Ο αγώνας των αμάχων

      Εξίσου σημαντική ήταν και η συμβολή των αμάχων. Οχι μόνον συνέβαλε στην επιτυχημένη δράση των ελληνικών ανταρτικών σωμάτων, αλλά πιστοποίησε τη θέληση της πλειοψηφίας του πληθυσμού να παραμείνει πιστός στο Πατριαρχείο και στον Ελληνισμό.

      Συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη το 1903 κατά των βουλγαρικών ενεργειών

      Μαζικά συλλαλητήρια στα αστικά κέντρα τόνιζαν συχνά τον αποτροπιασμό της ελληνικής κοινής γνώμης για τις βουλγαρικές ενέργειες και την απόφαση του ελληνικού στοιχείου να εναντιωθεί δραστικά σε τετελεσμένα γεγονότα. Προς παράλληλη κατεύθυνση εργάστηκαν οι εκπαιδευτικοί και οι φιλανθρωπικοί σύλλογοι. Μέσα από τη βελτίωση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών υπηρεσιών στόχευαν στην ανόρθωση του φρονήματος, αλλά και του βιοτικού επιπέδου του καταπονημένου και οικονομικά εξουθενωμένου από τη φορολογία αγροτικού πληθυσμού. Οι κληρικοί, όπως και οι δημογέροντες, από τη δική τους πλευρά, έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στη σύμπηξη ισχυρών και αποφασισμένων ελληνικών κοινοτήτων, ρόλο που συχνά πλήρωσαν με τη ζωή τους.

      Κάποιοι προχώρησαν σε πιο αποφασιστικές μορφές δράσης. Έκρυψαν στα σπίτια τους όπλα, πολεμοφόδια και τραυματίες, πρόσφεραν πληροφορίες, μετείχαν σε κατασκοπευτικά δίκτυα και έγιναν μέλη των μυστικών επιτροπών. Το πιο λαμπρό παράδειγμα αποτέλεσε στα 1906 η "Οργάνωση Θεσσαλονίκης", έργο του ανθυπολοχαγού Νικόλαου Σουλιώτη, ο οποίος με τη συνδρομή επώνυμων και ανώνυμων Θεσσαλονικέων, ανθρώπων κάθε τάξεως και επαγγέλματος, κατόρθωσε να προαγάγει την εθνική άμυνα στη Θεσσαλονίκη και ν' αναχαιτίσει τη βουλγαρική διείσδυση.


© 1997 Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων