Η δράση των ελληνικών σωμάτων

      Τον Αύγουστο του 1904 πέρασε στη Μακεδονία ο Παύλος Μελάς με το ένοπλο σώμα του. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, ο νεαρός υπολοχαγός επιδόθηκε με αποφασιστικότητα στη στήριξη του φρονήματος των Ελλήνων, την οργάνωση του ένοπλου αγώνα και την εξουδετέρωση των αντιπάλων πυρήνων. Στάθηκε όμως, άτυχος, γιατί μετά από μερικές εβδομάδες παγιδεύτηκε από τον τουρκικό στρατό στο χωριό Στάτιστα (Μελά) και στη συμπλοκή που ακολούθησε σκοτώθηκε. Ο θάνατος του Μελά συγκλόνισε τον Ελληνισμό και αναμφίβολα πρόσφερε περισσότερα στον Αγώνα από ότι η βραχύχρονη δράση του στη Μακεδονία.


      Το σώμα του Γεωργίου Τσόντου (Βάρδας)

      Από το τέλος του 1904 και ως τις αρχές του 1905 σχηματίζονταν ελληνικά ανταρτικά σώματα και αποστέλλονταν στη Μακεδονία, τα οποία εμψύχωναν τους ντόπιους και συγκρούονταν με τα βουλγαρικά σώματα και τον τουρκικό στρατό. Το 1905 ήταν ένα κρίσιμο έτος καθώς τα ελληνικά σώματα δεν κατάφεραν να υπερισχύσουν των βουλγαρικών. Όμως από το φθινόπωρο του 1905 άρχισε η αναδιοργάνωσή τους με αποτέλεσμα το 1906 να κάνουν πιο δυναμική την παρουσία τους στη Μακεδονία και να επαναφέρουν πολλούς Σλαβόφωνους στο Πατριαρχείο. Το 1907 η δράση των σωμάτων αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, ενώ άρχισαν να γίνονται πλέον ορατά τα σημάδια κάμψης της βουλγαρικής επιρροής στους πληθυσμούς της μακεδονικής υπαίθρου. Με την είσοδο του νέου έτους, του 1908, αυξήθηκε ακόμη περισσότερο ο αριθμός των Ελλήνων ανταρτών στη Μακεδονία και η δραστηριότητά τους απέναντι στα βουλγαρικά σώματα.

      Ο Κωνσταντίνος Μαζαράκης Αινιάν έδρασε στην Μακεδονία ως αρχηγός σώματος με το ψευδώνυμο καπετάν Ακρίτας.

      Ιδιαίτερα σκληρός ήταν ο αγώνας στην ελώδη λίμνη των Γιανιτσών, σημείο στρατηγικής σημασίας για τον έλεγχο των οδικών αρτηριών, με πρωταγωνιστές τους καπεταναίους Άγρα, Δεμέστιχα και Γκόνο. Βέβαια, το σημαντικότερο θέατρο επιχειρήσεων υπήρξαν τα υψίπεδα της δυτικής Μακεδονίας όπου έλαβαν χώρα πολυάριθμες και φονικότατες μάχες για την τελική επικράτηση σε διαφιλονικούμενα σλαβόφωνα χωριά.


© 1997 Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων