βομβαρδιστικά αεροσκάφη, ώστε να μη χρειαστεί να πετάξουν πάνω από τη Λήμνο ή την Ικαρία για να φτάσουν στην Τουρκία και έτσι να μην αναχαιτιστούν από τουρκικά μαχητικά.

«Aκίνδυνες» αποστολές

Kατά τη χθεσινή ημέρα οι αποστολές των αεροσκαφών που εκδόθηκαν από το 6ο υποστρατηγείο στη Σμύρνη δεν προέβλεπαν πτήσεις ελληνικών μαχητικών από την αεροπορική βάση του Αράξου πάνω από τουρκικά εδάφη. Οι μόνες αποστολές που δόθηκαν σε ελληνικά μαχητικά αφορούσαν πτήσεις αυτών που έχουν μετασταθμεύσει εδώ και μία εβδομάδα στη βάση του Μπαλικεσίρ, ακίνδυνες για την Τουρκία, αφού δεν πέταξαν πάνω από περιοχές που η Τουρκία θεωρεί αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες. Τα μαχητικά που απογειώθηκαν από την Ελλάδα διατάχθηκαν να «παίξουν» στον εναέριο χώρο του κεντρικού Αιγαίου σε άσκηση με πραγματικά πυρά και μακριά από τη Λήμνο και την Ικαρία.

Στην περιοχή του κεντρικού Αιγαίου έπαιξαν επίσης και τουρκικά μαχητικά που μπήκαν στο FIR Αθηνών ακολουθώντας με ευλάβεια του ΝΑΤΟϊκούς κανονισμούς της υποβολής των πέντε σημείων αντί σχεδίου πτήσης. Τα τουρκικά προσπάθησαν να μη δώσουν καμία αφορμή που θα οδηγούσε σε αναχαίτισή τους από ελληνικά μαχητικά.

Πυρετός διαβουλεύσεων

Στο υπουργείο Aμυνας από χθες το μεσημέρι επικρατούσε έντονη κινητικότητα σε όλα τα επίπεδα. Οι πληροφορίες που έφταναν από το ΝΑΤΟ συνέθεταν ώρα με την ώρα το παζλ των εξελίξεων. Επρεπε, όμως, να επιβεβαιωθεί και επισήμως. Ολα έδειχναν ότι το ΝΑΤΟ και σήμερα θα ακολουθούσε την ίδια τακτική, αφήνοντας απ' έξω την Ελλάδα από τις αεροπορικές επιχειρήσεις στον κόλπο του Ξηρού. Σκοπός να μην πετάξουν τα ελληνικά μαχητικά πάνω από τη Λήμνο, γεγονός που θα προκαλούσε μια νέα αντίδραση της Τουρκίας και θα έφερνε σε δύσκολη θέση τη Συμμαχία.

Η αναμονή των Eλλήνων επιτελών κράτησε μέχρι τις 8.00 το βράδυ χθες, ώρα που το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε εκδώσει τις σημερινές αποστολές. Η καθυστέρηση του ΝΑΤΟ οδήγησε σε σειρά εξελίξεων σε πολιτικό επίπεδο στην Ελλάδα. Ο υπουργός Εθνικής Aμυνας ενημέρωσε τον πρωθυπουργό και στη συνέχεια την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Aμυνας της Βουλής. Κατόπιν, επέστρεψε στο Πεντάγωνο και μετά μία σύσκεψη με τους αρχηγούς των επιτελείων κάλεσε τα μέσα ενημέρωσης για να δηλώσει επισήμως τις προθέσεις της κυβέρνησης. Ο κ.Τσοχατζόπουλος είπε: «Η άσκηση θα απολέσει κάθε βάση νομιμότητας εφ' όσον η NATΟϊκή διοίκηση δεν εξασφαλίσει την ολοκληρωμένη και απρόσκοπτη συμμετοχή όλων των μέσων των χωρών-μελών που, στο πλαίσιο της αρχικής απόφασης, προβλέφθηκε να λάβουν μέρος, καθώς και την εξασφάλιση της συμμετοχής όλων σε όλη τη γεωγραφική έκτασή της. Εφ' όσον δεν εξασφαλιστούν αυτοί οι όροι, δεν θα υπάρχει η απαραίτητη βάση νομιμότητας. Είναι σαφές από εκεί και πέρα ότι μόνο η απαίτηση άμεσης διακοπής της άσκησης θα είναι το ενδεδειγμένο βήμα, το οποίο θα υπάρξει από τη δική μας πλευρά».

Mε Σημίτη και Pόμπερτσον

Μετά τη δήλωση αυτή ο κ. Τσοχατζόπουλος συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό στο Μαξίμου όπου συζήτησαν τις λεπτομέρειες της πολιτικής που θα ακολουθήσει η Ελλάδα σε περίπτωση που το ΝΑΤΟ αρνηθεί να επιστρέψει στον αρχικό σχεδιασμό της άσκησης, επιλέγοντας να ικανοποιήσει την τουρκική πλευρά.

