Η επίμαχη έκθεση φιλοξενεί έναν αξιοθαύμαστο αριθμό αξεσουάρ του ρωμαϊκού οπλισμού, στολές κ.λπ. Στην ιστορική της αναδρομή χρησιμοποιεί όμως και τα χολιγουντιανά εφέ του 21ου αιώνα: έναντι 6 λιρών ο επισκέπτης εξασφαλίζει την είσοδό του σε χώρο όπου σε βιντεο-γουόλ προβάλλονται αποσπάσματα από ταινίες σχετικές με το θέμα της έκθεσης, συμπεριλαμβανομένης βέβαια και της κορυφαίας (προ «Μονομάχου») του είδους, του περίφημου «Μπεν Χουρ», με τον Τσάρλτον Ιστον.

Το εγχείρημα, παρότι φαίνεται μάλλον γκροτέσκο για ένα ίδρυμα με την ιστορία και το προφίλ που θέλει να επιδεικνύει το Βρετανικό Μουσείο, στέφθηκε με απόλυτη εμπορική επιτυχία. Γι' αυτό και θα επαναληφθεί σύντομα, τον επόμενο Απρίλιο, όταν θα εγκαινιαστεί η έκθεση «Η Κλεοπάτρα της Αιγύπτου: από την Ιστορία στο Μύθο» που θα διαρκέσει πέντε μήνες. Ηδη οι υπεύθυνοι υπόσχονται «κολοσσιαία γλυπτά, μπρούτζινα αντικείμενα, πολύτιμους λίθους και σχετικά σχέδια». Πέρα όμως από αυτά καθεαυτά τα εκθέματα της τυπικής εκθεσιακής αντίληψης, η διοργάνωση σκοπεύει να φωτίσει και μία άλλη πλευρά της Κλεοπάτρας: αυτήν της όπερας και του κινηματογράφου. Ως εκ τούτου, ο συνειρμός είναι άμεσος: πράγματι η Ελίζαμπεθ Τέιλορ θα βασιλεύει σε κάποια από τις αίθουσες του μουσείου.

Κοντά σ' όλα αυτά, που έχουν δυσαρεστήσει μια μεγάλη μερίδα του αγγλικού κοινού (συμπεριλαμβανομένου και του Τύπου, όπως π.χ. του κυριακάτικου «Ιντεπέντεντ» από όπου προέρχονται και οι παραπάνω πληροφορίες) υπάρχει ένας επιπλέον λόγος για την αυξανόμενη γκρίνια. Ο τρόπος με τον οποίο επισκευάστηκε, ή μάλλον «μπαλώθηκε», όπως χαρακτηριστικά γράφει ο «Iντεπέντεντ», η στοά που οδηγεί στη Μεγάλη Αυλή του μουσείου, είναι κατά τους ίδιους τους Βρετανούς απαράδεκτος. Ηδη από την προηγούμενη εβδομάδα ο σερ Τζόσλιν Στίβενς, πρώην επικεφαλής της Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, χρησιμοποιώντας πολύ αυστηρή γλώσσα ζήτησε την άμεση παραίτηση του προεδρεύοντος στο συμβούλιο των εφόρων, Γκράχαμ Γκριν, για το «φιάσκο της στοάς».

Το φιάσκο μεταφράζεται στο εξής: Aντί για την αποκατάστασή της να χρησιμοποιηθεί η κατάλληλη πέτρα από το Πόρτλαντ, χρησιμοποιήθηκε εντελώς διαφορετικού χρωματισμού πέτρα από τη Γαλλία. Στο θέμα επενέβησαν και οι εξοργισμένες τοπικές αρχές του Μπλούμσμπερι (περιοχή του Λονδίνου στην οποία υπάγεται το μουσείο) που απαίτησαν την άμεση λήψη μέτρων μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου, που την ανακαινισμένη στοά θα εγκαινιάσει η βασίλισσα δίνοντας το όνομά στη Μεγάλη Αυλή. Αναστατωμένοι οι έφοροι του μουσείου έδωσαν εντολές για την έναρξη εργασιών αποκατάστασης προκειμένου να εξωραϊστεί όσο το δυνατόν περισσότερο «μια κακή δουλειά».

Τις περισσότερες επιθέσεις για όλα αυτά έχει δεχτεί η διοικητική διευθύντρια του μουσείου, Σούζαν Τάβερν, αφού φαίνεται πως πολλές από αυτές τις άστοχες ιδέες τις έχει καταθέσει η ίδια. Το βασικό της επιχείρημα ως προς το συνδυασμό των εκθέσεων με το...Χόλιγουντ είναι οικονομικό: το 1996 είχε υπολογιστεί ότι μέχρι το 2000 το συσσωρευμένο έλειμμα του μουσείου θα ξεπεράσει το μισό δισ. δραχμές. Τότε είχε αρχίσει να συζητείται το ενδεχόμενο καθιέρωσης εισιτηρίου εισόδου στο μουσείο και για τους Βρετανούς. Σήμερα. βοηθούντος του αγγλικού «ΛΟTTΟ» αλλά κυρίως λόγω της επιτυχίας της έκθεσης των Μονομάχων (και της ανάλογης επιτυχίας που υπολογίζεται που θα έχει η Κλεοπάτρα) το ενδεχόμενο αυτό απομακρύνεται.

Αναμοχλεύεται όμως μία μεγάλη συζήτηση για τη λειτουργία ενός σύγχρονου μουσείου και το αν θα πρέπει, προκειμένου να προσεγγίσει το κοινό, να επιστρατεύει και πιο ασυνήθιστες τακτικές. Η συζήτηση αφορά φυσικά πρωτίστως το Βρετανικό Μουσείο που, όπως σημειώνει ο Γουόλτερ Ελις, αρθρογράφος του «Ιντιπέντεντ», «υπήρξε επί δεκαετίες σύμβολο οργανωτικής αρτιότητας βάσει του οποίου η εκθεσιακή λογική εμπεριείχε μια σχεδόν κλινική προσέγγιση της Iστορίας...». Ως προς την αρτιότητα η Ελλάδα έχει φυσικά τις ενστάσεις της - ας θυμηθούμε την ιστορία καθαρισμού με συρμάτινες βούρτσες των Μαρμάρων. Ας υπενθυμίσουμε ακόμα ότι συχνά η Βρετανία μας έχει επικρίνει για την κατάσταση των ελληνικών μουσείων. Οχι βεβαίως ότι έχει άδικο αλλά, όπως αποδεικνύεται, ουδείς αναμάρτητος!

EΠIMEΛEIA: N. XATZHANTΩNIΟY