Tου ΓIΩPΓΟY KAPEΛIA

Μήπως είναι τα κότερα του Πάγκαλου και η διαμάχη Σκανδαλίδη -Τσουκάτου για τις καρέκλες τής Χαριλάου Τρικούπη; Μήπως είναι οι ίντριγκες εντός του «2004» και η «νίκη» του Λαλιώτη κόντρα στον Λιάσκα; Μήπως είναι οι τηλεοπτικές αθλιότητες του βουλευτή Καμμένου- και του κάθε ομοίου του- που κρύβεται πίσω από τη βουλευτική ασυλία του; Μήπως είναι ο κορακοζώητος Μητσοτάκης «θύμα»- κι αυτός- των διαπλεκομένων; Μήπως είναι ο πολιτικώς νεκραναστηθείς (για δυο μέρες) Σαμαράς, που ήταν «εν δυνάμει πρωθυπουργός» (οποία μετριοφροσύνη!); Μήπως είναι οι κάμερες στο κουφάρι του «Σαμίνα» που όλο ψάχνουν και στο σκοτάδι μένουν;

Αυτά είναι, λοιπόν, τα «μεγάλα θέματα» της χώρας; Μπορεί και να είναι, αφού έτσι το θέλει η αδηφάγος επικαιρότητα, τουτέστιν οι ανάγκες των τηλεοπτικών παραθύρων. Είναι σίγουρα ορισμένα απ' αυτά, αν τα δει κανείς όχι όπως τα βλέπει η εντυπωσιοθηρική προσέγγιση της μιας ημέρας, αλλά στο βάθος μερικών μηνών ή ετών. Ολα αυτά, τα μικρά ή μεγαλύτερα, θα αποτελούν το μικρό ή το μεγάλο πονοκέφαλο του Σημίτη στα επόμενα τρία χρόνια. Ωστόσο, τα μεγάλα προβλήματα γι' αυτόν συνοψίζονται σε τέσσερις αριθμούς, που θα τον «κυνηγάνε» διαρκώς. Ας τους δούμε.

Πρώτος και καλύτερος ο «μαγικός» αριθμός 2004. Αξίζει κάθε σεβασμού η άποψη εκείνων των ευάριθμων που εξαρχής υποστήριξαν ότι η χώρα δεν έπρεπε να αναλάβει ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα. Μπορεί να αποδειχτεί ότι είχαν δίκιο ή άδικο, αλλά αυτό δεν θα το ξέρουμε πριν από τέσσερα χρόνια. Η χώρα, όμως, αποδέχτηκε την προκληση να διοργανώσει μια Ολυμπιάδα και, τώρα πλέον, δεν μπορεί να κάνει πίσω. Γι' αυτό είναι εκ του πονηρού διάφορες εξυπνάδες του τύπου «να τους δώσουμε πίσω, αφού μας κάνουν τη ζωή δύσκολη οι αθάνατοι της ΔΟΕ». Αν δεν υποκρύπτουν σκοπιμότητα, πρόκειται για το άκρον άωτον της αφέλειας. Τυχόν αφαίρεση των Ολυμπιακών Αγώνων θα σημάνει παγκόσμιο διασυρμό για τη χώρα, με ανυπολόγιστες συνέπειες στην πολιτική και οικονομική ζωή, τις οποίες αυτή τη στιγμή ούτε θεωρητικά μπορούμε να προσεγγίσουμε. Προφανώς, το έχει αντιληφθεί, έστω και με καθυστέρηση, ο πρωθυπουργός κι έχει βάλει κάτω το περίφημο μπλοκάκι του για να παρακολουθεί την πορεία κάθε έργου χωριστά. Γιατί, καθώς φαίνεται, δεν γίνεται διαφορετικά με τις μωροφιλοδοξίες ορισμένων υπουργών του και ορισμένων τού «Αθήνα 2004». Οποια κυβέρνηση κι αν είναι στην εξουσία τον Αύγουστο του 2004, δεν έχει περιθώρια ν' αντιμετωπίσει ένα διεθνές στραπάτσο. Αντίθετα, τυχόν επιτυχημένη διοργάνωση των αγώνων θα κατατάξει τη χώρα σε μια καλή θέση στο στίβο του διεθνούς ανταγωνισμού, από τον οποίο-δυστυχώς ή ευτυχώς- είναι αδύνατο να μείνει έξω, όσο κι αν κραυγάζουν διάφοροι ανεύθυνοι ή φοβούνται- δικαιολογημένα- οι άνθρωποι που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες εξοντωτικές συνθήκες του.

Δεύτερος αριθμός που θα «κυνηγάει» τον Σημίτη είναι οι 300 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας που προεκλογικά εξήγγειλε. Δεν ξέρω πως αυτό θα γίνει. Με μικρές ή μεγαλύτερες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, με κοινοτικούς ή εθνικούς πόρους. Ενα είναι βέβαιο. Οτι πρέπει να γίνει. Οχι μόνο διότι το υποσχέθηκε προεκλογικά. Αλλα διότι, αν δεν γίνει, το πρόβλημα της ανεργίας θα προσλάβει- και αυτό- διαστάσεις που δεν μπορούμε σήμερα να φανταστούμε.

Τρίτος αριθμός, τα περίπου δυο εκατομμύρια Ελληνες που, με βάση τις στατιστικές, αποτελούν τη στρατιά των φτωχών ή αλλιώς των οικονομικά αδυνάτων. Αν και τα στοιχεία αυτά ελέγχονται για την ακρίβειά τους και, πάντως, απέχουν πολύ από το να επιβεβαιώνουν τις κραυγές κάποιων επαγγελματιών της κοινωνικής ευαισθησίας που οι ίδιοι ζουν πλουσιοπάροχα, το πρόβλημα είναι υπαρκτό και επιβάλλει αυτό που λεμε «κινήσεις αναδιανομής του πλούτου». Για να γίνει όμως αυτό, πέραν της πολιτικής βουλήσεως, απαιτούνται και συγκεκριμένα μέτρα. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι σωστή η μείωση της φορολογίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αποτελούν το στυλοβάτη της οικονομίας και δεξαμενή υποδοχής ανέργων, αν ενισχυθούν, όπως συνέβη για παράδειγμα και στις ΗΠΑ. Aλλά είναι δύσκολα κατανοητή η μείωση της φορολογίας και των μεγάλων εταιρειών, όταν, μάλιστα, ούτε δείγματα σημαντικής συμβολής τους στην αντιμετώπιση της ανεργίας έχουμε και η ταυτόχρονη ελάφρυνση των μικρών και μεσαίων εισοδημάτων γίνεται με το σταγονόμετρο.

Εδώ εντάσσεται και η άλλη πτυχή του λεγόμενου κοινωνικού κράτους, η υγεία. Είναι, νομίζουμε, κοινή πεποίθηση πλέον ότι η βελτίωση των παρεχόμενων από τα δημόσια νοσοκομεία μας υπηρεσιών αποτελεί το δεύτερο «στοίχημα» αυτής της τετραετίας. Το πρώτο είναι η αντιμετώπιση της ανεργίας, κάτι, όμως, που είναι απείρως δυσκολότερο και δεν εξαρτάται απολύτως από τη βούληση μιας κυβέρνησης. Αντίθετα, η ανέγερση νέων νοσοκομείων και ο εκσυγχρονισμός των υπαρχόντων είναι αποκλειστική ευθύνη του υπουργού Υγείας και της κυβέρνησης συνολικά. Διότι και πόροι υπάρχουν-άρα τέτοια δικαιολογία δεν μπορεί να προβληθεί-και η απαραίτητη τεχνολογία. Και απομένει να δούμε αν η πολιτική βούληση είναι ισχυρότερη από τις παντός είδους αντιστάσεις και, επιπλέον, αν υπάρχουν ικανοί άνθρωποι να βγάλουν πέρα ένα έργο δύσκολο μεν, αλλά με προβλέψιμες και μετρήσιμες τις λύσεις.