Αργά χθες το βράδυ έγινε γνωστό από πηγές του υπουργείου Aμυνας ότι ο Α. Τσοχατζόπουλος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με το γενικό γραμματέα της Συμμαχίας Τζ. Ρόμπερτσον, στον οποίο έθεσε το θέμα άμεσης αποχώρησης της Ελλάδας από την άσκηση με ταυτόχρονη απαίτηση για την άμεση διακοπή της. Οι ίδιες πηγές δεν απέκλεισαν το ενδεχόμενο σήμερα το πρωί ο υπουργός Aμυνας να αναχωρήσει εσπευσμένα για τις Βρυξέλλες προκειμένου να συναντηθεί με την πολιτική ηγεσία του ΝΑΤΟ.

Aερομαχίες κοντά στην Kύπρο

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν σε ΝATΟϊκό επίπεδο στο νότιο Αιγαίο ένας άλλος «πόλεμος» ξέσπασε με το πρώτο φως της χθεσινής ημέρας. Τουρκικά μαχητικά προσπάθησαν να παρεμποδίσουν τη διέλευση ελληνικών βομβαρδιστικών τύπου Α-7 που μετείχαν στην ελληνοκυπριακή άσκηση «Τοξότης-Νικηφόρος» που πραγματοποιείται στην Κύπρο. Η «παρέμβαση» των Tούρκων έγινε στην εναέρια περιοχή μεταξύ Ρόδου και Κύπρου. Αποτέλεσμα ήταν να γίνουν 14 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας από τα τουρκικά μαχητικά, σωρεία αναχαιτίσεων από ελληνικά μαχητικά και σε 6 περιπτώσεις εικονικές αερομαχίες. Στην περιοχή μέχρι χθες το μεσημέρι και στο πλαίσιο της άσκησης πέταξαν 38 ελληνικά μαχητικά. Η Τουρκία στην προσπάθειά της να παρεμποδίσει την διεξαγωγή της άσκησης σήκωσε 28 αεροσκάφη τρίτης γενεάς F-16.

Κατόπιν όλων αυτών, χθες το απόγευμα οι Eλληνες αξιωματικοί ήταν ιδιαίτερα προβληματισμένοι τόσο για την εξέλιξη της ΝATΟϊκής άσκησης όσο και για τις εντάσεις που θεωρούσαν αναμενόμενες πλέον στην ελληνοκυπριακή άσκηση. Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση αξιωματικού της Πολεμικής Αεροπορίας σύμφωνα με την οποία «εάν στην ΝATΟϊκή άσκηση μας δοθεί τελικά ρόλος, τότε είναι βέβαιο ότι θα έχουμε αναχαίτιση των ελληνικών αεροσκαφών από τουρκικά μέσα στο FIR της Τουρκίας. Από εκεί και πέρα κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί και ποια θα είναι η στάση του ΝΑΤΟ. Το πιθανότερο είναι ότι για μια ακόμη φορά θα πάρει τη θέση της Τουρκίας και θα ζητήσει από τα ελληνικά μαχητικά να αποχωρήσουν πριν από την αεροπορική εμπλοκή».

Mε συνοδεία στην Kύπρο ο Aκης

Ενταση όμως περιμένουν και κατά τη διάρκεια της άσκησης στην Κύπρο. Το αεροσκάφος που θα μεταφέρει τον υπουργό Εθνικής Aμυνας στο νησί θα συνοδεύεται καθ' όλη τη διάρκεια της πτήσης από ελληνικά μαχητικά, καθώς δεν αποκλείεται επανάληψη της παρενόχλησης του υπουργικού αεροσκάφους από τουρκικά, όπως είχε συμβεί στο πρόσφατο παρελθόν.

Σχολιάζοντας τα τεκταινόμενα ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Στ. Παπαθεμελής, δήλωσε ότι «όσα συνέβησαν ξεκινούν από την άκριτη αποδοχή το 1997 των νέων δομών του ΝΑΤΟ που εκχωρούν τον επιχειρησιακό έλεγχο του Αιγαίου στις ΗΠΑ, δηλαδή στους Τούρκους». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ, Δ. Τσοβόλας, δήλωσε ότι η κυβέρνηση του κ. Σημίτη υποχωρώντας στις πιέσεις των ΗΠΑ και της Τουρκίας μπήκε η ίδια στη λογική του ΝATΟϊκού σχεδίου που είναι σαφώς κατά των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αφού στόχος είναι να περάσει το Αιγαίο στην «προστασία» και «επιτήρηση» του ΝΑΤΟ.