Με τη μείωση των επιτοκίων κατά μια μονάδα από την Τράπεζα της Ελλάδος και την προσαρμογή τους στο επίπεδο του ευρώ (4,75%), πέφτει σήμερα η «αυλαία» της εθνικής νομισματικής και της συναλλαγματικής πολιτικής.

Του ΓIANNH AΓΓEΛH

Η δραχμή έχοντας προσαρμοστεί πλέον τόσο στη συναλλαγματική της ισοτιμία με το ευρώ (340,75 δρχ./ευρώ) όσο και στο κόστος δανεισμού στη διατραπεζική αγορά, ετοιμάζεται έπειτα από 168 χρόνια ύπαρξης, για την «αυτοεξαφάνισή» της σε λίγες ημέρες, μέσα στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, το ευρώ.

Η δραχμή ως υποδιαίρεση του ευρώ θα εξακολουθήσει να κυκλοφορεί μέχρι την 1/1/2002, οπότε τη θέση της θα αρχίσει να παίρνει σταδιακά το ευρώ μέχρι την 1/3/2002, οπότε η δραχμή θα πάψει να κυκλοφορεί ως νόμισμα στις συναλλαγές.

Η αναμενόμενη σήμερα πράξη του Εθνικού Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής, για μείωση του επιτοκίου παρέμβασης της ΤτΕ, ουσιαστικά αποτελεί την αποχαιρετιστήρια πράξη και για την ΤτΕ ως ανεξάρτητη Eθνική Kεντρική Tράπεζα καθώς από την 1/1/2001 ως μέλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ακολουθεί πλέον την ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική. Η αλλαγή αυτή έχει δύο καθοριστικές για την οικονομία συνέπειες.

- Η πρώτη αφορά το κόστος του χρήματος (της δραχμής), το οποίο πλέον ως σταθερή υποδιαίρεση του ευρώ θα «κοστίζει» περίπου όσο και στις άλλες χώρες της ευρωζώνης.

- Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά την οικονομία σαν σύνολο, η οποία πλέον δεν θα μπορεί να «προστατευτεί» πίσω από τη συναλλαγματική πολιτική ή από τη νομισματική πολιτική και θα «αποτιμά» τα μεγέθη της στο νέο νόμισμα (τη δραχμή ως υποδιαίρεση του ευρώ), γεγονός που θα την καθιστά άμεσα συγκρίσιμη με τις αποδόσεις των άλλων χωρών, τόσο στους μισθούς όσο και στην παραγωγικότητα.

Δύο ταχυτήτων

Οσον αφορά το πρώτο σημείο πάντως, ήτοι το κόστος του χρήματος, η μεγάλη διαφορά ξεκινά από το γεγονός ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες, για να εξασφαλίσουν τα κεφάλαια που χρειάζονται -πέραν των όσων συγκεντρώνουν οι ίδιες από την αγορά και την πελατεία τους- θα πρέπει να απευθύνονται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή στην ευρωπαϊκή διατραπεζική αγορά. Αυτό για ορισμένες τράπεζες θα είναι καλό (για εκείνες που διαθέτουν υψηλό βαθμό φερεγγυότητας) και για άλλες κακό (για εκείνες που εμφανίζουν κινδύνους), καθώς η αξιολόγησή τους θα επιβαρύνει το κόστος δανεισμού.

Αυτή η επιβάρυνση θα επιδεινώσει ή θα βελτιώσει αντίστοιχα την ανταγωνιστικότητα των τραπεζών στην αγορά, καθώς η μείωση των επιτοκίων στις καταθέσεις έχει ήδη αρχίσει να «σπρώχνει» τους αποταμιευτές σε αναζήτηση αποδοτικότερων προϊόντων αποταμίευσης αφ' ενός και αφ' ετέρου, εκείνους που αναζητούν δάνεια σε δανειακά προϊόντα με χαμηλότερο επιτόκιο.

Ηδη κάποιες από τις ξένες τράπεζες που είχαν περιορισμένη παρουσία στην Ελλάδα έχουν ετοιμαστεί για να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία, καθώς το κόστος των κεφαλαίων τους είναι μικρότερο από πολλών ελληνικών. Οι μεγάλοι εγχώριοι τραπεζικοί όμιλοι, όπως η Εθνική, η Alpha Πίστεως, η Εμπορική, η Eurobank κ.λπ. έχουν ετοιμαστεί για ένα «μπαράζ» προσφοράς νέων αποταμιευτικών προϊόντων, ώστε να αντιμετωπίσουν την «πίεση» από τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Σήμερα και αύριο μάλιστα αναμένεται να ανακοινωθούν τα νέα προϊόντα που θα προσφέρονται από τους μεγάλους τραπεζικούς ομίλους. Η αλήθεια πάντως είναι ότι οι υποψήφιοι για δάνεια δεν θα βρουν άμεσα τις επόμενες εβδομάδες μεγάλες διαφορές στα διάφορα είδη δανείων από ό,τι ισχύει μέχρι σήμερα, καθώς αρκετά δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια είχαν ήδη ενταχθεί από πολλές τράπεζες στα προϊόντα τους.

Τα νέα προϊόντα που θα εμφανίσουν οι τράπεζες θα είναι κυρίως αποταμιευτικά και θα έχουν στόχο να απορροφήσουν τις αποταμιεύσεις που θα φύγουν λόγω της μείωσης των επιτοκίων από τις απλές καταθέσεις.