Tου ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ

Η υποτιμητική κερδοσκοπία επανήλθε χθες δριμύτερη στο προσκήνιο των χρηματιστηριακών εξελίξεων, προκαλώντας σημαντική πτώση του γενικού δείκτη κατά 4, 43% (-5, 75% από τις αρχές του έτους), αλλά και του συνόλου σχεδόν των μετοχών που υποχώρησαν δραματικά υπό το βάρος αδιάλειπτων ρευστοποιήσεων, κυρίως από ισχυρά θεσμικά χαρτοφυλάκια της εγχώριας αγοράς.

Κι έμειναν οι μικροεπενδυτές και οι περισσότεροι ενασχολούμενοι με τα χρηματιστηριακά πράγματα να αναρωτιούνται ποιοι και γιατί προκάλεσαν την έκρηξη

7% της αγοράς στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, και τι μεσολάβησε ώστε μέσα σε μία μέρα να χαθούν, όχι μόνο τα κέρδη, αλλά και τα ψήγματα έστω της θετικής ψυχολογίας που είχαν αναπτυχθεί σε σχέση με την περαιτέρω πορεία των τιμών.

Mια «φθηνή» αγορά

Η Σοφοκλέους απέδειξε περίτρανα για μία ακόμη φορά αυτές τις μέρες ότι είναι μια αγορά «φθηνή» από όλες τις πλευρές, μια αγορά χωρίς ταυτότητα. Οι μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών και του δείκτη και οι απότομες εναλλαγές των τάσεων προσδίδουν την εικόνα ενός χρηματιστηρίου που άγεται και φέρεται από κακώς εννοούμενους κερδοσκόπους, στην κορυφή των οποίων φαίνεται πως φιγουράρουν κάποια ισχυρά χαρτοφυλάκια των θεσμικών επενδυτών, οι περισσότεροι εκ των οποίων, ίσως απολαμβάνοντας το προνόμιο της προνομιακής πληροφόρησης, συμπεριφέρονται ως η αγορά να αποτελεί δικό τους και μόνο κτήμα.

Ακολουθώντας την πεπατημένη, χρηματιστές μικρού και μεσαίου μεγέθους, που νιώθουν τα συμφέροντά τους να απειλούνται από τις εξελίξεις στην αγορά, απέδιδαν χθες τα συμβάντα σε παιχνίδια που σχετίζονται με το Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους διά επίσημων δηλώσεων.

«Δεν υπάρχει κερδοσκοπία»

Και φυσικά όταν κανείς δεν μπορεί ή δεν θέλει να μιλήσει με στοιχεία, τότε οι Αρχές διευκολύνονται ώστε να τη βγάλουν «καθαρή». Ετσι λίγες μόλις ημέρες μετά την πολυσέλιδη ανακοίνωση των Χρηματιστηρίων Αξιών και Παραγώγων ότι οι συναλλαγές στα παράγωγα προϊόντα του δείκτη FTSE 20 και FTSE 40 δεν επηρεάζουν την αγορά μετοχών, χθες στο θέμα επανήλθε με νέα ανακοίνωση και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, διασκεδάζοντας τις εντυπώσεις από τις φήμες που διογκώθηκαν.

«Το Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών παρακολουθείται στενότατα από τους ελεγκτές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και δεν έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη επενδυτών οι οποίοι να μεταβάλλουν μεγάλες θέσεις τόσο στο ΧΑΑ όσο και στο ΧΠΑ προκειμένου να κερδοσκοπήσουν αθέμιτα. Η παρακολούθηση και ο έλεγχος από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι συνεχής», επισημαίνουν στην (καθησυχαστική) τους ανακοίνωση οι εποπτικές Αρχές.

Γνωστή εκ των προτέρων

Aλλες πληροφορίες, ωστόσο, συνέδεαν το χθεσινό μπαράζ ρευστοποιήσεων με την έκθεση της Morgan Stanle y. Υποστήριζαν συγκεκριμένα ότι η έκθεση ήταν γνωστή ήδη από την προηγούμενη Τετάρτη (όταν δηλαδή ο δείκτης έπιανε τα χαμηλότερα των 3.048 μονάδων) σε κάποια χρηματιστηριακά γραφεία και θεσμικούς επενδυτές, τα οποία και έσπευσαν να τοποθετηθούν εκείνη την ημέρα στα χαμηλά. Την Πέμπτη, όταν το περιεχόμενο της έκθεσης (μόνο, όμως, εκείνο που έλεγε για το fair value της αγοράς στις 3.700 μονάδες) άρχισε να διαρρέει και να γίνεται ευρύτερα γνωστό, δίνοντας ώθηση 216 μονάδων στην αγορά (έκλεισε στις 3.311, 87 μονάδες), όσοι είχαν αγοράσει την προηγούμενη ημέρα μέτραγαν ήδη κέρδη 10-12%, τα οποία φυσικά και έσπευσαν να διασφαλίσουν την Παρασκευή, ανοίγοντας το δρόμο για νέο «γύρισμα» της αγοράς.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, εκείνο που κατεδείχθη από τη χθεσινή συνεδρίαση ήταν ότι η διάθεση για κερδοσκοπία ώστε να κατοχυρωθούν οι υπεραξίες των περασμένων ημερών, ήταν κάτι παραπάνω από ορατή. Σε μια ημέρα κατά την οποία τα περισσότερα χρηματιστηριακά γραφεία προέβλεπαν συνέχεια των ανοδικών τάσεων, χρηματιστές και αναλυτές δοκίμασαν μεγάλη έκπληξη βλέποντας τα ισχυρότερα blue chips της αγοράς και όλους ανεξαιρέτως τους κλάδους να παραδίδονται άνευ όρων στις ρευστοποιήσεις. Μια ακόμη αυτοτροφοδοτούμενη και άτακτη φυγή κεφαλαίων είχε ξεκινήσει, καθώς στους πωλητές-θεσμικούς προστέθηκαν και οι μεγάλοι ή μικρότεροι εκείνοι παίκτες που είχαν προβεί σε αγορές «αέρα» και χθες «αναγκάστηκαν» να κλείσουν βίαια τα ανοίγματά τους.

Υπό τις συνθήκες απαξίωσης που δημιουργήθηκαν, και μάλιστα με συναλλαγές που μόλις ξεπέρασαν τα 50 δισ. δρχ. (έναντι 90 δισ. δρχ. των προηγούμενων συνεδριάσεων), ο τραπεζικός κλάδος έκλεισε με απώλειες -3, 83%, ενώ έξι κλαδικοί δείκτες (Παράλληλη Αγορά, Συμμετοχών, Κατασκευαστικός, Ασφαλειών, Διάφορες και Leasing) κατέγραψαν απώλειες άνω του 6%.