Ο τέταρτος αριθμός προκαλεί ίλιγγο, αφού είναι το 18 συν δώδεκα (!) μηδενικά. Ναι, καλά διαβάσετε, μιλάμε για το ποσά των 18 τρισεκατομμυρίων δραχμών που έχει στη διάθεσή της η χώρα για τα επόμενα έξι χρόνια. Είναι το περίφημο τρίτο «πακέτο» από την Ευρωπαϊκή Ενωση (μαζί, φυσικά, με τους εθνικούς πόρους) που καλείται αυτή η κυβέρνηση (και ένα κομμάτι του η επόμενη) να ρίξουν στη μάχη της ανάπτυξης. Μπορεί η αναφορά αυτή να είναι γενική και να φαίνεται κάπως αόριστη, αλλά όποιος μπορεί να θυμηθεί την Ελλάδα προ του 1980 και να τη συγκρίνει με τη σημερινή μπορεί να καταλάβει για τι μιλάμε. Υπενθυμίζουμε ότι με κοινοτικούς πόρους είδαν Θεού πρόσωπο οι Ελληνες αγρότες τα τελευταία 20 χρόνια. Με κοινοτικούς πόρους κατασκευάστηκε το νέο αεροδρόμιο της Αθήνας και κατασκευάζονται ακόμη οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι, για να περιοριστούμε στα πλέον αναγνωρίσιμα έργα.

Στα επόμενα, λοιπόν, έξι χρόνια η Ελλάδα θα έχει στη διάθεσή της πόρους που δεν είχε ποτέ στην Ιστορία της. Η Παιδεία της, η Υγεία της, οι μεταφορές της, οι υποδομές της, η συνολική ανάπτυξή της και εντέλει το εθνικό εισόδημά της, δηλαδή η άνοδος του βιοτικού επιπέδου όλων μας κρίνονται από τις αποφάσεις που θα ληφθούν όλα αυτά τα χρόνια μαζί και σε καθένα χωριστά. Από την ικανότητα ή ανικανότητα του πρωθυπουργού, των υπουργών, των τεχνοκρατών, της διοίκησής της συνολικά, θα εξαρτηθεί ποιο πρόσωπο της Ελλάδας θα βλέπουμε το 2006. Το πρόσωπο μιας χώρας που διαρκώς προσεγγίζει (για να τις φτάσει δεν αρκούν μόνο αυτά τα 18 τρισεκατομμύρια, αλλά και κάποια άλλα μέτρα, πέραν των οικονομικών) τις αναπτυγμένες της Ευρώπης ή την Eλλάδα η οποία «ποτέ δεν πεθαίνει» μεν, αλλά διαρκώς αγκομαχάει πορευόμενη με το «βλέποντας και κάνοντας».

Αυτοί είναι, λοιπόν, οι τέσσερις αριθμοί που θα «κυνηγάνε», όπως είπαμε στην αρχή, τον Σημίτη σ' αυτά τα τέσσερα χρόνια. Απ' αυτούς θα κριθεί στο τέλος και όχι από ορισμένα εντυπωσιακά μεν, πλην εφήμερα. Αλλα πέραν αυτού, απ' αυτά θα κριθεί το πόσο γερά θα πατάμε όλοι στα πόδια μας τις επόμενες δεκαετίες. Απ' αυτά εντέλει θα φανεί αν έχουμε να κάνουμε με ηγεσίες ικανές να τα βγάλουν πέρα ή με κουρασμένες και «εμπνεόμενες» από την ελληνική λογική «άντε να τη βγάλουμε και σήμερα». Και, δυστυχώς για όλους μας, ο «καλός Θεός της Ελλάδος»- ούτε του Χριστόδουλου- φτάνει για να μας σώσει...